Loopbaan

Carriere

Zelfstandige IT’er beconcurreert de vaste kracht

17 november 2011

Het aantal IT-specialisten in Nederland dat voor zichzelf is begonnen is de afgelopen tien jaar verdubbeld. Waren er in 2000 nog circa 21.000 zzp’ers in de ICT, vorig jaar was dat aantal toegenomen tot ruim 40.000, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Ondanks die groei, en ondanks de slechte economische vooruitzichten, is het nu een goed moment voor gespecialiseerde IT’ers om zich als zelfstandige op de arbeidsmarkt te begeven. Dat blijkt onder meer uit de Flexindex van IT-Contracts, een online marktplaats voor freelance ICT-opdrachten. Niet alleen herstelt de markt voor flexibel personeel zich sneller dan de vastebanenmarkt, ook kunnen zzp’ers beter concurreren met hun collega’s in vaste dienst doordat ze betere scholingsmogelijkheden hebben om hun kennis op peil te houden. Ron Looijen, oprichter van IT-Contracts: “De grote detacheringsbedrijven houden al een paar jaar hun hand op de knip en investeren niet in personeel en opleidingen. Daardoor begint de kennis van veel bankzitters achter te lopen, om nog niet te spreken over het feit dat die mensen zelf veel minder gemotiveerd raken. Dat heb je niet als zelfstandige. Zodra je ziet dat er in de markt veel kennis wordt gevraagd van bijvoorbeeld SharePoint, kun je daarin een opleiding gaan volgen om zo meerwaarde voor jezelf te creëren in de markt.”

Doordat bedrijven minder investeren in het kennisniveau van hun eigen medewerkers en daardoor hun expertise zien afnemen, zijn zij meer dan ooit bereid om flexibel personeel in te huren. De Flexindex laat al een paar maanden een stijging zien van het aantal opdrachten. “Tegelijkertijd zien we ook een stijging van het aantal mensen dat op zoek is naar een opdracht”, zegt Looijen. Een groot deel daarvan bestaat hoogstwaarschijnlijk uit mensen die onlangs hun baan kwijtraakten en nu op meerdere paarden wedden. “Als ze eerder een freelance opdracht kunnen krijgen dan een vaste baan, kiezen ze voor het ondernemerschap.”

Olivier van Oort, zelfstandig projectmanager en voorzitter van branchevereniging IT United, beaamt dat. “Door de huidige economie is het niet voor iedereen verstandig om voor zichzelf te beginnen, maar IT’ers die in de softwarehoek zitten, hebben behoorlijk wat perspectief.” Hij ziet dat door de economische crisis het aantal opdrachten terugloopt, “waardoor het momenteel wellicht lastiger is om aan opdrachten te komen, maar op de lange termijn denk ik dat de markt voor zelfstandige professionals steeds groter en belangrijker wordt.” Dat komt door de versnelling in de economie. Daardoor worden productcyclussen steeds korter, en het is voor bedrijven belangrijk om mee te gaan in die markt. Dat heeft tot gevolg dat van bedrijven meer flexibiliteit gevraagd wordt.

Daarnaast wordt de trend ‘co-creatie’ zichtbaar, waarbij projectmatig wordt samengewerkt op tijdelijke basis om een product of dienst te ontwikkelen. Van Oort: “Door meer projectmatig werken en meer kortetermijnprojecten stijgt de vraag naar flexibele arbeidskrachten.”

Schaarste

Dat specialisatie een kritische succesfactor is, ondervond ook Dimitri Pietersz, zelfstandig BI-consultant. “Ik was bij mijn vorige werkgever al een tijd bezig met QlikView-consultancy en merkte dat daar in de markt enorm veel vraag naar was.” Pietersz merkte de schaarste op en nam dat als aanleiding om met zijn leidinggevende te praten over mogelijke verbeteringen in zijn salaris en arbeidsvoorwaarden. “Daar werd niet op ingegaan. Daarbij ging het bedrijf een kant uit waarin ik me niet kon vinden, dus heb ik de stap gewaagd en ben voor mezelf begonnen.”

Pietersz ging eerst op zoek naar andere consultancybedrijven die een tekort aan personeel hadden om bepaalde projecten op te pakken. Aan hen vroeg hij of ze het zagen zitten om die projecten met een flexibele zzp’er op te pakken. “Zo had ik ten tijde van mijn ontslag direct al een aantal klanten.”

