Branche
Zwemstra & Van Bodegraven

‘Wij doen niet mee aan de start-upmania’

Charlie Zwemstra en Pieter van Bodegraven keren zich tegen de venture capital-rage.

© De Beeldredaktie,  Floren van Olden
30 oktober 2015

Politiek wordt nogal getamboereerd op hightech start-ups. Startende bedrijven worden afgeschilderd als verjongingselixer voor de economie. De jonge ondernemers zijn onveranderlijk briljant maar missen node de financiële armslag die nodig is om hun innovatieve inzichten zakelijk handen en voeten te geven. Toevoeging van risicodragend vermogen zou daarom zowel zakelijk en maatschappelijk schitterende rendementen ­opleveren.

Politici en hoge ambtenaren dragen deze visie met verve uit. Maar de fondsmanagers van Main Capital zien er weinig in. Managing partner Charly Zwemstra: “Wij doen niet mee aan die start-upmania. Ik snap best dat dat ‘venture capital’-verhaal Minister Kamp politiek goed uitkomt, maar de werkelijkheid is dat de economische bijdrage van start-ups zeer gering is. Niet omdat ze zo klein zijn, maar vooral omdat 99,5 procent nooit groot wordt. Onderzoek wijst uit dat slechts een half procent twee jaar na het binnenhalen van VC-geld een omzet van 2 ­miljoen of meer weet te behalen. Dat zet macro-economisch dus geen zoden aan de dijk.”

Tegenover het uit de VS overgewaaide ‘venture capital’-paradigma zetten Zwemstra en zijn collega Pieter van Bodegraven hun eigen private-equity-aanpak: investeren in bedrijven die zich technisch en zakelijk hebben bewezen en nu met aanvullend werkkapitaal hun groei zouden kunnen versnellen. Meestal hebben de bedrijven waarin Main Captial investeert een flinke en tevreden klantenkring die goed is voor een jaaromzet van tenminste 4 miljoen euro. Niet geheel toevallig het type bedrijven dat ook in de Main Software 50-ranking boven komt drijven. Dit jaar zijn vier van de vijftig topbedrijven inderdaad ook ­bedrijven uit het portfolio van Main Capital: Regas (nr.5), Connexys (nr.20), OnGuard (nr.44) en Ymor (nr.45).

 

Geld maakt kwetsbaar

Niet alleen verstrekt Main Capital nooit geld aan start-ups, het blijkt ook zelden of nooit te investeren in bedrijven die in het verleden ooit VC-kapitaal aantrokken. Zwemstra kan zich er in elke geval geen herinneren. Dat komt volgens hem overigens niet doordat VC-geld bedrijven ‘besmet’ maakt, maar simpelweg doordat vroegtijdig fêteren met geld doorgaans geen goede basis voor ondernemingssucces legt. “Investeren terwijl er nog geen winst wordt gemaakt, leidt tot uitstel van het genereren van winst en daarmee tot uitstel van ondernemen en leren. Bedrijven die groeien met geld dat er van buitenaf wordt ingepompt zijn als regel inherent kwetsbaar. Bij de minste of geringste tegenwind is er een levensgroot probleem. Kijk wat er terecht is gekomen van al die ­incubators uit de jaren tachtig; GorillaPark, Newconomy, Twinning. ­Allemaal mislukt. 90 procent van het geld dat de overheid in Twinning stak is gewoon weg. Daarom werken wij graag met ondernemers die hun kwaliteiten en hun drive hebben bewezen door zich niet te laten ­pamperen met VC-geld.”

 

Ook voor de directeur-grootaandeelhouders van de start-ups pakt participatie door – vaak Amerikaanse – VC-bedrijven lang niet altijd goed uit, stelt Zwemstra. “Het is een geromantiseerd verhaal dat in Nederland gewoon niet werkt. Als het even tegenzit wordt al gauw de stekker eruit getrokken, of er moet meer geld bij. Ook dat laatste is niet gunstig voor de oprichters, want als er meer VC-geld ingaat, dan verwatert dat hun positie. Financieel, maar vaak ook aan de bestuurstafel.”

Als Main Capital in een softwarebedrijf investeert is dat steeds met het doel bestaande autonome groei te versterken en te versnellen. Doorgaans betekent dat het creëren van schaal. Dat kan onder meer door:

  • De focus te verleggen naar producten en diensten die kunnen worden vermenigvuldigd tegen geringe marginale kosten. Dat geldt bij ­uitstek voor productsoftware of multi-tennant SaaS-oplossingen.
  • Omzet op basis van incidentele verkoop aan te vullen met omzet op basis van abonnementsmodellen.
  • Partners in te schakelen die arbeidsintensieve verkoopactiviteiten of implementatie-diensten op zich nemen.
  • Internationalisatie te agenderen, wat in de praktijk vaak ook weer neerkomt op partnering en vermenigvuldiging van iets bestaands. 

 

Groei door kennisaankoop

Bij de bedrijven uit zijn portfolio die wat betreft autonome groei goed op de rit staan richt Main Capital z’n inspanningen op groei door fusie en overname. Daarvoor wordt bij de initiële investering vaak meteen al een potje gereserveerd. Geschikte overnamekandidaten zijn veelal ­partijen die ofwel een zinnige aanvulling op het pallet van kennis, producten of diensten vormen of toegang bieden tot nieuwe klanten (bijvoorbeeld via connecties in het buitenland of door cross-selling).

