Loopbaan

Carriere
Ineke Lautenbach

De eerste IT’ers: 'Ik programmeerde nog met ponskaartjes'

Voor de eerste computer was een vrachtwagen nodig.

Ineke Lautenbach © Eigen foto
27 augustus 2021

De IT-wereld verandert in een razend tempo. Hoe kijken ervaren IT’ers uit de ‘pionierstijd’ van de jaren '70 en '80 terug op de functie waarin zij ooit begonnen? Deze keer: Ineke Lautenbach. Zij ging in 1981 aan de slag als programmeur bij de NAM in Assen en werkte met ponskaartjes.

Hoe begon je als IT’er?

“Ik volgde na het atheneum de pedagogische academie, waarmee ik geen werk kon vinden. Ik vond automatisering ook goed bij me passen. Na een AMBI-module bij een buitenschoolse opleiding solliciteerde ik bij de NAM in Assen voor operator. Ze vonden me te hoog opgeleid en wilden me liever als programmeur aannemen. Dat leek me wel wat. Zo werd ik de derde vrouw op een afdeling met zo’n zeventig programmeurs. Inderdaad, ook toen waren vrouwen in de IT behoorlijk zeldzaam!”

Hoe lang heb je als programmeur gewerkt?

“Uiteindelijk heb ik het een jaar of zes gedaan. Daarna ben ik meer richting IT-projectleiding gegaan. Personal Computers kwamen in de tijd dat ik begon snel op. Soms stond er maar eentje op een afdeling. Die was dan bedoeld om bijvoorbeeld vergaderingen uit te werken. Maar al snel kreeg iedereen een eigen computer.”

Met welke programmeertaal begon je?

“Ik leerde zoals veel anderen COBOL, maar begon nog met een taaltje dat ‘Safari’ heette en dat gebaseerd was op ponskaarten. Een ponskaartje was een langwerpig kaartje ter grootte van een liggende envelop. Daar stonden gegevens op die met gaatjes werden aangegeven. Een machine kon die gaatjes lezen. Computerprogramma’s werden zodoende in stapeltjes ponskaarten bewaard. Typistes voerden de gegevens vanaf de ponskaart in de computer in. Dat gebeurde in zalen vol dames die zaten te typen. Ook COBOL is nog gebaseerd op deze ponskaartjes, die altijd werken met regels van 80 posities. Wanneer je vroeger een bak ponskaartjes liet vallen - en dat gebeurde regelmatig - kon je ze weer door de sorteermachine halen en dan klopte je programma weer. Het klinkt onhandig, maar die ponskaarten waren uiteindelijk een enorme vooruitgang omdat in één klap veel gegevens geautomatiseerd werden overgenomen.”

Toch klinkt het omslachtig...

“Dat was het ook als je het vergelijkt met nu. Wanneer je iets wilt afdrukken kun je dat gewoon met een printknop in Excel doen. Destijds moest je alle posities eerst controleren met een metalen liniaal waarop deze zijn aangegeven. Je telde de regels, want er pasten er precies 40 op een pagina. In de kopregels zaten variabelen. De liniaal heb ik overigens nog steeds, puur vanwege de nostalgie. Het werk zat destijds vol met allerlei routines die je handmatig uitvoerde.”  

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!