Loopbaan

Carriere
programmeren, kinderen

Bomberbot en DigiPippi wijzen scholieren de weg

Digitale vaardigheden horen thuis in de kern van het onderwijs

5 juli 2016

Digitale vaardigheden horen thuis in de kern van het onderwijs

Digitale vaardigheden horen thuis in de kern van het onderwijs, adviseerde het Platform Onderwijs 2032 aan staatssecretaris Sander Dekker. De voorbeelden hoe kinderen op een leuke manier in aanraking kunnen komen met technologie zijn er al: DigiPippi in Denemarken en Bomberbot in Nederland.

Als jongens met Lego spelen gaat het doorgaans om piraten, ruimtevaarders en robots. Als meisjes de Lego-doos opendoen komen er roze poppetjes en dergelijke naar voren. Dat meisjes ook best een Lego-robot willen bouwen om die zelf te programmeren vinden de meeste mensen nog steeds een raar idee. Het project DigiPippi wil daar verandering in brengen.

DigiPippi.dk is een gratis netwerk voor meisjes die meer willen doen met techniek. De drijvende kracht is Eva Fog, die zich steeds meer begon te verwonderen over de barrières die meisjes moeten overwinnen om iets zinvols met computers te kunnen doen. Fog: “Het is een geleidelijk proces geweest, dat meer dan 25 jaar heeft geduurd. Ik was zelf erg geïnteresseerd in computers, maar ik merkte dat de andere meisjes daar eigenlijk helemaal niets van moesten hebben. Toen internet opkwam, ben ik daar vol ingedoken – al die tijd met alleen jongens om me heen. Speciale jongens, die je het beste kunt aanduiden als nerds. Ik was een vrouwelijke nerd, zeg maar, maar dat werd niet zomaar geaccepteerd. Ik heb me echt moeten invechten in dat wereldje.”

Invechten, dat klinkt best heftig. Hoe heb je dat volgehouden?
“Gelukkig ben ik nogal koppig en ik liet niets achterwege om het mannelijke nerd-universum binnen te dringen. Met veel moeite en wisselend succes. Uiteindelijk ontmoette ik gelijkgestemde meisjes en vrouwen en werd het allemaal wat makkelijker. Ik volgde een lerarenopleiding en toen ik eenmaal voor de klas stond, merkte ik wat mijn instelling kon doen. Ik kon er prima les mee geven en de kinderen vonden het prachtig.”

Een juf voor de klas en alle kinderen aan de computer?
“Nee, zo makkelijk was het niet. De jongetjes waren dermate enthousiast, dat ze de meisjes gewoon naar de achtergrond drongen. Ik heb dat opgelost door de meisjes voortaan apart les te geven en dat was een gouden greep. Ze bloeiden op en gingen zelf dingen uitzoeken en proberen. De jongens zagen dat ook en ze gaven de meisjes meer ruimte, zodat hun dominante gedrag minder werd.”

Hoe kwam vanuit die ervaring DigiPippi tot stand?
“De laatste zet werd gegeven door het project Reach for Change, in juli dit jaar. Deelnemers aan die wedstrijd moesten iets bedenken waar kinderen hun voordeel mee konden doen. In een paar dagen had ik toen DigiPippi opgezet. Het laat meisjes al hun technische kanten naar voren brengen. Ze worden van passieve gebruikers actieve spelers op computergebied en alles wat daar bij hoort.”

Het opzetten van een netwerk kost geld. Heeft de IT-wereld daar een bijdrage aan geleverd?
“Eigenlijk helemaal niet. We hebben geld verzameld onder ouders die dit een prima initiatief vonden. We zijn overigens niet helemaal ‘from scratch’ begonnen, de basis voor het netwerk zoals we dat nu hebben is in een aantal jaren gelegd. Op 1 september is het netwerk online gekomen en nu zijn we bezig om er meer ruchtbaarheid aan te geven.”

