Afscheid zonder tranen

27 juni 2008
Vrijwel iedereen in de IT-sector heeft ermee te maken gehad: de overstap naar een andere werkgever. Wat voor redenen er ook zijn om te vertrekken, wat vaak blijft liggen is de overdracht van je werkzaamheden, of belangrijke financiële zaken zoals: wat gebeurt er met je pensioen en je leaseauto. Niks is zo erg als vol frisse moed aan een nieuwe uitdaging beginnen, om vervolgens nog weken, maanden of misschien jaren nog geconfronteerd te worden met losse eindjes uit je werkzame verleden. Problemen rondom het concurrentiebeding, overuren en vakantiedagen, je notebook van het werk waar allerlei privézaken op staan. Zonder volledigheid te pretenderen, maakten we een kleine rondgang om te inventariseren waar je zoal op moet letten.

De werknemers Fenna Bax heeft een divers carrièrepad gevolgd, waaronder bij Orange Nederland (nu T-Mobile) en nu bij Exact. “Bij het kleinere bedrijf waar ik tot voor kort werkte, zag ik geen ontwikkelingsmogelijkheden meer. Hét gesprek bestond uit de mededeling dat ik vertrok. Zodra het nieuwe contract ondertekend was, heb ik het mijn werkgever meegedeeld. Die heeft dat gewoon geaccepteerd.”

Meer in het algemeen volgde er bij Bax’ vorige werkgevers na de mededeling dat ze vertrok, een gesprek om de overdracht in te plannen en om de tijd bij dewerkgever te evalueren. Huishoudelijke mededelingen zoals wat men wanneer moet inleveren, werden schriftelijk meegedeeld of met HR besproken. “Ook al vind het bedrijf het niet leuk dat je weggaat, de afronding bij mij was meestal prettig.”

Bart Hessen is zijn hele werkende leven actief geweest in de ICT, bij zowel kleine bedrijfjes als grote ondernemingen. Zijn ervaringen met zijn werkgevers op dat gebied waren, in tegenstelling tot bij Bax, wisselend.
“Bij de een na laatste wisseling vertelde ik over mijn vertrek mondeling aan mijn directe chef. Een echt gesprek was het niet, meer een aankondiging van mijn kant. Mijn werkgever was verrast. Ze hadden wel door dat ik niet tevreden was, maar dachten niet dat ik deze stap zou zetten. Ik werkte er al ruim negen jaar, steeds op tijdelijke contracten van twee tot zes maanden en was dat zat. Ik had aangekondigd dat ik aan het rondkijken was. Mijn directe chef probeerde me te houden, maar het niveau erboven wilde geen langer contract aanbieden.”

Bij de laatste werkgever was er een vertrouwensbreuk. “In aantal gesprekken over zaken die ik niet goed vond gaan, werden steeds weer andere reacties gegeven. Pas na het vinden van mijn volgende – ook mijn huidige baan - heb ik deze werkgever per brief laten weten wanneer ik ermee op zou houden. De laatste keer ging ik ook met een heel ander gevoel weg. Het bedrijf waar ik met plezier werkte, werd na acht jaar overgenomen, waarna in één tot anderhalf jaar tijd de sfeer en aansturing sterk verslechterde. Er was een uittocht van werknemers gaande, mijn afscheidsborrel was samen met zes andere collega’s.”

Bestolen
Bax merkte dat de werkgever zelf, vooral bij grotere ondernemingen, veel zaken standaard regelde. “Alleen mijn laatste werkgever reageerde twee weken lang niet op de mededeling dat ik nog tien vakantiedagen over had die ik wilde opnemen. Toen dit weer ter sprake kwam, gaf hij aan dat ik geen recht had op de vakantiedagen, terwijl het werk het wel toeliet. Dat voelde aan alsof ik bestolen werd. Uiteindelijk heeft de werkgever toegegeven. Bij de collega’s deed deze manier van doen duidelijk geen goed.”
De meeste werkgevers hadden er volgens Bax geen problemen mee dat de over gebleven vakantie dagen opgenomen worden. “Als het werk maar afgerond of overgedragen is en men op tijd aangeeft hoeveel dagen men nog over heeft en waneer men wenst te vetrekken.”

Pensioen, een belangrijk los eindje. Bax zegt dit altijd pas te regelen als ze al weg is en er voor kan gaan zitten. “Bij mijn nieuwe werkgever is een afspraak ingepland met een deskundige op het gebied van pensioenen zodat ik een goede keuze kan maken. Een hele goede service.”

Het enige probleem waar Fenna Bax ooit tegen aanliep, was dat ze het pensioen dat ze in het buitenland opgebouwd had, niet kon overhevelen naar een pensioen in Nederland. Bart Hessen liep er bij zijn pensioen een keer tegenaan dat bij de waardeoverdracht bleek, dat een stuk van zijn pensioen geen echt pensioen was, maar lijfrente, die inmiddels premievrij was gemaakt.

De al genoemde overdracht van werkzaamheden is eveneens vaak iets dat blijft liggen. Fenna: “Meestal bespreek je eerst met je manager wat er allemaal gedaan moet worden voordat je vertrekt. Daarna bespreek je eventueel met een collega die het werk overneemt wat er gedaan moet worden. Het is verstandig dit niet tot het laatste moment te laten liggen want dan kan de collega of manager geen vragen meer stellen als hij of zij alsnog tegen vragen of problemen aanloopt. Het is ook van belang om je externe contactpersonen op tijd in te lichten dat je weg gaat en wie je opvolger is of wie het werk tijdelijk gaat overnemen.”

