Loopbaan

Carriere
digitalisering

9 aanbevelingen voor inhaalslag digitale skills

Ontwikkelingen met de meeste impact: AI, Big Data, Cybersecurity en Internet of Things.

© CC0 - Pixabay Geralt
3 juli 2019

Ontwikkelingen met de meeste impact: AI, Big Data, Cybersecurity en Internet of Things.

Een groot deel van de beroepen wordt de komende jaren sterk door automatisering en technologische vooruitgang beïnvloed. Omdat er te weinig kennis over ICT bij de Nederlandse beroepsbevolking is, is het tijd voor actie. Opleidingenfonds Arbeidsmarkt ICT (CA-ICT), Nederland ICT, het CIO Platform Nederland en een aantal topsectoren formuleerden 9 aanbevelingen voor de overheid, het onderwijsveld en werkgevers.

Digitalisering vormt niet alleen een bedreiging voor veel beroepen, maar biedt zeker ook kansen, blijkt uit onderzoek van Berenschot en CentERdata dat vandaag is overhandigd aan SER-voorzitter Mariëtte Hamer. Hamer noemde de uitkomsten van het rapport bij het in ontvangst nemen ‘hoopvol’, maar waarschuwde ook dat er nog veel moet gebeuren om de digitale revolutie op de arbeidsmarkt in goede banen te leiden. Zij ziet voor de SER een belangrijke rol weggelegd als aanjager van een leven lang leren, dat door de digitale ontwikkeling nòg belangrijker is geworden. “Een leven lang ontwikkelen moet net zo vanzelfsprekend worden als gezond eten en drinken. Dat gaat zeker niet vanzelf. Mensen moeten tot die beweging worden aangezet. Door het rapport weten we nu wel beter naar welke vaardigheden we moeten kijken en waar de kansen liggen. Dat gaat overigens niet alleen om technologische vaardigheden, maar ook om soft skills.”

Daarnaast benadrukt Hamer dat de technologische ontwikkelingen steeds sneller gaan, waardoor opleidingen steeds sneller achterhaald zijn. Verder maakt zij zich zorgen over het feit dat er nog steeds een grote groep is die hun baan ziet verdwijnen en die geen perspectief heeft op een nieuwe baan. “De sociale partners, het onderwijsveld en werkgevers zullen die groep moeten helpen om hun perspectief te vergroten.”

Gemiddeld 24 overstapmogelijkheden

Uit het onderzoek blijkt dat voor 93% van de onderzochte functies een passend vervolgpad in de loopbaan te vinden is, mocht de eigen functie komen te vervallen. Gemiddeld zien de onderzoekers maar liefst 24 overstapmogelijkheden, sommige zelfs met salarisverbetering. “Slechts in 7% van de gevallen vinden we geen passend vervolgpad omdat de opleidingseisen waarschijnlijk te hoog of de inkomstenterugval te groot is. Maar ook voor deze groepen zijn waarschijnlijk oplossingen denkbaar”, licht onderzoekster Patricia Prüfer, Hoofd van de Data Science Unit van CentERdata, onderdeel van de Universiteit van Tilburg, toe.

De meest gevraagde digitale vaardigheden voor alle onderzochte sectoren in ons land zijn basis computervaardigheden, gevolgd door programmeervaardigheden. Prüfer: “In de sectoren High Tech-systemen en materialen en ICT staan programmeervaardigheden zelfs op de eerste plek.” Ontwikkelingen met de meeste impact zijn volgens de ondervraagde organisaties uit de topsectoren AI, Big Data, Cybersecurity en Internet of Things.

Big data & analytics

Het sterkst in opkomst is de vraag naar de vaardigheden ‘big data & analytics’ en ‘digital transformation’. Onder dat laatste begrip wordt een verzameling van recente technieken op het gebied van 3d printing, AI, blockchain, cloud computing, cybersecurity, internet of things en robotics verstaan. “Allerlei partijen hebben in de loop der jaren steeds meer databestanden verzameld en opgebouwd en zien ook de waarde van die bestanden in”, licht Prüfer toe. Daarnaast zorgen de toenemende rekencapaciteit en de opkomst van moderne analysetechnieken dat gegevensbestanden ook steeds beter benut kunnen worden.

