Development

Software-ontwikkeling
modulair bouwen

Belastingdienst en Rijkswaterstaat maken spannende overstap in softwareontwikkeling

Normalized Systems waar mogelijk nieuwe standaard ontwikkelmethode.

© Shutterstock optimarc
15 juni 2022

Normalized Systems waar mogelijk nieuwe standaard ontwikkelmethode.

De Belastingdienst en Rijkswaterstaat maken zich op om een relatief nieuwe en dus nog onbekende manier van softwareontwikkeling toe te passen op belangrijke projecten. Normalized Systems heeft zich bij beide organisaties bewezen - in verschillende proefprojecten en kleinere implementaties - als een methode die complexe systemen veel beter onderhoudbaar maakt.

Bij de Belastingdienst zijn sinds de introductie in 2015 inmiddels twintig applicaties opgeleverd met de inzet van Normalized Systems (NS). "We gebruiken NS voornamelijk op het gebied van transactieverwerkende systemen en kantoorapplicaties, omdat hier de grootste vraag naar is. Denk hierbij aan de systemen voor de Wet Tegemoetkoming Loondomein, de VAT Refund en het systeem voor de omzetbelasting", zegt Natasja Benders, team manager Normalized Systems bij Directie Informatievoorziening (IV) van de Belastingdienst tegen AG Connect. Ze voegt eraan toe dat er bij de Belastingdienst hard aan wordt gewerkt om NS als standaard ontwikkelmethode te gaan gebruiken. "Bij ieder nieuw project overwegen we nu de toepassing van NS op basis van de rationele argumenten en toegevoegde waarde."

Aanbesteding in voorbereiding

Rijkswaterstaat begon iets later met 'proof of value'-projecten, onder meer op basis van de goede ervaringen bij de Belastingdienst. Inmiddels zijn twee projecten succesvol afgerond en is besloten NS in te zetten voor de volledige herbouw van het belangrijke Systeem Planning en Informatie (SPIN).

In dat systeem kunnen aannemers hun wegwerkzaamheden aanmelden en RWS regelt er de coördinatie mee. Henk Cox, manager Ontwikkeling Verkeerssystemen, onderdeel van de Centrale Informatie Voorziening Rijkswaterstaat zegt in hetzelfde artikel van AG Connect: "Er is nu een aanbestedingsprocedure in voorbereiding. In 2023 zou de applicatie klaar moeten zijn voor gebruik."

Wat houdt nieuwe methode in?

Normalized Systems is een methode die strikte ontwerpregels afdwingt bij het creëren van heel kleine softwaremodules die maar één functie mogen bevatten. Die modules worden automatisch gecodeerd met behulp van 'expanders' of speciale codegeneratoren op basis van een model dat wordt opgezet met een modelleertaal die de strikte ontwerpregels afdwingt. Samen kunnen de modules complexe software vormen. De strikte regels zorgen ervoor dat bij aanpassingen aan een module geen 'rimpeleffecten' meer optreden in andere delen van de software. Die rimpeleffecten zijn vaak de oorzaak van kostbaar en tijdrovend onderhoud.

7
Reacties
Silvan Kuipers 28 juni 2022 15:57

Zolang de oplossing gezocht wordt in steeds weer een andere sofwareontwikkelingsmethodiek, en niet in de mensen die de projecten leiden en de keuzes die m.b.t. het project gemaakt worden, gaat geen enkele sofwareontwikkelingsmethodiek (het) verschil maken.

Jan de Vries 27 juni 2022 11:00

Uit het BIT advies dat in 2018 is verschenen:
Tenslotte willen wij nog een opmerking plaatsen bij de toepassing van het zogeheten normalized systems concept. De Belastingdienst gebruikt dit concept, en op dit concept gebaseerde tooling, om allerhande (nieuwe) primaire systemen in een fijnmazige modulaire structuur ontwikkelen. Wij vinden dit voor de Belastingsdienst echter geen passende keuze. Het normalized systems concept is – voor zover wij hebben kunnen nagaan - wetenschappelijk onbewezen en wordt niet door vergelijkbare organisaties gebruikt. De bijbehorende tooling is bepaald geen beproefde technologie en wordt aangeboden door een kleine startup en niet door toonaangevende leveranciers. De Belastingdienst zou voor dit type systemen met het oog op continuïteit juist beproefde en breed in de markt beschikbare concepten en technologie moeten inzetten.

Dit spreekt boekdelen. In plaats van het BIT advies nu eindelijk eens serieus te nemen wordt kennelijk vol ingezet op het gebruik van Normalized Systems

JGM van der Zanden 18 juni 2022 11:56

Als je bedenkt dat het grootste probleem bij SW ontwikkeling zit in het aanleveren van specificaties/requirements, zal dit dus niks helpen. Omdat dit alleen "maar" een technische verbetering van de SW-engineering stap is. Natuurlijk is dit prima om te doen. Maar het gaat naar mijn verwachting niet alle problemen oplossen.....

Thijs Doorenbosch 16 juni 2022 12:29

@Hans Schermer: Interessante vraag! Ik duik erin.

Thijs Doorenbosch 16 juni 2022 12:28

@Stef Joosten: Zie het achtergrondartikel waarnaar in dit nieuwsartikel naar wordt verwezen. Het gaat inderdaad om de uitwerking van de theorie van Mannaert en Verelst.

Stef Joosten 15 juni 2022 17:08

Mag ik aannemen dat RWS en BD het hier hebben over de Normalized Systems benadering van Mannaert et.al. (2011, 2016)? Dat lijkt me een prima idee en geheel passend in de huidige manier van denken in microservices. @Thijs, hebben we het hier inderdaad over de theorie van Mannaert?

Hans Schermer 15 juni 2022 12:33

Op 17 april schreef de regering aan de kamer:
Met de Nederlandse Digitaliseringsstrategie wil het kabinet dat informatie, overheidsvoorzieningen en nieuwe technieken voor iedereen toegankelijk zijn. In NLDIGIbeter investeert het kabinet in innovatie en samenwerking met andere overheden en de markt. Het vrijgeven van de broncode van overheidssoftware kan aan deze doelen een belangrijke bijdrage leveren.
https://open.overheid.nl/repository/ronl-d468e28d-dfbc-43fe-92cc-77b7f8…

Jammer dat in dit artikel er niet vermeld wordt of en hoe Belastingdienst en Rijkswaterstaat daar invulling aan gaan geven. Het is niet duidelijk of het mogelijk is om de ontwikkelde code te delen en invulling te geven aan het nieuwe beleid.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.