Telewerken loopt stuk op falende technologie

4 maart 1999

Telewerken neemt toe in populariteit. Maar de afhankelijkheid van technologie maakt de thuiswerker kwetsbaar. Een week zonder storing is vooralsnog een utopie. Daarnaast ligt de vermenging van het privé- en zakenleven op de loer en dreigt een sociaal isolement door afwezigheid van collega’s.

Peter Olsthoorn
Knippert het oranje lampje op het kabelmodem? Dagenlang was dat de eerste angstige vraag meteen na het betreden van het thuiskantoor. Oranje is fout, groene lampjes brengen een zucht van verlichting. En dan gaat de radio aan, rustig E-mail lezen, supersnel surfen. Raam wijd open om de vrieslucht binnen te halen, zonder commentaar van collega’s; dit is het ideale begin van de thuiswerker!
Maar het kan ook anders, en dat is de reden voor voortdurende angst voor het oranje lampje. Dat knipperde vorig jaar op 8 december, en op 9 december nog, en het weekend daarna weer een poosje. De oorzaak was een storing met de Internet-verbinding via de TV-kabel van energiebedrijf Eneco. De monteur zat tijdens de eerste ochtend van de storing in vergadering. ’s Middags repareerde hij iets in de wijkcentrale, maar de ellende bleef tot de volgende morgen. Vanwege het testen, zo bleek. Gelukkig leverde terugvallen op de ISDN-verbinding geem problemen op. KPN Telecom is bijzonder betrouwbaar.

Eneco bespaart overigens kosten noch moeite. Voor de installatie kwam een ingehuurde monteur vanuit Waddinxveen naar Rotterdam, wat aanzienlijk meer kost dan de prijs die een nieuwe abonnee betaalt. Inmiddels draait de vaste verbinding al bijna vier maanden. Iedereen wil weten of het veel sneller is. Ja, op de incourante tijden wel, maar ’s avonds beland je gewoon in de files op Internet. In de ochtend komen flinke MP3-bestanden in een paar minuten binnen. Eigenlijk doet die snelheid bij een vaste verbinding tot op heden niet zoveel ter zake. Je werkt ongestoord door in een andere toepassing, terwijl bestanden over de lijn komen of gaan.
Veel belangrijker dan snelheid is de betrouwbaarheid. Het uitvalpercentage is na vier maanden minder dan 2 procent, wat te hoog is om van een solide verbinding te kunnen spreken. Het energiebedrijf is echter niet gewend om maatstaven te hanteren. Ook Internet-aanbieders hanteren voor hun klanten geen prestatiemetingen, laat staan garanties. Om die reden is het nodig een back-up voorziening paraat te hebben. En deze ook regelmatig te testen.
Een complete reserve-installatie is eveneens nodig vanwege het gevaar van virussen, waarop de kans nu eenmaal groter is met een vast IP-nummer. Antivirusprogramma’s moeten altijd up-to-date zijn, bijlagen bij E-mail van onbekende afzenders moeten altijd direct worden verwijderd.
Zeker niet onbelangrijk is dat een open verbinding via de TV-kabel goedkoop is. Het bespaart op de telefoonrekening al snel 300 gulden per maand.

De open kabelverbinding verandert het leven, zowel professioneel als privé. Via de aansluiting is het mogelijk tijdens het werken een groot aantal radiozenders te beluisteren. Dat is voor de thuiswerker wel degelijk van belang, want zonder collega’s dreigt werken op afstand saai te worden. En radioprogramma’s, afgewisseld met CD’s en MP3-bestanden, zorgen voor de broodnodige arbeidsvitaminen. Er is echter ook een negatief effect: de hele dag een open verbinding betekent voortdurend inkomende E-mail. Met een totaal van zo’n 120 berichten per dag, waarvan tweederde om een antwoord vraagt, kun je een groot deel van de dag zoet zijn. Dat geeft weliswaar de indruk dat je aan het werk bent, maar het is schijnproductiviteit. Dat geldt in nog sterker mate voor ICQ, de berichten die direct nadat de afzender ze verstuurt op je scherm verschijnen. Eigenlijk is het een telefoontje op het scherm.
Anderzijds biedt ICQ wel de mogelijkheid om virtueel bij de les te blijven met collega’s op afstand. Voor gebruik van je ICQ-adres moet een ander toestemming vragen. Een nauwkeurige selectie van collega’s die nimmer misbruik zullen maken verbetert de effectiviteit wel.