De onderzoekers merken op dat de benodigde kennis voor ICT’ers op het gebied van programmeervaardigheden continue in ontwikkeling is. Zij zien duidelijke verschuivingen in benodigde kennis. Zo zijn sterke dalers bijvoorbeeld Windows XP, XHTML, Ajax en Unix. Sterke stijgers zijn juist Docker, angularnode.js, Spark, AWS en IoT.

Investeringen nodig

Omdat mensen met deze expertise schaars zijn in Nederland, dringen de partijen die het onderzoek hebben laten uitvoeren aan op actie. “In Nederland zijn op grote schaal investeringen nodig in de kennis en vaardigheden van mensen om met deze technologieën om te gaan. En dan heb ik het niet alleen over het opleiden van ICT-professionals. De gehele (aankomende) beroepsbevolking moet digitaal vaardiger worden”, aldus Louis Spaninks, directeur CA-ICT.

Hij benadrukt dat het veel verder gaat dan het aanwenden van extra middelen voor scholing. “Actie is nodig voor het creëren van bewustzijn van de toegevoegde waarde die de toepassingen van digitale technologische ontwikkelingen hebben op organisatie, werk en werknemers. Daarnaast moet de manier waarop ICT-kennis en digitale vaardigheden in het Nederlandse onderwijs haar beslag krijgt te innoveren. Hiervoor moet de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt op een andere manier worden vormgegeven.”

De organisaties achter het rapport denken dat het effect van digitalisering op de arbeidsmarkt één van de belangrijkste sociaaleconomische vraagstukken is van de komende decennia. Zij dringen aan op ‘passende en urgente arbeidsmarktmaatregelen’ en doen in het rapport 9 aanbevelingen naar een digitaal vaardigere beroepsbevolking:

  1. Werkgevers moeten investeren in het verhogen van de digitale kennis op bestuurs- en directieniveau en in de digitale mindset van leidinggevenden.
  2. Daarnaast moeten werkgevers investeren in het verbeteren van de digitale vaardigheden van werknemers, met name boven de 35 jaar en met een middelbaar of lager opleidingsniveau.
  3. De overheid moet co-financiering beschikbaar stellen om de digitale vaardigheden van werknemers en met werkloosheid bedreigde werknemers in het mkb en van zzp’ers te verbeteren.
  4. Het onderwijs moet binnen bestaande onderwijscurricula op alle opleidingsniveaus meer aandacht besteden aan specifieke digitale vaardigheden en specifieke soft skills.
  5. Daarnaast moet het onderwijs de instroom verhogen en de uitvalpercentages verlagen in de ICT-opleidingen op hbo- en wo-niveau.
  6. Werkgevers, onderwijsinstellingen en de overheid moeten de komende vijf jaar investeren en participeren in experimenten met nieuwe onderwijs-arbeidsmarktconcepten.
  7. Werkgevers, onderwijs en overheid moeten ook toewerken naar een nieuw integraal opleidingsstelsel in Nederland.
  8. De overheid moet een Deltacommissaris aanstellen op het thema Leren, Werken en Innoveren.
  9. Opleidings- en ontwikkelingsfondsen moeten gezamenlijk in kaart brengen welke intersectorale overstapmogelijkheden er zijn voor werknemers in krimpberoepen.

'Vooral doorgaan'

Hamer laat in een reactie weten dat alle partijen er gezamenlijk de schouders onder moeten zetten. “Dat zal misschien soms van de overheid vragen dat er ietsje meer moet worden gedaan dan nu het geval is. En misschien moet het bedrijfsleven wel iets vaker binnen worden gelaten in het onderwijs. De partijen achter dit rapport moeten vooral zo doorgaan, want we kunnen het ons niet permitteren om langer te wachten. Er zullen allerlei dingen tegelijk in gang gezet moeten worden. Kinderen moeten al op jonge vaardigheden digitale vaardigheden aangeleerd krijgen, het beroepsonderwijs moet sneller innoveren, mensen die al op de arbeidsmarkt zijn moeten kijken naar die eerder genoemde 24 mogelijkheden en mensen die aan de zijlijn staan of snel dreigen te komen staan moeten geholpen worden om weer terug te keren op de arbeidsmarkt. Kortom: geen tijd te verliezen!”

Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.