Management

Wetenschap
Martin van den Berg

Enterprise architect is onmisbaar voor succesvolle IT-besluiten

Betere opleidingen moeten volwassenheid van EA-vakgebied vergroten.

Martin van den Berg © Sjaak Ramakers
11 september 2019

Betere opleidingen moeten volwassenheid van EA-vakgebied vergroten.

Dit jaar besteden organisaties en consumenten wereldwijd in totaal zo’n 3,79 biljoen dollar aan IT, volgens onderzoeksbureau Gartner. Geld dat wordt uitgegeven aan– niet zelden – ingrijpende en grote IT-projecten. Die eveneens niet zelden mislukken. Volgens Martin van den Berg, enterprise architect bij De Nederlandsche Bank, kan enterprise architectuur een waardevolle bijdrage leveren aan IT-investeringsbesluiten. Hij promoveert daarop vandaag aan de VU.

Hoewel Van den Berg ooit afstudeerde als bedrijfseconoom, werkt hij zijn hele leven al in de IT, waarvan een groot deel bij Sogeti. Daar was hij verantwoordelijk voor het opbouwen van de enterprise architectuur (EA) practice. In 2012 stapte hij over naar De Nederlandsche Bank om daar als enterprise architect aan de slag te gaan. Het was ook het jaar dat hij startte met zijn promotieonderzoek. “Ik heb mijn hele carrière al belangstelling voor architectuur en dan met name de rol daarvan in de strategische dialoog."

"Ik kwam, toen ik nog bij Sogeti werkte, veel bij grote organisaties over de vloer en dan wilde ik altijd weten of enterprise architecten betrokken waren bij strategische besluiten van de organisatie. Vaak hoorde ik dan dat ze pas vrij laat in het traject werden betrokken.” Het vakgebied is nog jong, merkt Van den Berg, maar het bleef hem altijd boeien en hij vroeg zich af hoe hij ervoor kon zorgen dat architecten eerder hun waarde kunnen toevoegen aan besluitvorming in een bedrijf.

Jong vakgebied

Het jonge vakgebied van enterprise architectuur (EA) is nog niet helder gedefinieerd, merkt Van den Berg. Bovendien ontbeert het aan goede opleidingen tot enterprise architect. “Veel universiteiten en hogescholen richten zich op data science, dat is natuurlijk een stuk hipper. Bovendien blijken jonge mensen het lastig te vinden om zich voor te stellen wat je doet als enterprise architect en wat het vakgebied behelst.”

Hij trekt zelf graag de vergelijking met een stedenbouwkundige. Wanneer een stadsgebied wordt ontwikkeld, moet dat aansluiten bij bestaande plannen, bestemmingen en infrastructuur. “Het is ondenkbaar dat er in dat proces geen stedenbouwkundige wordt betrokken. Niemand begint maar gewoon ergens met de bouw van bijvoorbeeld een winkelcentrum.”

Een enterprise architect kan worden vergeleken met zo’n stedenbouwkundige. Wanneer een organisatie ingrijpende strategische IT-investeringsbesluiten moet nemen, is het cruciaal dat daar een architect bij  betrokken wordt. “Die kan aan de hand van principes, platen, road- en heatmaps vertalingen maken om besluitvormers inzichten te bieden.”

EA verhoogt kwaliteit IT-investeringen

Van den Berg concludeert naar aanleiding van zijn promotieonderzoek dat enterprise architectuur wel degelijk een bijdrage levert aan de kwaliteit van IT-investeringen. Er blijkt een verband te bestaan tussen de volwassenheid van EA binnen een organisatie en de kwaliteit van de IT-investeringen. “Maar ik zie dat het in de meeste organisaties nog niet wordt gezien als iets dat waarde kan toevoegen aan besluitvorming, of slechts beperkte waarde.” Hij zag in de diverse organisaties die meewerkten aan zijn onderzoek dat besluitvorming per definitie een diffuus proces is; “Het gaat overal anders”.

Toch bleken de organisaties die als case study aan zijn onderzoek meewerkten zeker baat te hebben bij de invloed van enterprise architectuur op de strategische dialoog. “Zonder EA waren ze zeker alleen tot korte termijn oplossingen gekomen en hadden ze voornamelijk point solutions gehad.” Het wordt dus tijd dat enterprise architectuur volwassener wordt en daadwerkelijk waarde gaat leveren. Met zijn proefschrift hoopt Van den Berg zowel organisaties als enterprise architecten munitie te geven om EA bij besluitvorming te betrekken.

Betere opleidingen broodnodig

In de laatste zin van zijn proefschrift roept Van den Berg op om te komen tot betere opleidingen voor enterprise architecten. Nu lijkt succes nog teveel afhankelijk van het vakmanschap van de individuele architect. De kwaliteit van een enterprise architect hangt van veel factoren af, volgens de promovendus. “Het is vooral een combinatie van competenties, softskills, snappen wat besluitvorming in jouw organisatie betekent, hoe de hazen lopen en hoe je invloed kunt uitoefenen."

"Hoe beter een architect de besluitvormingscontext in zijn organisatie begrijpt, hoe beter hij kan putten uit zijn arsenaal van producten om die besluitvorming van waardevolle input en inzichten te voorzien. Dat begrip is de kunst.” Zo jong als het vakgebied is, zo onderhevig is het aan verandering, merkte Van den Berg. “Mede door agile ontwikkeling, is het voor een architect belangrijk om sneller en eveneens meer agile te werken.”

Één dringend advies

Nu zijn onderzoek afgerond is (“Uiteindelijk heb ik slechts een klein deel van mijn originele gebied onderzocht, gelukkig is een aantal Master of Informatics-studenten aan de Hogeschool Utrecht, die ik begeleid, bezig met vervolgonderzoek.”) heeft Van den Berg één dringend advies aan bedrijven. “Betrek architecten bij de strategische besluitvorming en inrichting van de organisatie. Daardoor loop je minder risico op falen en is de kans op succes groter. Mijn onderzoek bewijst dat investeren in architectuur nuttig is, omdat het leidt tot betere IT-investeringen en dus betere projecten.”

Checklist

Van den Berg ontwikkelde als onderdeel van zijn onderzoek een checklist die door enterprise architecten kan worden gebruikt ter ondersteuning van IT-investeringsbeslissingen en meer specifiek de business case. Deze EA-checklist is online openlijk beschikbaar.

Lees meer over Management OP AG Intelligence
1
Reacties
Arnold Berkhout 11 september 2019 18:04

Leuke en interessante promotie vandaag. Mooi om er bij te zijn geweest. En Martin van harte met deze mijlpaal en respect voor het vele noeste werk.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.