Beheer

Blockchain
Blockchain: transparant en hufterproof voor eindeloze disruptie

Blockchain: transparant en hufterproof voor eindeloze disruptie

Het principe van blockchain: transparantie alom, mogelijkheden oneindig.

© CC0 - Unsplash Fré Sonneveld
20 december 2017

Het principe van blockchain: transparantie alom, mogelijkheden oneindig.

Na een ontwikkeling van tien jaar is de blockchain een volwassen technologie voor het vastleggen van transacties en het veilig delen van informatie. Banken, verzekeraars en anderen maken hun borst nat.

Stel, je neemt een spreadsheet en kopieert deze naar een netwerk van duizenden computers. Een netwerk dat de kopietjes aan de lopende band herlaadt, zodat elke wijziging direct op elke computer zichtbaar is. Niemand die er ongemerkt aan kan morrelen. Zie hier het principe van blockchain. Transparantie alom, mogelijkheden oneindig.

Gedeeld validatieproces

Maar eerst een korte uitleg. Blockchain, in het Nederlands soms de blokketen genoemd, is een database waarvan elk record (block) aan zijn voorganger is gekoppeld via een digitale vingerafdruk (hash). Het opeenvolgende of sequentiële karakter voorkomt dat iemand de gegevens kan aanpassen, nadat ze in de database zijn opgenomen.

De database staat verspreid over talloze systemen (nodes). Gezamenlijk valideren zij elk record dat aan de database wordt toegevoegd. Dit gedeelde validatieproces maakt van blockchain een openbaar transactieregister, logboek of grootboek, een minder correcte maar vaak gebruikte term.

Blockchain wordt volwassen

Blockchain werd in 2008 ontworpen voor de validatie en distributie van cryptocurrency Bitcoin. De technologie heeft sindsdien zijn robuustheid bewezen, hoewel de processen eromheen meermaals hebben geleid tot hacks, misbruik van en digitale diefstal uit wallets. De meeste experts beschouwen deze voorvallen als kinderziekten, hoewel de schade vaak aanzienlijk is. De blokketen wordt volwassen.

Inmiddels vindt de technologie ook toepassing buiten het domein van digitale munten als bitcoin en Ethereum. Banken, verzekeraars, zorg, accountancy: in uiteenlopende sectoren wordt druk geëxperimenteerd met blockchain. Belangrijkste motieven daarbij zijn kostenbesparing, efficiëntie en bescherming tegen cybercrime.

Disruptie en fintech

In veel sectoren speelt bovendien het overlevingsinstinct mee. Ze beseffen dat blockchaintechnologie een bommetje legt onder hun business. Disruptie alom. Door de transparantie, het gedeelde validatieproces en het ‘hufterproof’ karakter van blockchains verdwijnt immers de noodzaak van tussenpersonen, zoals een bank, notaris, kadaster of KvK.

De financiële sector is om die redenen het actiefst. Zij moet nieuwe methoden zoals blockchain omarmen om niet overbodig te worden op het moment dat mensen buiten de bank om geldtransacties doen. En om te kunnen concurreren met flexibele fintech start-ups zonder legacysystemen. Tot maar liefst 12 miljard dollar kunnen grootbanken jaarlijks besparen door backofficeprocessen onder te brengen in een blockchain, berekende Accenture. Het gaat dan bijvoorbeeld om processen voor de afhandeling van financiële transacties, rapportages en compliance.

Zakelijke toepassing in Nederland

ABN-AMRO is een van de grote ondernemingen in Nederland die de mogelijkheden van blockchain verkent. De bank wil de techniek inzetten voor de toekenning van kortlopende bedrijfsleningen en voor vastlegging en uitwisseling van informatie over commercieel vastgoed. Verzekeraars hebben de bloktechnologie eveneens ontdekt. Zo nemen Aegon en Achmea deel in een internationaal consortium van verzekeraars die prototypes van blockchains toepassen, met name voor het slimmer bijhouden en geautomatiseerd accorderen van verzekeringscontracten.

Ook in de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie staat blockchain op de agenda. Onder meer Unilever werkt samen met IT-bedrijf IBM aan een blokketen om de bron van voedselbesmetting sneller te achterhalen. Ze hopen daarmee de tijd om relevante informatie te verzamelen terug te brengen naar 60 minuten. Tot nu toe duurt dit vaak één of zelf meerdere weken.

Controle over persoonsgegevens

Maar de grootste winnaar van blockchain wordt wellicht de individu. De technologie geeft burgers namelijk autonomie over hun persoonsgegevens. Individuen, en niet bedrijven of instellingen, krijgen veilig controle over hun data, terwijl de gegevens wel goed bruikbaar blijven. Zo laat je jouw identiteit of leeftijd 100 procent betrouwbaar verifiëren zonder persoonlijke gegevens te overhandigen en zonder kostbare real-time koppelingen met bijvoorbeeld een overheid of bank.

Er zijn nog veel meer blockchain-toepassingen voor identity management denkbaar. Denk aan ziekenhuispersoneel dat zich eenvoudig en betrouwbaar kan identificeren voor de uitwisseling van patiëntinformatie zonder privacy-risico’s.

Business cases

Ondanks de ronkende beloften van blockchain lijkt het erop dat Nederland nog niet warmloopt voor de ketentechnologie. Waar blijven die voorbeelden van blockchain-implementatie? AG Connect selecteerde eerder enkele business cases die zonder blockchain geen hout snijden.

  • Efficiëntie in de jeugdzorg - Blockchain maakt eenduidige vastlegging door jeugdzorginstellingen mogelijk. De organisaties hebben nu vaak te maken met tientallen rapportageformats en procedures bij hun verantwoording aan gemeenten. Ook krijgen ze beter inzicht in de bestedingen en signaleren eerder dreigende budgetoverschrijding.
  • Auteursrecht op 3D-prints - ICT-bedrijf Atos bouwde een blockchain-oplossing ter verificatie van de authenticiteit van commerciële 3D-printbestanden en de bevoegdheid van gebruikers. Deze verzekert de afnemer dat de bestanden authentiek zijn en verzekert de 3D-ontwerper dat zijn bestanden enkel beschikbaar zijn op geautoriseerde printers.
  • Collaboration in de praktijk - Storro lijkt een gewone filesharing-oplossing, zoals Dropbox. Maar de bestanden worden via blockchain fors versleuteld voordat ze in de sharing-omgeving terechtkomen. De encryptiesleutels zijn alleen bekend bij de data-eigenaren. Ze zijn nodig om bestanden te kopiëren of wissen. Met de hashes in de blockchain controleren ze de authenticiteit van de documenten.

Standaardisatie en acceptatie

De blockchain is de echte kinderjaren inmiddels ontgroeid. Er wordt volop geëxperimenteerd en zo hier en daar verschijnen zakelijke implementaties die aantonen waartoe de technologie in staat is. Toch zijn er nog uitdagingen. Zo vindt rond ISO-standaardisatie van blockchain nog veel discussie plaats.

Maar de grootste drempel is waarschijnlijk de acceptatie. Zijn organisaties en particulieren al toe aan blockchain? Het zal nog veel experimenten en succesverhalen duren voordat iedereen de technologie is overtuigd.

Lees meer over
Lees meer over Beheer OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.