Desktopvirtualisatie: eerste stap naar de cloud

25 februari 2011

Cloud computing biedt functionaliteit op een efficiënte manier zonder de bijbehorende hoge investeringen. Maar het is vaak minder duidelijk hoe een bedrijf dit op termijn kan realiseren. Dit artikel gaat in op de mogelijkheid om via desktopvirtualisatie en thin cliënts een aantal flinke stappen te zetten in de richting van de cloud. Er zijn drie sleutels die toegang geven tot deze cloudstrategie.

Toename van het gebruik van resources zoals applicaties, dataopslag en de verwerking hiervan in de cloud zou in afname van het gebruik van resources van de cliënt moeten resulteren. Met cloud computing staan de data centraal, applicaties worden centraal ontsloten en de gegevensverwerking, de computing, vindt ook centraal plaats. Decentraal, op de cliënt zelf, is geen verwerking of dataopslag meer nodig. Cloud computing met fat clients staat dan slechts voor dubbele kosten. Met andere woorden, hoe groter de adaptatie van cloud computing, hoe groter ook de adaptatie van thin cliënts. Bijkomende voordelen van thin cliënts zijn natuurlijk de langere afschrijvingstermijn en het lagere energieverbruik. De eerste sleutel tot de cloudstrategie is dat cloud computing en thin cliënts bij elkaar horen.

Het inzetten van een thin cliënt betekent dat alle applicaties hiervoor vanuit de cloud aangeboden moeten worden. Maar niet alle applicaties kunnen al vanuit de public cloud (zie kader ‘Definities’) worden aangeboden. Vaak is dit beperkt tot een aantal applicaties zoals basiskantoorautomatiseringsapplicaties, bijvoorbeeld in het geval van Google Apps of Microsofts BPOS.

Het goede nieuws is dat dit vanuit de private cloud, een eigen hiervoor ingericht datacenter, wel kan. Dus, de applicaties die niet vanuit de public cloud ontsloten kunnen worden, kunnen in dat geval vanuit de private cloud aangeboden worden. Na verloop van tijd, als de public cloud meer ontwikkeld is, kunnen applicaties vanuit de private naar de public cloud gemigreerd worden, als dit gewenst is.

Een private cloud kan opgebouwd zijn uit eigen apparatuur of deel zijn van een dienstverlening met ‘eigen’ of gedeelde apparatuur. Alle varianten zijn mogelijk, hoewel het zelf inrichten van een private cloud, gezien de schaalgrootte, alleen bedoeld is voor middelgrote tot grote organisaties. De tweede sleutel tot de cloudstrategie is dat het gebruik van een private cloud de eerste stap is richting het gebruik van de public cloud op basis van thin cliënts. De vraag is vervolgens: Hoe kan een private cloud het beste worden ingericht? Er zijn grofweg twee mogelijkheden: door terminal-servertechnologie óf door desktopvirtualisatie. Beide opties hebben het voordeel van centraal beheer. Onderzoek toont aan dat een beheerder gemiddeld 350 tot 400 centrale virtuele werkplekken kan beheren, wat al snel een factor 3 à 4 meer is dan in het geval van lokale installatie van software op fat cliënts. Dit kan een aanzienlijke kostenreductie tot gevolg hebben. Daarnaast onderscheidt desktopvirtualisatie zich op een aantal punten van terminal-servergebaseerde oplossingen.

Wat is desktopvirtualisatie en wat zijn de voor- en nadelen? Bedoeld is hier de meest gebruikte vorm: servergebaseerde desktopvirtualisatie. Hierbij draait de desktopsoftware (operating system en applicaties), die normaal gesproken op een fat cliënt zelf draait, op centraal opgestelde servers. Elke virtuele desktop heeft een eigen omgeving. Op een centrale server kunnen meerdere virtuele desktops draaien.

De voordelen van desktopvirtualisatie zijn:

  • Beschikbaarheid. De beschikbaarheid van een virtuele desktopomgeving is groot, door de korte tijd waarin een werkplek te herstellen is.
  • Flexibiliteit. Vergrote flexibiliteit gerelateerd aan het centrale beheer, bijvoorbeeld in geval van software-updates (applicaties én operating system).
  • Centrale dataopslag. De opslag van data voor een werkplek vindt plaats op een aan de virtuele servers gekoppelde storageomgeving. De dataopslag is dus centraal en eenvoudig te back-uppen. Door centrale dataopslag kan ook eenvoudiger aan wetgeving worden voldaan. Verschillende opslagkwaliteitsniveaus kunnen worden toegepast voor verbeterde kostenefficiency.
  • Resourcemanagement. Het resourcemanagement (inzet van verwerkingscapaciteit, geheugen et cetera) is eenvoudiger en beter uit te voeren.
  • Licentiekosten. Microsoft heeft voor virtuele desktops het licentiemodel versoepeld. Klanten met een software-assurancecontract hoeven geen extra licentie meer te kopen als zij Windows in een virtuele desktopinfrastructuur willen gebruiken. Daarbij mogen maximaal vier virtuele machines bij één Windows-licentie worden ingericht.
  • Grafische performance. Leveranciers hebben goede vorderingen geboekt op het gebied van de grafische performance ten opzichte van terminal-servergebaseerde oplossingen.

