Management

Cloud
De weg naar de cloud

De vele wegen naar de cloud

Een overzicht van de mogelijkheden om de eigen IT-infrastructuur uit huis te plaatsen.

© Shutterstock
30 mei 2014

Het etiket ‘cloud’ kan makkelijk aan het zicht onttrekken dat er vele mogelijkheden zijn om de eigen IT-infrastructuur buitenshuis te plaatsen. Elke vorm daarvan heeft zijn eigen voor- en nadelen. Michiel Steltman, voorzitter van de Dutch Hosting Provider Association (DHPA), zet de keuzemogelijkheden op een rij.

Dedicated hosting

Bij dedicated hosting huurt de klant een server van de hoster. De hoster verzorgt de hardware en het OS, terwijl de klant verantwoordelijk is voor de software. Dedicated hosting is een veel afgenomen vorm van hosting in Nederland doordat hier veel grote datacenters zijn. “Maar er zijn nog maar weinig hosters voor wie dit de enige vorm van hosting is. Dedicated hosting gaat langzaam over naar cloud”, zegt Steltman. Dedicated hosting heeft verschillende voordelen. “Het is anoniem, je kunt snel extra capaciteit aanschaffen en je hebt geen zorgen over onderhoud van de hardware.”

Voor wie: Klanten die precies weten wat je met een losse server kunt doen. De klant moet dus weten hoe je een server met een site of applicaties inricht, en hoe die server veilig te houden.
Wie niet: Dedicated hosting is niet geschikt voor organisaties die onvoldoende kennis hebben om zelf applicaties online te laten draaien en servers te beveiligen.

Datacenter/colocation

De klant plaatst zijn eigen servers in het datacenter van zijn dienstverlener. Dat betekent dat de klant zelf de kasten inricht en verantwoordelijk is voor zowel de hardware als de software die daarop draait. De hoster verzorgt het datacenter waarin de servers staan.

Steltman: “Het runnen van het datacenter zelf is een vak apart; het wordt steeds complexer en specialistischer. Je moet bijvoorbeeld zorgen voor een goede beveiliging, stroom, koeling. Je ziet ook een verschuiving bij serviceproviders die voorheen zelf een datacenter hadden en nu voor colocation kiezen bij partners. Weinigen werken nog met een eigen datacenter.”

Voor wie: Hosters en service providers, en de grotere organisaties die zelf het complete beheer over de hardware en de online diensten voeren.
Wie niet: Kleinere organisaties. Zij kunnen beter voor andere hostingvormen of IaaS kiezen.

Shared hosting

De klant huurt een deel van een server voor een speciale toepassing, zoals een site of een webshop. Shared hosting is een zeer goedkope vorm van hosting, maar het betekent wel dat je een server deelt met andere klanten van de hoster. Vaak wordt ook de naam virtuele hosting gebruikt.

Voor wie: Voor klanten die een simpele site of shop willen draaien. Shared hosting is goedkoop, soms zelfs gratis.
Wie niet: “Als je online wat intensiever werkt dan met een eenvoudige website, wil je meer regie en controle over de hosting hebben. Dat kan niet met shared hosting, het is in feite een starterskit”, zegt Steltman.

Managed hosting

De klant huurt server-, opslag- en netwerkcapaciteit van de hoster en installeert daarop zelf zijn site of online applicatie. De hoster verzorgt beheer van de site of applicatie, zoals monitoring, herstel van beschikbaarheid, uitvoeren van wijzigingen en de beveiliging. Steltman: “Het voordeel is dat de klant regie houdt terwijl de hoster de zorg overneemt voor de beschikbaarheid en veiligheid.”

Voor wie: Partijen die regie over hun online applicaties en sites willen houden maar niet de kennis en kunde hebben om deze 7x24 uur in de lucht te houden.
Wie niet: Partijen die zelf de volledige regie willen houden en zelf willen kunnen ingrijpen als iets niet goed gaat.

Webhosting

Webhosting is de verzamelnaam voor hosting van websites, zowel dedicated als shared. Steltman: “Omdat sites steeds complexer worden en meer functionaliteit omvatten dan alleen statische content, verschuift dit steeds meer richting cloud en managed hosting waarbij de hoster zorgt dat die toepassingen in de lucht blijven.”

Voor wie: Voor elke partij die een site of shop wil opzetten.

 

Infrastructure-as-a-Service (IaaS)

De klant neemt de infrastructuur af als dienst bij de hoster, denk aan computing power, opslag en het netwerk. De IaaS-provider zorgt voor het datacenter, de hardware, de basis software en de beveiliging. Steltman: “Klanten nemen dit steeds meer af als een dienst. Ze zijn minder geïnteresseerd in hoe het werkt, of waar het staat en welke capaciteit het heeft. De provider moet gewoon zorgen dat het er is en dat het werkt.

De schaalbaarheid moet zeer snel gewijzigd kunnen worden: naar boven en naar beneden. Daarbij moet selfservice gegarandeerd zijn; de klant kan er zelf nieuwe servers bijzetten als hij die nodig heeft – hij kan zelf aan de knoppen blijven draaien.”

