Management

Governance
Centric

Is Centric zonder Sanderink nu gered?

Bestuurscrisis nu voorbij, maar zorgen over de toekomst leven nog.

© Centric
9 november 2022

Bestuurscrisis nu voorbij, maar zorgen over de toekomst leven nog.

IT-overheidsleverancier Centric is verlost van eigenaar Gerard Sanderink als bestuurder én invloed achter de schermen. De rechter heeft de eigengereide ondernemer losgewrikt van zijn IT-bedrijf en daarmee de aanhoudende bestuurscrisis - met meerdere keren managementleegloop - aangepakt. Benoeming van nieuwe bestuurders moet nog volgen, maar ondertussen is de rust niet volledig teruggekeerd. Komt dat nog wel?

Vergaand was het vonnis van de Ondernemingskamer, een speciale rechtbank voor bedrijfsgeschillen bij het gerechtshof in Amsterdam. Miljonair en topondernemer Gerard Sanderink is losgewrikt van het door hem opgerichte en opgebouwde IT-bedrijf Centric. Dat is gedaan op meerdere punten, die door het Openbaar Ministerie (OM) als dringende verzoeken waren ingediend bij de Ondernemingskamer.

Bestuurlijke chaos

Tijdens de zitting vorige week donderdag zijn door het OM, maar ook de Ondernemingsraad (OR) van Centric plus niet-uitvoerend bestuurder Peter Mous verklaringen afgelegd over de bestuurlijke chaos bij het bedrijf. Elk met eigen advocaat bij zich. Eigenaar Sanderink was - samen met zijn levenspartner Rian van Rijbroek - ook aanwezig. Ook met eigen advocaat.

Opvallend was dat Centric niet vertegenwoordigd was, behalve dan door Sanderink als eigenaar dan wel door Mous als niet-uitvoerend bestuurder. Laatstgenoemde was echter daags voor de zitting bij de Ondernemingskamer geschorst, door Sanderink. Dit vanwege Mous' meewerking aan het OM-vooronderzoek inclusief verklaringen die neerkomen op tegenspraak jegens Sanderink.

OM: poging tot censureren

Het OM spreekt van een poging van Sanderink om Mous te censureren, qua aanwezigheid in de rechtszitting. Die duiding wordt versterkt door een mail van Sanderink en diens advocaat vóór de zitting: dat Mous daarbij niet aanwezig moet zijn omdat hij is geschorst. De schorsing zelf is echter niet volgens de regels verlopen, heeft de Ondernemingskamer geconstateerd. Verder zou Sanderinks recente benoeming tot niet-uitvoerend bestuurder en voorzitter van de bestuursraad ook niet volgens geldende procedures zijn verlopen.

In zijn betoog tegenover de Ondernemingskamer stelt Sanderink dat hij en alleen hij Centric “weer op de benen kan krijgen”. Voorgaande managers zouden daar niet toe in staat zijn geweest en zelfs mede verantwoordelijk zijn voor de situatie waarin de IT-dienstverlener zich nu bevindt. Aldus Sanderink.

Zijn plotse terugkeer eind oktober heeft toen gelijk het vertrek ingeluid van twee niet-uitvoerende bestuurders. Wat is gevolgd op een leegloop van bijna het voltallige uitvoerend bestuur in juni dit jaar, na een aanvaring met eigenaar - en toen officieel niet-bestuurder - Sanderink.

De uitspraak van de Ondernemingskamer maakt aan dit alles een einde. Sanderink is per direct geen bestuurder meer, de schorsing van Mous is ongeldig verklaard en teruggedraaid, Sanderinks aandelen in Centric zijn hem uit handen genomen en de Ondernemingskamer gaat niet één maar twee nieuwe bestuurders aanstellen. Één niet-uitvoerende bestuurder die dan ook de rol van bestuursvoorzitter krijgt en één uitvoerende bestuurder.

Tijdelijk

Het gaat hier echter om tijdelijke aanstellingen. Zowel voor de twee bestuurders, die nog gevonden en bekend gemaakt moeten worden, als voor de beheerder van Sanderinks Centric-aandelen. Het is nog onbekend hoe lang dit ‘tijdelijk’ zal zijn.

Vervolgens is het de vraag wat er daarna gebeurt, wat mede afhankelijk is van wat het nog te vormen nieuwe bestuur in de tussentijd gaat doen. Het ingrijpen door de Ondernemingskamer op verzoek van het Openbaar Ministerie is vanwege het belang dat Centric heeft voor het functioneren van Nederlandse overheidsorganisaties waaronder veel gemeenten.