Dit zijn de belangrijkste voordelen van desktopvirtualisatie ten opzichte van een volledige terminal-servergebaseerde oplossing. Verder kunnen bedrijfsapplicaties die al via een terminalserver waren aangeboden, eenvoudigweg op dezelfde manier ontsloten blijven en geïntegreerd worden in een virtuele desktopomgeving.

Aandachtspunten
Kan desktopvirtualisatie dan zonder problemen worden ingezet? Nee, er zijn verschillende belangrijke aandachtspunten. Het gaat om de mate van toepasbaarheid en de totale kosten.

De introductie van een virtuele desktopinfrastructuur in een organisatie hangt sterk af van hoeveel en welke typen werkplekken er in de organisatie nodig zijn. Als een organisatie 80 procent of meer van de werkplekken als standaardwerkplek kan beschouwen, zonder zware eisen aan de grafische omgeving, dan is introductie van een ‘virtueel desktop’-concept een goede optie. Indien alle werkplekken intensief grafische bewerkingen vereisen, dan is de keuze voor een virtuele desktopomgeving niet logisch. Leveranciers bieden in een aantal gevallen een assessment aan om de juiste match, eindgebruiker versus werkplektype, te bepalen.

Voor het gebruik van virtuele desktops, maar ook in geval van terminal-serveroplossingen, is idealiter applicatievirtualisatie benodigd. Dit betekent dat er voorafgaand aan een migratie eerst een inventarisatie en/of rationalisatie van applicaties nodig is. Het virtualiseren van applicaties brengt kosten met zich mee. Daarnaast zijn de kosten van backendopslag van gebruikersdata (in geval van een SAN) hoger dan de kosten van opslag van deze data op fat cliënts. Maar, niet alle gebruikersdata hoeft men op de duurste disks op te slaan. Daarnaast is de verwachting dat leveranciers nieuwe en goedkopere datastoragediensten hiervoor zullen aanbieden. In ieder geval zijn een businesscase en een gedegen ontwerp een belangrijke voorwaarde voor de invoering van desktopvirtualisatie.

Rekening houdend met toepasbaarheid en totale kosten is de derde sleutel tot de cloudstrategie dat desktopvirtualisatie de beste keuze is voor de inrichting van een private cloud.

De overgang van een fat cliënt naar een thin cliënt kan pas genomen worden indien alle benodigde kantoor- en businessapplicaties via een thin cliënt ontsloten kunnen worden. Als dit deels vanuit een private en deels vanuit een public cloud gewenst is, is service-integratie een aandachtspunt. Meerdere leveranciers hebben hier proposities voor ontwikkeld of introduceren dit op korte termijn.

Toekomstvaste stap
Kortom, de keuze voor virtuele desktops en thin cliënts als stap in de richting van cloud computing is een toekomstvaste stap. Deze stap is deel van een cloud­strategie, gebaseerd op de volgende sleutelbegrippen. Ten eerste horen cloud computing en thin cliënts bij elkaar. Ten tweede is het gebruik van een private cloud de eerste stap richting het gebruik van de public cloud op basis van thin cliënts. En als laatste is desktopvirtualisatie de beste keuze voor de inrichting van een private cloud.

Marcel van de Kraats is senior consultant bij Verdonck, Klooster & Associates .

Definities

▪ Cloud computing (Gartner): ‘Een manier van computergebruik met schaalbare en eenvoudig aanpasbare IT-functies, welke deel zijn van een dienst, voor meerdere klanten en op basis van internettechnologie.’
▪ Public cloud computing: gebruik van (gedeelde) resources, dat als dienst door een off-site derde partij (provider) vanuit het internet wordt aangeboden.
▪ Private cloud computing: leveren van clouddiensten vanuit het eigen datacenter.
▪ Hybrid cloudcomputing: afname van een combinatie van private- en public-clouddiensten.
▪ Servergebaseerde desktopvirtualisatie: desktopomgeving die op een server draait. Vanaf de client wordt een connectie naar de server opgezet.
▪ Virtuele desktopinfrastructuur (VDI): infrastructuur, centraal opgesteld in een datacenter, bestaande uit virtuele servers met per virtuele server een virtuele desktop.
▪ Terminalserver: server die applicaties ontsluit naar cliënts (terminals), vanaf één tot en met alle applicaties van een desktop.
▪ Thin cliënt: werkstation met minimale resources. Harddisks ontbreken, CPU en geheugen zijn beperkt.
▪ Fat cliënt: werkstation zonder resourcebeperkingen op harddisks, geheugen en CPU.

Voordelen en nadelen desktopvirtualisatie

Voordelen (de meeste ook voor terminal-serverimplementaties)
▪ Volledige beschikking over de desktop met behoud van gepersonaliseerde desktopervaring.
▪ Verbeterde continuïteit.
▪ Flexibiliteit door centraal beheer (= kostenreductiefactor).
▪ Complete virtuele omgevingen te migreren en te back-uppen, zonder onderbreking van de bedrijfsprocessen.
▪ Verbeterde databeveiliging door gecentraliseerde data.
▪ Betere ondersteuning grafische applicaties.
▪ Pool van virtuele desktops voor flexwerkers of tijdelijk personeel.
▪ Besparing op energie en langere afschrijvingstermijn met thin cliënts.

Nadelen
▪ SAN is een relatief duur opslagmedium.
▪ Complexer dan decentraal model; een inleerperiode is noodzakelijk.
▪ Netwerkafhankelijkheid.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!