Voor wie: Voor de klant die zelf volledige controle wil houden over wat er met zijn IT gebeurt. Daar vind je ook de private cloud-klanten. Het is ook een dienst die erg geschikt is voor de traditionele IT-resellers. Hiermee kunnen ze hun klanten clouddiensten aanbieden.
Wie niet: Voor klanten die de volledige regie willen houden over hun IT, inclusief de locatie en technologie.

Platform-as-a-Service (PaaS)

Hierbij worden alle metadiensten aangeboden die nodig zijn om online diensten mee in te richten. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om Identity Access Management, software om een webshop te laten draaien, directories – de complete software-infrastructuur dus. Platform-as-a-Service is in opkomst, al zijn er nog niet heel veel aanbieders. Voorlopers zijn JamCracker in de VS en Siennax in Nederland.

Steltman: “Veel partijen merken dat het beheren van stabiele en veilige middleware complex is. Daardoor zie je nu een wederopstanding van shared hosting, maar net iets anders. Je huurt elementen van een platform, nieuw is dat het op een generieke manier gebeurt. Managed hosting is in feite een tussenvorm, die ervoor heeft gezorgd dat het lang heeft geduurd voordat PaaS opkwam.

Bij PaaS bedenkt de hosting provider zelf wat hij wil aanbieden, bijvoorbeeld hoe de databasedienst eruit ziet. De klant kiest uit de aangeboden opties, meer smaken zijn er niet. Het is een mooi model, al zijn veel organisaties er nog wat huiverig voor, want het betekent dat je genoegen moet nemen met standaardaanbod.”

Voor wie: Partijen die alleen hun applicaties willen uitrollen en zich verder nergens zorgen over willen maken.
Wie niet: Partijen die niet volwassen genoeg zijn om hun softwareontwikkelingslevenscyclus af te stemmen op gestandaardiseerde platforms, en partijen die groot genoeg zijn om alles helemaal zelf te doen.

Software-as-a-Service

De hoster biedt de software aan als een online dienst. Hij installeert, onderhoudt en beheert de software. De klant betaalt wat hij gebruikt. Hij hoeft de software niet meer te kopen. Hij heeft geen zorgen meer over het gebruik en kan zich toeleggen op zorg voor de risico’s rondom de data, de continuïteit en de databeveiliging.

Voor wie: Voor bedrijven die alleen functionaliteit nodig hebben van de software. In aanmerking komen eigenlijk alle kleine mkb-bedrijven.
Wie niet: Organisaties die niet toe zijn aan een gestandaardiseerd applicatielandschap.

 

Cloud of niet?

Een algemeen erkend kwaliteitsstempel voor goede clouddienstverleners is er nog niet. De kwaliteit van de aanbieders loopt flink uiteen. Michiel Steltman: “Er zijn wel vijf criteria waarmee je kunt bepalen of je echt met een cloud te maken hebt of met een andere vorm van hosting.”

BT: ‘Alles wordt vercloud’

BT levert een groot aantal diensten op het gebied van hosting aan vooral grote organisaties. Het bedrijf heeft wereldwijd meer dan 45 datacentra, waarvan er sinds de opening van een datacentrum eind mei in Rotterdam drie in Nederland staan. “Cloud is al een tijdje hot. Alles wordt nu vercloud, ook netwerken”, zegt Richard Roersma, hoofd product management BT Compute bij BT’s Benelux organisatie.

BT heeft in datacenter/colocatie-diensten drie categorieen IaaS-oplossingen. Cloud Compute voorziet in een infrastructuur voor klanten die ontsloten wordt via portals. De dienst draait inmiddels in 16 datacentra. Klanten kunnen zelf kiezen waar hun virtuele machines draaien, dit kan zowel in een publieke variant als in een private cloud. Bij die laatste wordt de infrastructuur van de klant afgescheiden op het gedeelde netwerk.

Onder het IaaS-aanbod valt ook Storage on Demand waarvan geavanceerde opslagcapaciteit ‘per gig per maand’ kan worden afgenomen. En Private Cloud, waarbij voor een klant uit een groot aantal bouwstenen op maat een cloudinfrastructuur wordt opgebouwd.

De IaaS-oplossingen zijn volgens Roersma, vooral geschikt voor klanten die een hoge beschikbaarheid van groot belang vinden. “Bij de keuze voor een dienst moet je kijken naar de toepassing die wordt gevraagd. Wij geloven in hybride oplossingen. De meeste klanten vragen tegenwoordig als eerste naar cloud, maar het eindigt eigenlijk altijd in een hybride oplossing. Cloud heeft natuurlijk veel voordelen, zoals grote flexibiliteit en snelle beschikbaarheid. Maar dat maakt cloud nog niet in alle gevallen de meest geschikte oplossing.”

De flexibiliteit, een van de grote lokkertjes van cloud, is bijvoorbeeld niet altijd zo’n groot voordeel als men verwacht, waarschuwt Roersma. “Klanten vergissen zich nogal eens als het daar om gaat. In een productie-omgeving met een redelijk vaste workload is een publieke cloud vaak duurder blijkt dan initieel gedacht. Als de vaste workload 80 procent van het volume bepaalt, profiteert men namelijk onvoldoende van de flexibiliteit (up en down) van een public cloud.”