De erfgenaam

Daarnaast is er echter nog het hete hangijzer van de verdere toekomst. Terwijl de advocaat-generaal van het OM in haar betoog sprak van wantrouwen bij veel stakeholders over functioneren en stabiliteit van Centric, snijdt bestuurder Mous nog een ander punt van zorg bij klanten aan: wat gebeurt er als eigenaar Sanderink komt te vervallen.

Dan komt het IT-bedrijf (net als Sanderinks andere ondernemingen Oranjewoud, Strukton, Antea en DSS) “in handen van iemand”, zo zei Mous tegen het einde van de zitting bij de Ondernemingskamer. De voorzitter van die rechtbank keek naar die topman en knikte richting Sanderinks jongere levenspartner Van Rijbroek. Het leeftijdsverschil van 21 jaar tussen die twee is eerder tijdens de zitting al even aangestipt.

Stichtingen en cybersecurity

Centric-bestuurder Mous hield het in zijn reactie op de verwijzing van de voorzitter naar Van Rijbroek echter sec op “de erfgenaam”. Officieel is het namelijk niet bekend wat er gaat gebeuren met de bezittingen van de 73-jarige Sanderink mocht die komen te overlijden. Eerder was er sprake van een stichting die de miljonair had opgezet om zijn nalatenschap ten goede te laten komen aan zijn thuisregio Twente en aan studenten.

Deze ‘Stichting Gerard Sanderink’ is opgericht na zijn eervorige terugtreden als bestuurder, in 2013. Nadat zelfverklaard cybersecurity-expert Van Rijbroek in 2018 in zijn leven is gekomen, is een nieuwe stichting opgetuigd. Deze ‘stichting Technology & Cybersecurity Gerard Sanderink’ heeft het tweede boekwerk van Van Rijbroek gepromoot en noemt haar op de site als bestuurslid.

Overigens lijkt die site niet bepaald actief bijgehouden te worden. Zo staat er bij het kopje Beleidsplan de boodschap “Stuur een mail naar Info@stichtingtcgs.nl als je het beleidsplan 2020 wilt ontvangen”. Eerdere vragen van AG Connect aan dat mailadres hebben geen reactie opgeleverd. Een concrete contactpersoon die wordt genoemd voor deze stichting is Ben van Lier, blockchainprofessor en strategiedirecteur bij Centric. Hij zou zich eind 2018 al positief hebben uitgelaten over de geclaimde cyber-expertise van Van Rijbroek. Eerdere vragen van AG Connect aan hem hebben ook geen reacties opgeleverd.

Éénmansstichting

Begin 2020 heeft Centric-eigenaar Sanderink nog gesteld dat de stichting met Van Rijbroek niet de beschikking krijgt over zijn vermogen na zijn overlijden. Die verklaring kan volledig correct zijn, want er zijn meer organisaties betrokken bij zijn bezittingen. Sanderinks aandelen in zijn bedrijven worden namelijk gehouden door Sanderink Investments BV. En de aandelen daarvan worden op hun beurt gehouden door Stichting Administratiekantoor Sanderink Investments BV (STAK), zo valt te lezen op de website van Centric.

“Op dit moment bestaat het bestuur van de STAK uit één persoon, de heer Sanderink en hij is ook de enige certificaathouder”, aldus de governance-verklaring van Centric. Deze enkele bestuurder heeft in een notariële acte vast laten leggen wie de opvolgende bestuurders zijn wanneer hij mocht defungeren als bestuurder. Dit neerleggen van de bestuursfunctie kan zijn bij zelf aftreden of bij overlijden.

Kennis en kunde Van Rijbroek

Volgens de verklaring op Centrics site is bij de opvolging wel “het uitgangspunt dat de aangewezen personen beschikken over de kennis, bestuurservaring en expertise die passen bij de uitdagingen van dat moment”. Sanderink heeft in de afgelopen jaren herhaaldelijk zijn vertrouwen geuit in kennis en kunde van Van Rijbroek. Zo ook vorige week donderdag in de zitting bij de Ondernemingskamer.

De Centric-eigenaar knikte instemmend tijdens Van Rijbroeks spontane betoog daar, over haar “goede reputatie”, “goede referenties” en haar cybersecurityverhaal in tv-programma Nieuwsuur. Daarbij voegde Sanderink nog toe dat het schandalig is dat Van Rijbroek zo negatief in de media komt. De governance-verklaring van Centric sluit de alinea over de criteria voor opvolgende STAK-bestuurders nog af met: “Op deze manier blijft zowel de continuïteit van de bedrijven als de kwaliteit van het bestuur gewaarborgd”.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.