Projectmanager Cil van den Broek kon dat niet zeggen. Toen hij zijn ontslag indiende bij Atos, had hij nog geen opdracht als zelfstandige. “Dat was doodeng, ja. Ik heb daar best wel een aantal slapeloze nachten over gehad.” Dat hij toch de knoop doorhakte kwam door het feit dat hij al lange tijd weer voor zichzelf wilde beginnen. Van 1996 tot 2002 had hij al eerder als freelance IT’er gewerkt. “Eens een freelancer, altijd een freelancer”, glimlacht Van den Broek. Via gesprekken met detacheringsbureaus en zijn eigen netwerk kwam er al vrij snel een Windows 7-migratieproject bij een groot Nederlands familiebedrijf op zijn pad. “Daar komt mijn specialisatie van pas, bij Atos heb ik me ook met Windows 7-migraties beziggehouden.”

Tarieven onder druk

Voor de meeste freelancers is vrijheid een belangrijke reden om voor zichzelf te starten. Gevolgd door een aantrekkelijker salaris. Looijen: “Vooral de vrijheid om jezelf te ontwikkelen en te kunnen kiezen welke opdrachten je aanneemt, zijn belangrijk voor zzp’ers.” Toch zitten er ook zeker nadelen aan het zelfstandig ondernemerschap. Zo moeten freelancers zelf hun administratie regelen, is het bestaan vaak eenzaam en is het altijd maar afwachten of je een nieuwe klus vindt. Ook de tarieven staan onder druk, blijkt uit de Salary Survey die Automatisering Gids begin dit jaar in samenwerking met Berenschot uitvoerde. Van Oort: “Dat heeft te maken met de economische crisis. Het aanbod is groot genoeg, dus bedrijven hebben een machtspositie als het gaat om tarieven.” Gemiddeld kunnen projectmanagers en consultants tussen de 80 en 110 euro per uur vragen, voor ontwikkelaars liggen de tarieven in de buurt van de 60-80 euro, soms zelfs nog lager.

Ambitieuze start

Jan Peters startte twee jaar geleden als distributeur van beveiligings- en encryptieproducten, nadat hij zijn baan bij de Noorse antivirusfabrikant Norman kwijtraakte. Via een UWV-traject kreeg hij zes maanden de tijd om een eigen bedrijf te starten. “Een halfjaar bleek te ambitieus, ik kan mezelf op dit moment voor 50 procent onderhouden.” Peters had verwacht sneller meer klanten te vinden, en hoewel hij zich niet helemaal achter de crisis wil verschuilen, heeft die wel een grote rol gespeeld. Hij ontvangt nu een maandelijkse bijdrage via een regeling van het UWV, die binnenkort eindigt. Peters: “Ik probeer positief te blijven, maar als ik te lang nadenk over het feit dat de hulp van het UWV stopt, dan heb ik moeite om in slaap te komen.”

Ron Looijen: “De meeste IT’ers die voor zelfstandigheid kiezen, zijn mensen met een jaar of vijf ervaring en een duidelijk specialisme. Ze weten dat er vraag is naar hun expertise en zien de uitdaging om voor zichzelf te beginnen wel zitten. Maar je ziet ook veel wat oudere mensen die hun baan kwijtraken. Voor hen is het lastig om een nieuwe baan te vinden. Ze moeten zich meten met jongeren die net van school komen en dezelfde certificaten hebben.”

Startersbuddy

Voor IT’ers die de uitdaging van een eigen bedrijfje graag aan willen gaan, heeft Looijen nog wel advies: “Zorg dat je iets kunt waar de markt naar vraagt. En wees je bewust van de risico’s van het zelfstandig ondernemerschap voordat je de stap neemt.” Of zoals Van den Broek het nadeel van zijn ondernemerschap verwoordt: “Geen klus is gewoon geen inkomen.” Branchevereniging IT United heeft voor startende IT-freelancers een speciale dienst in het leven geroepen: de startersbuddy. Daarbij wordt een starter gekoppeld aan een lid dat al langer met het bijltje hakt. Van Oort: “Zo iemand kan een starter praktische tips geven en laten delen in zijn netwerk.” De meeste zelfstandige IT’ers vinden hun klussen overigens door middel van bemiddelingsbureaus als Harvey Nash, RulersGroup of Headfirst. Ook blijkt LinkedIn een steeds belangrijkere rol te spelen evenals online marktplaatsen als IT-Contracts.nl.

Bij IT-Contracts ingeschreven zelfstandige IT’ers vragen gemiddeld onderstaande tarieven voor hun diensten:

applicatie/databasebeheer: 68 euro
architectuur/ontwerp: 82 euro
beheer: 57 euro
consultancy: 80 euro
advies: 80 euro
management: 86 euro
ontwikkeling/analyse: 67 euro
testen: 68 euro

[bron: IT-Contracts, tarieven per uur exclusief btw]

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!