Hoeveel deelnemers heeft het netwerk inmiddels?
“We hebben een bescheiden begin, met circa 70 leden. Daaronder 24 meisjes tussen de 7 en de 14 jaar, de rest bestaat uit vrouwelijke rolmodellen, supporters en sympathisanten. Toch zijn we al heel blij met de community die we nu hebben. We hopen dat het een goede basis is voor verdere groei.”

Waar komen de meisjes vooral op af?
“Er is niet één onderwerp, eigenlijk. De hoofdzaak is dat we de meisjes de mogelijkheid geven om actief te worden op welk gebied dan ook; niet alleen computers maar ook andere technische zaken. Meisjes hebben best aanleg voor technische onderwerpen, alleen wordt dat vaak door hun omgeving onderdrukt. Bij ons kunnen ze die aanleg verder uitbouwen, in samenwerking met andere meisjes. De hele wereld zit vol met techniek en zo veel meisjes hebben geen flauw benul hoe dat ­allemaal werkt. Die kennis moeten we ze wel geven, zodat ze later ook een technisch beroep kunnen kiezen.”

Bomberbot

Kirsten van Smirren (22) is education- & customerspecialist bij de Nederlandse start-up Bomberbot en geeft programmeerworkshops aan kinderen. Zij heeft ook een aantal keer programmeerlessen aan alleen meisjes gegeven. “Als ze zien hoe leuk het is, zijn ze om.”

De Amsterdamse start-up Bomberbot helpt leraren op een eenvoudige en speelse manier bij het geven van programmeerlessen aan kinderen tussen de 7 en 12 jaar, zonder dat daar enige voorkennis voor nodig is. Via een dashboard kunnen de leraren de voortgang van hun leerlingen volgen en het tempo aanpassen aan de specifieke leerling. Belangrijke vaardigheden die scholieren met Bomberbot trainen zijn onder andere computationeel denken, probleemoplossend handelen en samenwerken. Er wordt geen specifieke programmeertaal aangeleerd.

Bij Bomberbot werken inmiddels acht mensen, maar dat aantal zal snel uitbreiden, is de verwachting. Op dit moment werken 150 scholen met Bomberbot, dat in maart 2014 werd opgericht. Dit jaar is vanwege de Kinderboekenweek en de Code Week de interesse in Bomberbot enorm toegenomen. “Er hebben zich veel nieuwe scholen aangemeld. Begin oktober kwamen er zo’n honderd nieuwe leerlingen per dag bij”, vertelt Van Smirren enthousiast.

Het thema van de Kinderboekenweek was dit jaar ‘Raar maar waar!’, waarbij natuur, wetenschap en techniek centraal stonden. Bomberbot ontwikkelde voor de Kinderboekenweek een gratis lesprogramma om kinderen te leren denken als programmeur. Leraren kunnen bij het lesprogramma kiezen voor 1, 2 of 3 uur en ze kunnen met of zonder computers aan de slag.

De programmeerlessen van Bomberbot sluiten aan op het boek ‘Project Prep’, dat tijdens de Kinderboekenweek werd aangeraden voor groep 7 en 8. Het boek draait om Isabel, die haar eigen mode-app ontwikkelt. Ze vindt dat haar school maar achterloopt en gebruik moet maken van Bomberbot om de kinderen te leren programmeren. Het idee voor het boek is afkomstig van Janneke Niessen, oprichter van Improve Digital. “Het boek vormt een inspiratiebron voor jonge meisjes om te leren programmeren en een carrière in de techniek na te jagen, door te laten zien hoeveel leuke dingen ze kunnen doen met techniek.”