En betalen voor het daadwerkelijke gebruik kan ook ongunstig uitvallen. “Omdat het allemaal zo makkelijk is bij te schakelen, maakt men van alles aan om het vervolgens weer vergeten uit te zetten. Dan wordt betalen naar gebruik erg duur. Daar moet je dus heel goed op sturen. Dat betekent dat de rol van de IT-organisatie moet veranderen – meer een sturende rol, gericht op het bewaken van de TCO en zaken als compliancy – om de voordelen van cloud inderdaad te benutten.”

Weten wat er met je data gebeurt is ook belangrijk. BT behoort tot de leveranciers waarmee je op het niveau van datacentra afspraken kan maken over de locatie van de data. Maar lang niet alle public cloud providers geven dergelijke garanties. “De vraag om cloud wordt heel sterk gedreven door de business, maar je moet dan wel goed kijken om welke businessprocessen het gaat en hoe je met je data omgaat. Je wil niet al je data in de cloud zetten en ook niet al je applicaties. Veel bedrijfsapplicaties, vaak ERP-systemen, zijn bovendien nog niet daarvoor geschikt. Zij draaien niet gevirtualiseerd en zeker niet in de cloud. Dan moet dat op de eigen hardware gebeuren.”

De keuze voor een leverancier is niet eenvoudig volgens Roersma. “Er zijn bijna geen standaarden, een kwaliteitsstempel is er ook niet, en dan blijven zorgen om de beveiliging een belangrijke drempel om toch voor cloud te kiezen. En wat als je niet tevreden bent, en je wilt weg bij je dienstverlener? Het is niet eenvoudig om dan je data weer uit de cloud te halen. En wat doe je als je cloudprovider failliet gaat? Wat als de curator het datacentrum dichtgooit waar jouw spullen draaien? Wie kijkt er dan allemaal mee in jouw gegevens. De afweging dient niet alleen op technologie gedaan te worden, men dient zich bewust te zijn van welke provider er achter zit.”

LeaseWeb: ‘Nog veel emoties’

LeaseWeb is een van de grootste hosting providers van Nederland, met vestigingen in Duitsland, de VS en Singapore. LeaseWeb beheert meer dan 60.000 bare metal dedicated servers in verschillende datacenters wereldwijd. Meer dan 17.500 klanten maken gebruik van hun hostingdiensten.

Ruud Mous, managing director LeaseWeb Nederland, ziet het bedrijf vooral als een “pure-play Infrastructure-as-a-Service (IaaS) provider”. Binnen IaaS ziet hij een trend richting hostingoplossingen waarbij gevirtualiseerde omgevingen en bare metal servers gecombineerd worden. Mous: “Het type workload bepaalt bij ons de keuze voor het platform. Bepaalde workloads presteren beter op fysieke servers dan op een gevirtualiseerde omgeving.”

Mous ziet drie belangrijke redenen om infrastructuur te outsourcen: hogere beschikbaarheid en continuïteit; lagere kosten door schaalvoordelen en toegang tot de expertise van de hoster. Mous: “De eerste stap is vaak dat men de eigen apparatuur oppakt en in een datacenter plaats, of dat infrastructuur fysiek of in de cloud bij een provider wordt gehuurd. Het beheer wordt nog steeds vaak in eigen hand gehouden. We zien dat er vaak toch nog veel emoties bij een dergelijke besluitvorming komen kijken. Zo’n voorzichtige eerste stap van uitbesteden is logisch om reden van job security. Systeembeheerders kunnen zich zorgen maken om hun banen want een hosting provider heeft veel eigen specialisten in dienst, wat hem wel eens overbodig zou kunnen maken. En ook al blijft het beheer in eigen handen – het gebeurt op afstand en ook dat is voor velen beangstigend. Mede daarom hebben wij een gelaagd model waarbij je een ‘roadblock’ hebt bij het samenstellen van de hostingoplossing: je bepaalt als klant zelf waar onze inbreng stopt.”

“IaaS is het meest flexibele cloud computing-model en zorgt voor de geautomatiseerde uitrol van compute, storage en netwerkcapaciteit. Organisaties die kiezen voor een IaaS hebben volledige controle over hun infrastructuur in vergelijking tot gebruikers van PaaS of SaaS-diensten.”

IaaS en PaaS ziet hij daarnaast steeds dichter naar elkaar toegroeien. “PaaS heeft bepaalde karakteristieken die uitermate geschikt zijn voor ontwikkelaars. PaaS zorgt ervoor dat ontwikkelaars zich volledig kunnen richten op de ontwikkeling van hun product of dienst. Op dit moment zie je echter een beweging ontstaan waarbij de scheidslijn tussen IaaS en PaaS begint te vervagen. IaaS-providers bieden via API’s ontwikkelaars de mogelijkheid infrastructuur, fysiek of virtueel, in datacenters wereldwijd, te lanceren en beheren.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!