Management

Juridische zaken

ConflICT: De rol van Facebook bij wraakporno

21 september 2015

Maatschappelijke onvrede over een dergelijke passieve opstelling en vele, vele berichten over cyberpesten, Facebook-stalking en ander buitengewoon vervelend internetgedrag hebben ertoe geleid dat bedrijven als Facebook expliciet beleid hebben ontwikkeld ter bestrijding hiervan. Maar de praktijk is nog weerbarstig, zoals blijkt uit het recente vonnis in de zogenoemde Facebook-wraakporno-zaak.

Een onbekend persoon maakt op sociaal netwerk Facebook een profiel aan onder naam van een vrouw en publiceert vanaf dat profiel een seksueel expliciet filmpje waarop zij herkenbaar is (en ten tijde van het filmpje minderjarig). Wie deze persoon is en hoe hij of zij aan het filmpje komt, is vooralsnog ­onduidelijk. Het heeft er de schijn van dat het de ­ex-vriend van de vrouw is, maar deze ontkent in alle toonaarden. Een klassiek geval van ‘wraakporno’ – na een verbroken relatie je ex terugpakken door naaktbeeld te publiceren en haar zo door het slijk te halen.

De vrouw, bijgestaan door het televisieprogramma “Aangepakt” van Peter R. de Vries, stapt naar Facebook en eist de identificerende gegevens van de profieleigenaar. Zij doet dat met een beroep op het Lycos/Pessers-arrest. Dit arrest geeft private partijen een grondslag om persoonsgegevens op te eisen van internetproviders en dergelijke tussenpersonen, mits aan vier eisen is voldaan. Die komen kort gezegd neer op een belangenafweging: wat is erger, wat die anonieme gebruiker deed of de privacy-schending van die persoon?

Facebook ging echter niet in op de belangenafweging uit dit arrest, maar deed simpelweg het verzoek af met een standaardbericht: zonder court order naar Californisch recht worden geen persoonsgegevens afgegeven. Na de nodige vervolgcorrespondentie tussen de advocaat van de vrouw en Facebook kwam een nieuwe afwijzingsgrond: de gegevens waren in de tussentijd gewist(!) op verzoek van de persoon achter het profiel. Dit is volgens de rechtbank in strijd met de wet. Aan de criteria van Lycos/Pessers was voldaan, en Facebook had het verzoek dus niet mogen weigeren.

De rechtbank kent een bijzondere betekenis toe aan het antipestbeleid van Facebook. Als een bedrijf van een dergelijke omvang vermeldt dat zij actief optreedt tegen pesterij, dan mag je als derde verwachten dat er ook daadwerkelijk geholpen wordt bij een klacht. De tekst op de ‘Help-pagina’ wekt immers op zijn minst de suggestie dat met de verantwoordelijke persoon in voorkomende gevallen contact kan worden opgenomen.

Ook acht de rechtbank het kwalijk dat de gegevens gewist zijn, nu men bekend was met het verzoek van de vrouw. Facebook moet binnen 14 dagen alle bij haar bekende gegevens afgeven en anders een onafhankelijke deskundige laten vaststellen dat de gegevens daadwerkelijk weg zijn. De rechtbank verbindt geen dwangsommen aan deze eis, en het verrast dan ook niet dat Facebook veertien dagen later meldt dat er echt waar geen gegevens aanwezig zijn. Ten tijde van het schrijven van deze bijdrage was nog niet ­bekend of de vrouw een nieuwe rechtszaak start.

Het taaie verloop van deze zaak laat zien hoe lastig het is een fenomeen als cyberpesten of wraakporno aan te pakken. Dat is ergerlijk; het publiceren van dergelijk materiaal is eenvoudig en anonimiteit is vrijwel gegarandeerd. Een actief beleid van bedrijven als Facebook is daarbij belangrijk, belangrijker misschien nog wel dan nieuwe wetgeving hiertegen. Het gaat vaak niet zozeer om de vraag of dingen strafbaar zijn, dat is vrijwel altijd evident, maar om de praktische vraag hoe daar wat tegen te doen. Vanuit Justitie is actie vaak maar moeizaam te verkrijgen, en voor de meeste individuen is een private rechtszaak te kostbaar – nog afgezien van de persaandacht die men dan krijgt in een toch al gênante situatie.

Deze uitspraak is dus een stap in de goede richting, maar minstens zo belangrijk is het achterhalen van de plaatser. En ik vermoed dat die andere diensten net als Facebook een formele houding zullen aannemen: kom maar terug met een court order en in de tussentijd zijn de gegevens kwetsbaar. Het is dan ook te hopen dat deze zaak een staartje met dwangsom en stevige schadevergoeding krijgt.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!