De eerste dertig dagen kunnen scholen en leerlingen Bomberbot gratis uitproberen. Als scholen enthousiast zijn kunnen ze hierna overgaan op een betaalde licentie van 10 euro per kind per jaar. Bij meer dan 100 leerlingen kost de licentie 7,50 euro per jaar per kind. Het gaat om zestien lessen van een uur, waarbij de docent 20 tot 30 minuten voorbereidingstijd moet uittrekken per les. “Aanvankelijk zien veel leerkrachten er tegenop omdat ze vaak niet zo veel hebben met IT, maar als ze merken hoe eenvoudig het is en hoe snel kinderen het oppikken en er enthousiast van worden, reageren ze heel positief. Maar ze moeten vaak eerst een drempel over”, zegt Van Smirren.

Leren programmeren

Van Smirren studeerde Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en specialiseerde zich daarna met haar master ‘Jeugd en Media’. Daar groeide haar interesse voor apps die kinderen gebruiken om te leren. Tijdens een college voor haar master werd haar de tip gegeven de basisprincipes van het programmeren zelf te leren. “Hiermee leer je de bedrijfsprocessen beter te begrijpen en is de communicatie met programmeurs een stuk makkelijker”, vertelt zij op de zolder van een pand aan de Amsterdamse Herengracht dat wemelt van de jonge IT-bedrijfjes. Zij besloot na dat advies al tijdens haar studie met een gratis programmeercursus van Microsoft te starten. Daar begon ze zich te verdiepen in JavaScript, maar dat zette ze op een laag pitje toen ze zich volledig wilde concentreren op haar afstudeeropdracht. “Die twee dingen combineren bleek te pittig.”

Toen ze op een vacaturesite een stageplek bij Bomberbot zag was ze meteen enthousiast. Na een maand ‘snuffelstage’ kreeg ze van Cristian Bello, de oprichter van de start-up, een baan aangeboden als education- & customerspecialist. “Ik stortte mij eerst op het uitbreiden van het lespakket van Bomberbot en heb meegeholpen met het testen van het materiaal. Nu ben ik vooral bezig met de customer support. Dat betekent dat ik veel contact heb met docenten van de scholen die gebruik maken van Bomberbot.” Daarnaast geeft zij workshops en trainingen. Ze heeft inmiddels het programmeren weer opgepakt. Eerst heeft zij alle levels in Bomberbot doorlopen en nu heeft zij iedere vrijdagmiddag een paar uur ingeruimd voor JavaScript.

Ze is heel enthousiast over haar eerste baan. “Ik had nooit gedacht dat ik in de IT terecht zou komen, maar het bevalt me prima. Omdat ik voor een start-up werk, krijg ik enorm veel verantwoordelijkheid. Ik leer hier zo ontzettend veel en er wordt flink ingezet op persoonlijke ontwikkeling. Ik zie mezelf hier voorlopig wel blijven en ik denk dat ik ook wel wil blijven hangen in de IT.”

Vooroordelen wegnemen

Van Smirren vindt het jammer dat er in Nederland verhoudingsgewijs nog weinig meisjes voor een opleiding of carrière in de IT kiezen. “Vaak is dat omdat ze een beperkt beeld hebben van de mogelijkheden, geen vrouwelijke rolmodellen kennen of denken dat IT alleen iets is voor jongens. Ik had zelf ook vooroordelen. Ik dacht vroeger dat IT’ers suf waren, maar het tegendeel blijkt waar. Ik hoop dat die vooroordelen verdwijnen als we meiden al op jonge leeftijd in aanraking laten komen met IT. Ze moeten zelf zien hoe leuk en spannend het is en dat het net zo goed iets voor meiden is als voor jongens.”

Van Smirren probeert daar zelf ook haar steentje aan bij te dragen. Zo gaf zij in augustus tijdens een summercamp van VHTO programmeerlessen aan meisjes en begin deze maand deed ze dit nog een keer. “Het is zo leuk om te zien dat hun zelfvertrouwen met de minuut groeit, net als hun enthousiasme. Ik hoop echt dat ik een vlammetje bij ze heb aangewakkerd.” Daar lijkt het volgens haar wel op: “Als ze doorkrijgen hoe leuk het is, zijn ze om."

Dit artikel verscheen in december 2015 in AutomatiseringGids
Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.