‘Zonder samenwerking sterft Europese software-industrie’

12 februari 2010

Van een echte softwareindustrie is in Europa nauwelijks sprake, zegt Streibich. “Er bestaat in Europa een relatief klein aantal softwarebedrijven, waarvan SAP de grootste is. Sage is tweede, daarna komt Dassault Systems en op de vierde plaats staat Software AG. Daarna worden de bedrijven snel kleiner in omvang. Het verschil met de Verenigde Staten met giganten als IBM, Oracle, HP, Microsoft is enorm groot. Om daar tegenwicht aan te bieden, moeten we in Europa nadenken over hoe we hier progressie kunnen boeken. Eén manier om dat te doen is synergie behalen op dezelfde manier als Lufthansa heeft gedaan met Starlines: een cluster van luchtvaartmaatschappijen die bepaalde bronnen met elkaar delen. Ik ben ervan overtuigd dat we dat in de softwareindustrie ook moeten doen. We moeten resources delen, patenten delen, producten bundelen en informatie en knowhow delen. Het sleutelvraagstuk is namelijk hoe we efficiënter worden.”

Het bedrijf van Streibich, Software AG, maakt deel uit van het cluster ‘Software Innovation for the Digital Enterprise’ (SIDE). Dit cluster was één van 23 clusters die onlangs meededen aan de Cluster Excellence Competition, uitgeschreven door de Duitse regering. Het SIDE-cluster is net als vier andere beloond met de status van Excellence Cluster en ontvangt 80 miljoen euro om aan onderzoek te besteden.

In totaal steekt de Duitse overheid de komende vijf jaar 200 miljoen euro in de ontwikkeling van deze vijf clusters. “Als je een hoofdstraat wilt hebben met veel winkels, dat bestaat die hoofdstraat bij de gratie van al die winkels. Als je maar één heel groot warenhuis hebt, krijg je geen hoofdstraat. SAP is dan dat ene grote warenhuis, in een verder vrijwel lege winkelstraat. Om daar verandering in te brengen zijn we met het clusterinitiatief gekomen. Nu zijn wij het grootste softwarecluster in Europa en de Excellence Clusterstatus zal zorgen voor een groot momentum om verder te groeien. Het doel is dat we op termijn 100 grote softwarebedrijven in Europa hebben met elk een omzet van 100 miljoen euro. Uit de Truffle 100-ranglijst van Europese softwarebedrijven blijkt dat alle Europese bedrijven samen nog niet de omzet van Microsoft halen.”

Wat is het belangrijkste dat moet gebeuren om die ontwikkeling van de grond te krijgen?
“Wij hebben het belangrijkste al gedaan met het opzetten van ons cluster. Nu moeten er meer softwareclusters in Europa komen. Daarvoor moet er allereerst een onderwerp, een thema gekozen worden waar je je als cluster op focust. In ons geval is dat Enterprise Software. En dan niet Enterprise Software als som van alle afzonderlijke producten van de deelnemende bedrijven, maar Enterprise Software die makkelijker in het gebruik is, makkelijker te installeren is, beter draait en het voor bedrijven makkelijker maakt om vooruit te komen. In ideale zin heb je dan ook nog een overheid die een bijdrage wil leveren aan de ontwikkeling van clusters. Wij gaan de komende vijf jaar 80 miljoen euro investeren in specifieke projecten die de lijm tussen de verschillende bouwblokken binnen het cluster gaan vormen, zodat we ons aanbod kunnen bundelen.”

Eén cluster is nog geen Europese softwareindustrie, nietwaar?
“Klopt, maar je moet het van onderaf opbouwen. We zijn twee jaar geleden op regionaal niveau met deze clusteractiviteiten begonnen en zijn nu op landelijk niveau aangekomen. Dat moeten we uitbouwen en consolideren en in de fase daarna gaan we verbanden leggen met andere clusters die zich rond Parijs en Londen bevinden. Daar worden nog geen echte clusters gevormd, dat zijn meer groepen softwarebedrijven. Dus inderdaad, ze zijn nog niet zover, maar zo zijn wij ook begonnen. Ik geloof er sterk in dat iedereen zijn eigen huiswerk goed moet doen. Ik ga de Fransen en Britten niet vertellen hoe ze het moeten doen. Ik denk dat het mogelijk is over vijf jaar drie clusters te hebben, Londen, Parijs en wij. In tien jaar tijd zou het een echt werkende kracht moeten bezitten.
Vijftig tot zestig procent in de verbetering van de productiviteit van bedrijven komt van het gebruik van ICT. Software speelt daar een belangrijke rol in. In mijn ogen ligt er een directe link tussen softwareproductie en het op peil houden van de levensstandaard in Europa. Als we geen intellectueel eigendom op dit vlak hebben, geen eigen knowhow, dan zijn we volledig afhankelijk van wat Amerikaanse of Indiase bedrijven naar ons verschepen. Hoe kunnen we dan in vredesnaam onze levensstandaard op peil houden?”