Als voorbeeld van een portfoliobedrijf dat nu met financiële ruggensteun van Main Capital op overnamepad is, noemt Zwemstra Roxit. “Zij zijn actief in software voor vergunningverstrekking door gemeenten. Al tijdens het overnameproces zijn we op zoek gegaan naar andere bedrijfjes die zich ook in de gemeentemarkt bewegen, waarbij we dan scherp opletten wat die in huis hebben dat een interessante functionele aanvulling kan zijn op het aanbod van Roxit. Dat heeft inmiddels geresulteerd in de overname van Green Valley door Roxit. Met andere gaan we mogelijk op korte termijn nog gesprekken aan.” Andere voorbeelden van portfoliobedrijven van Main die groeiden door synergie-gedreven acquisities zijn: Eurosystems (met de overname van C-Wise) en ook zorg-SaaS Regas.

Ofschoon Main Capital tot dusverre vooral gericht was op softwarebedrijven, lonkt het bedrijf tegenwoordig ook naar IT-dienstverleners, met name naar bedrijven die managed services leveren, zowel in het domein applicatiemanagement als in de domeinen infrastructuur en werkplek. Van Bodegraven: “Door de SaaS-ontwikkeling zijn software en diensten overlappende categorieën geworden. Als we managedservices-bedrijven tegenkomen die qua rendement en schaalbaarheid aan onze criteria ­voldoen, dan is dat zeker interessant. Vaak zijn proprietary kennis en tooling belangrijke factoren die schaalbaarheid in managedservices-­bedrijven bepalen.”

Een goed voorbeeld van zo’n kennisaankoop is de recente acquisitie van Ymor. Dat bedrijf verzorgt voor grote organisaties die diverse segmenten van hun IT hebben geoutsourcet, een dashboard waarop te zien is welke onderdelen van de IT-infrastructuur op een bepaald moment de zwakste – of veelal de traagste – schakel zijn in de ondersteuning van bedrijfskritieke applicaties. Dat kan helpen bij het anticiperend ­managen van de infrastructuur. En het is ook uitermate nuttig als de ­IT-ondersteuning van bedrijfsprocessen ‘een dipje vertoont’ en de vendor-manager zich afvraagt welke van de ingeschakelde dienstverleners daarop dient te worden aangesproken.

Oorspronkelijk leverde Ymor zijn IT-ketenbewaking als service aan ­grote bedrijven zoals Ahold, Ziggo, de Nederlandse Spoorwegen, KPN, Havenbedrijf Rotterdam, UWV, Eneco en de Gemeente Den Haag. Maar levering van diensten betekent dat groei in hoge mate afhangt van personele groei, wat behalve kostbaar vaak ook niet altijd even eenvoudig realiseerbaar is. Om die groeibeperking van zich af te schudden ­ontwikkelde Ymor in samenspraak met Main Capital het plan om de ­bedrijfseigen tooling achter hun Application Performance Monitoring- (APM) en IT Operations Analytics (ITOA)-diensten door te ontwikkelen tot een licentieerbaar softwareproduct, waarmee partners en klanten – waar ook ter wereld – zelfstandig aan de slag kunnen zonder dat Ymor evenredig in implementatie- en operations-medewerkers hoeft te investeren.

Duidelijke afspraken met portfolio-bedrijven

Als Main Capital een bedrijf acquireert worden met het management duidelijke targets afgesproken. Een paar voorbeelden van key performance indicators (KPI’s) die doorgaans deel uitmaken van het afsprakenpakket zijn:

  • MRR en ARR. Monthly- en Anual Recurring Revenue, om vast te stellen over het bedrijf op koers ligt voor wat betreft de verlegging van incidentele, verkoopinspanning-gebonden omzet naar terugkerende omzet op basis van doorlopende contracten.
  • Oplopende relatieve bruto winstmarge op de omzet (EBITDA).
  • Sales pipeline. Wetende dat niet alle salestrajecten uiteindelijk slagen, moeten portfoliobedrijven als regel 2 à 2,5 maal de ­target-omzet op contractbasis ‘in de pijplijn’ hebben zitten.
  • Signalering van potentiële overnamekandidaten, waarmee de buy-and-build-strategie verder vorm kan krijgen.

Meer geld omhanden dus ook grotere acquisities

Main Capital beheert in totaal 150 miljoen euro aan geïnvesteerd vermogen van onder meer financiële instituten in het buitenland, vermogende families en entrepreneurs die hun eigen bedrijf te gelde maakten en het ondernemen via de participaties van Main Capital verder aan anderen over wensen te laten.

Dat geld is grotendeels belegd in veertien bedrijven, verspreid over drie Main-fondsen. Vorige maand vond de formele ‘closing’ plaats van het vierde fonds dat Main Capital op poten zette, met direct al twee acquisities: RoxIT en Ymor. Met 85 miljoen euro aan ingelegd vermogen scoorde ‘Main IV’ onder de geïnteresseerde beleggers beduidend boven de aanvankelijke doelstelling van 75 miljoen. Volgens Zwemstra was de vraag naar gelegenheid voor deelname feitelijk nog groter, maar werd verder opvoeren van de inleg niet wenselijk geacht.

Dat Main IV zo relatief zwaar gefinancierd is, betekent dat het meer nog dan de voorlopers I tot en met III ook wat grotere acquisities aankan. Vaak zullen dat managementbuy-outs zijn, te onderscheiden van participaties die gedreven zijn door de behoefte aan groeikapitaal. Maar ook in die laatste categorie blijft Main Capital geïnteresseerd, verzekert Zwemstra.

Een andere verbreding die binnen Main Capital plaatsvindt is de opening van een kantoor in Düsseldorf, van waaruit de Duitse IT-sector zal worden bejaagd. De Duitse IT-markt is vijf maal groter dan die van de Benelux, meldt Van Bodegraven. Voor Main Capital dus een belangrijke mogelijkheid om het schaalbaarheidsfoefje dat het z’n portfoliobedrijven bijbrengt nu ook eens op zichzelf toe te passen.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!