Bart vindt het vooral belangrijk om alle details goed door te nemen, veel te kaatsen met andere mensen in je omgeving (zeker ook buiten je werkomgeving) en vervolgens je eigen plan te trekken. Juridische problemen zoals met een concurrentiebeding heeft hij door een goede voorbereiding nooit gehad. “Dit is iets dat ik altijd doorspreek bij een nieuwe werkgever voor ik ermee in zee ga, via het doornemen van een aantal ‘what if’-scenario’s bij een tweede/derde gesprek.”

Communiceren
Raet is behalve HR-specialist – vooral met SaaS-oplossingen – zelf werkgever met een ICT-afdeling van ruim tweehonderd mensen. In het segment waarin Raet actief is, ligt het jaarlijkse personeelsverloop op 15 tot 16 procent. Bij Raet is dat circa 12 procent, bij de IT-afdeling 5 tot 6 procent.

Volgens Raets HR-directeur Arjan de Jong ligt dat lage verloop vooral aan het feit dat er sprake is van een vrij hecht team. “Zonder een commercieel verhaal op te willen hangen, komt dat ook omdat we hier bezig zijn met het voortdurend ontwikkelen van innovatieve, SaaS-gebaseerde HR-oplossingen. We werken hier bovendien met multidisciplinaire teams in wisselende samenstellingen. Die mix maakt het werk hier denk ik boeiend en zorgt voor veel onderlinge binding.”
Als mensen toch willen vertrekken, is er volgens De Jong een onderliggende kernboodschap van groot belang: communiceren. “Dat is niet altijd makkelijk. Maar als werknemers niet lekker in hun vel zitten, het gevoel hebben dat ze niet verder komen of dat er niet naar hen wordt geluisterd, is het belangrijk om daarover te praten. Met je collega’s, met je manager. Zo kan een onnodig vertrek vaak voorkomen worden.”

Ook wanneer een werknemer het besluit om te vertrekken doorzet, geldt dat communiceren een must blijft. “Wij hebben altijd een exitgesprek. Wees daar, maar ook bij je eigen lijnmanager open en eerlijk over wat je wilt, over wat voor afspraken je met elkaar maakt over hoe je vertrekt . Doe je dat niet, dan ga je vaak minder prettig uit elkaar. Zo verbrand je alle schepen achter je, terwijl de kans groot is dat je elkaar later weer tegenkomt. Voor ons geldt dat we de deur graag open houden als een werknemer een goede reden heeft om te vertrekken. Dat moet andersom ook zo zijn.”

Voor een werkgever is een soepele overdracht van de werkzaamheden en informatie over lopende projecten heel belangrijk. “Wij borgen bij Raet veel kennis door te werken met interdisciplinaire teams. Daarnaast wordt kennis procesmatig en structureel gedocumenteerd. Maar het blijft belangrijk om te weten wanneer een werknemer weg wil, hoeveel vakantiedagen hij wil opnemen. We gaan in principe niemand in de weg staan, maar het is wel mooi als iemand nog wil blijven om de overdracht te vereenvoudigen.”
Ook Raet werkt met een concurrentiebeding, al leidt dat zelden tot juridische problemen. “We zien een concurrentiebeding ook als een soort uitgangspunt”, stelt De Jong. “Naast commitment zorgt het er voor dat je met elkaar in gesprek komt over wat de mogelijkheden dan wel zijn. In het uiterste geval zal het wel eens leiden tot juridische stappen, maar dat is voor beide partijen natuurlijk uiterst onwenselijk.”

De namen van de werknemers zijn uit privacy-overwegingen gefingeerd.


Denk om pensioen en goederen in bruikleen
Jurre Valk, docent HRM aan de Hogeschool van Amsterdam, stelt dat er eigenlijk maar één zaak is die goed geregeld móet worden met de oude werkgever: het pensioen. “Vakantiedagen of overuren, dat is minder spannend. Maar het regelen van bijvoorbeeld de waardeoverdracht van je pensioen, dat wordt vaak vergeten. En dat kan grote financiële consequenties hebben.”

Overigens heeft de oude werkgever daar volgens Valk weinig mee van doen. Een waardoverdracht moet direct met het pensioenfonds van de oude werkgever geregeld worden. “Veel mensen snappen de pensioenregeling niet goed, vinden het maar eng en doen er daarom niets mee. Maar het pensioengat van vroeger, dat hoeft tegenwoordig niet meer te ontstaan. Na je vertrek moet je het oude pensioenfonds binnen een bepaalde periode vragen om de waardeoverdracht te regelen. Daar moet het fonds tegenwoordig aan meewerken. Vroeger was dat anders, met als gevolg gefragmenteerde pensioenuitkeringen die nooit meer geïndexeerd werden.”

Wat ook wel eens vergeten wordt is volgens Valk alles dat in bruikleen is. De leaseauto, de laptop of handheld van de zaak, een mobiel abonnement. “Alles waar je het gebruiksgemak van hebt, maar dat niet jouw bezit is. Mensen hebben nog wel eens de neiging om een laptop van de zaak na een tijdje als eigen bezit te beschouwen, of hebben een vakantie gepland met hun leaseauto. Ze moeten hun mobieltje inleveren of opeens hun mobiel abonnement zelf betalen. Als je je dat niet realiseert, kun je voor heel onaangename verrassingen komen te staan.”‘Mijn laatste werkgever reageerde twee weken lang niet’
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!