Wat moet er binnen de bedrijven veranderen om zo’n cluster tot een succes te maken?
“In een cluster heb je locomotieven en wagons. De wagons zijn de kleinere bedrijven. De locomotieven in ons Duitse cluster zijn Software AG, SAP en IDS Scheer. Je hebt ze allebei nodig om te slagen. De grote bedrijven zullen zich open moeten stellen voor de kleinere. En ze moeten zich niet beperken tot het doen van hun eigen ding. De kleinere bedrijven moeten de moed hebben om met de grote bedrijven in de slag te gaan. Dan creëer je een win-winsituatie. Ik denk wel dat de grootste verandering, de belangrijkste lessen moeten komen van de grote bedrijven. Die moeten echt werk maken van de samenwerking.”

Wat zijn de grootste voordelen van een cluster voor de deelnemende bedrijven?
“Vijf grote voordelen:
1. De grotere partners kunnen door de kleinere gebruikt worden voor internationalisatie.
2. De kleinere bedrijven kunnen samenwerken met de grote partners voor gezamenlijk onderzoek.
3. Als je een cluster opzet, heb je de zichtbaarheid van een cluster, clusterbewustzijn, en clusterimago. Dan heb je vruchtbare grond, voedingsbodem.
4. Als je die vruchtbare gronden hebt, is het makkelijker om goede experts van buiten aan te trekken. Experts komen graag naar een Silicon Valley. Dat moeten wij ook zien te bereiken en daarom moeten we een naam krijgen en bekendheid.
5. Misschien wel het belangrijkste punt is dat de kleinere bedrijven leren van de grotere bedrijven hoe ze op een professionele manier zaken doen. In heel kleine bedrijven vind je generalisten. In de grote bedrijven vind je specialisten. Daar kunnen de kleine bedrijven verder mee komen.”

Kunnen de bedrijven verschillend zijn of moeten ze zich met hetzelfde bezighouden?
“Je zult een focus op een terrein moeten hebben: ‘common grounds’. Als één bedrijf medische apparatuur maakt en een ander houdt zich bezig met mijnbouw, dan is het moeilijk om een werkend cluster te vormen. Ze zullen vergelijkbare industrieën moeten bedienen. Zoals wij hebben gezegd: we zijn een cluster voor enterprise software. Voor de concurrentie is het geen probleem omdat het altijd de enkele bedrijven zijn die op de markt actief zijn en niet het cluster. Het cluster heeft geen verkoopapparaat.”

Wat was het lastigste in het van de grond krijgen van het Duitse cluster in twee jaar?
“Beginnen was het lastigst. Zorgen dat het in de hoofden van de betrokken mensen van de grond kwam. Toen wij begonnen aan het eind van 2007, hadden we op het IT-forum van 2008 zo’n 400 bedrijven uitgenodigd om te komen luisteren naar een verhaal over deze clusteractiviteiten. Ik ben ervan overtuigd dat veel bedrijven zich toen afvroegen - wat is hier in godsnaam gaande. In 2009 hadden we 450 bedrijven en nu hebben we de Excellence Cluster Award gekregen. En dat is voor ons een enorme aanmoediging.”

Samenwerking voor softwarebedrijven lijkt in Nederland zeer moeilijk te zijn.
“Voor Europese autofabrikanten was samenwerken aanvankelijk ook heel erg lastig. Ze hadden vijftig jaar nodig om zo ver te komen. IT is een jonge industrie. Ik heb vijftien jaar geleden voor Daimler gewerkt. Destijds maakten ze bij Daimler de auto’s zelf voor 86 procent. Porsche doet nog 9 procent zelf in de productie van de Cayenne. Die kant moeten we in de softwarebusiness ook op. Door te clusteren houden we softwarebedrijven in Europa. We houden de vaardigheid in huis om onze knowhow te vergroten. We zullen in staat blijven onze eigen behoeften in te vullen. En we zijn niet alleen maar afhankelijk van wat er in de VS wordt bedacht.”

Wat gaat er met de 80 miljoen euro gebeuren?
“We zullen software ontwikkelen en onderzoek doen naar middelen die helpen de verschillende softwarecomponenten te integreren om ze makkelijker naast elkaar te laten bestaan in heterogene omgevingen. Net zoals Apple dat doet met zijn consumentenproducten. Dat willen wij doen voor enterprise software.

Wat zal er gebeuren als de clustervorming op Europese schaal niet van de grond komt?
“In de eerste plaats: dit zal niet mislukken. Als we niets zouden doen en op de huidige weg ieder voor zich doorgaan, dan is de softwareindustrie in Europa over tien jaar geheel verdwenen. Daar ben ik absoluut van overtuigd.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!