Thuiswerken leidt ook tot integratie van zakelijke- en privé-beslommeringen. E-mail van een broer of echtgenote op de zaak, kinderen uit school halen of de fles geven, een telefoontje van een medelid van een schoolcommissie of sportvereniging; steeds meer van deze contacten verlopen via Internet. En met de juiste graad van discipline zijn ze beter te scheiden van het werk dan telefoontjes die hinderlijker zijn.
Echter, een kabelverbinding kan ook het privé-leven storen. Als je ’s avonds met je partner uit het theater komt, kan een aangename sfeer makkelijk omslaan door nog even naar het scherm te lopen. Tijdig uitzetten van de PC, is dus het adagium. Maar dat is moeilijk als een overzeese collega of opdrachtgever in de avonduren nog contact kan zoeken. Evenmin moet de jacht naar koopjes bij de online veilingen de overhand krijgen, ook een reëel gevaar met Internet als werkpaard.
Wie op afstand werkt kan minder dan op de zaak de sores delen met anderen, laat staan de sores achterlaten bij het beëindigen van het dagelijks werk. Daarin schuilt een gevaar: enerzijds groeit de werkdruk, anderzijds verminderen de mogelijkheden tot noodzakelijk sociaal contact. Neem daarbij de veelvuldige problemen met de technologie en het zal duidelijk zijn dat een thuiswerker vaak voor complexe dilemma’s staat. Ik kan rekenen op de ondersteuning van een HTS’er die naast de studie informatietechnologie de systemen in de gaten houdt en in geval van nood (hopelijk niet tijdens schooltijd) kan bijspringen. Daar die jongens snel aan het werk komen, al in de laatste jaren van hun studie, zijn er al vier ’in dienst’ geweest. Ze worden steeds beter, dat wel, al weten ze meer van Linux dan van Windows.

Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat eenvoud gaat zegevieren in de informatietechnologie. Daarom is er maar één oplossing: onderhoud en ondersteuning op afstand regelen. Bijvoorbeeld door kennis over de vele problemen die zich kunnen voordoen te verspreiden via Internet. Voor thuiswerkers vindt dit te weinig plaats. Bovendien zou integrale dienstverlening prettig zijn, dus het aanbieden van applicaties waarmee men kant en klaar kan beginnen. Met een zaak op de achtergrond is dat voor de telewerker haalbaar, maar voor het snel groeiende leger zelfstandigen ontbreekt dit.

Vijf jaar geleden was het allemaal nog ploeteren met Internet. Inmiddels is er Real Audio, beperkt video en maken flash-animaties van Internet een specifiek amusementsmedium. Het is nu mogelijk om via Internet een ’virtueel kantoor’ te maken, maar de voordelen op de lange termijn moeten niet overschat worden.
De technologie zal eenvoudiger zijn, de hulp op afstand normaal. We zullen dan aan de vooravond staan van breed gebruik van spraaktechnologie, wat overigens nog niet betekent dat we daarmee om kunnen gaan. Technologie moet zich nestelen. En als de kabel betrouwbaar is, kan ik direct het ISDN-abonnement bij KPN opzeggen, want met een mobiele telefoon en Internet op de kabel heb je genoeg. Maar de angst dat het fout gaat blijft nog wel even. Kortom: de afhankelijkheid van Internet is misschien wel te groot geworden…

De investeringen voor een goed geoutilleerde thuiswerkomgeving kunnen fors oplopen. Alleen al de TV-kabel kost 500 gulden. Verder is een modem noodzakelijk, nieuwe PC’s en ontkomt men er niet aan om van tijd tot tijd een nieuwe notebook aan te schaffen. Bijvoorbeeld een nieuwe Acer notebook 233MHz met TFT-scherm aangeschaft. Helaas bevatten portables zelden een modem, omdat in het buitenland vaak weer een andere nodig is.
Het verbinden van de notebook met het 56K-modem van 3Com verliep zonder problemen. Het instellen van Internet vergde enige tijd, ook al om aparte inbel-icoontjes te maken: met en zonder het cijfer 0 voor een buitenlijn als je vanaf een bedrijfsnet of via een directe lijn belt.
De portable is te zwaar, dus ook maar een Ericsson MC16 handheld computer aangeschaft, want die biedt met de reeds in bezit zijnde mobiele telefoon van Ericsson een infrarood verbinding voor Internet.
Een volledige installatie van de MC16 vergde al snel twee uur, met als belangrijkste punten: aanmaken van Internet-inbelfaciliteit met E-mail en de communicatie tussen de zakcomputer en de notebook. Vooral dat laatste is vrij gecompliceerd tot je er een paar keer mee hebt gewerkt.
Dat kleine ding is overigens vooral geschikt om E-mail te versturen, want het schermpje is weliswaar verlicht maar klein, en de 9.6 Kb/s verbinding van de GSM is niet geschikt om uitgebreid te surfen. Maar als je echt nieuwsgierig bent naar een pagina, dan werkt het goed. Ook de Office-programma’s onder Windows CE waren een openbaring. Echter, bij het overzetten naar Office 97 onder Windows 95 moet er conversie plaatsvinden, en dat is lastig.

Voor makelaars, schadeagenten, taxateurs en journalisten is het werken met een digitale camera aan te raden. Een Fuji camera is relatief licht en kwalitatief goed. Een probleem is dat de batterijen snel leeg raken. Ernstiger is dat de kabelverbinding met de portable niet werkte. Uiteindelijk bleek dat de handheld software van de MC-16 de verbinding van de fotocamera, die dezelfde com-poort gebruikt, in de weg stond. Het kostte alles bij elkaar drie uur en veel irritatie om dit probleem op te lossen. Strikt genomen betekent deze vertraging een derving van inkomsten, of anders gezegd, het maakt de kosten van de camera zo’n 30 procent duurder. En dan had ik nog geluk terug te kunnen naar de winkel, iets wat lastig wordt als de apparatuur niet ergens vlak om de hoek is aangeschaft.
Voor een zelfstandige telewerker brengt het installeren van apparatuur te veel risico met zich mee. Wie de uren telt die gemoeid zijn met installatie en storingen zal vaststellen dat de kosten enorm oplopen. Het is bekend dat de kosten van een PC veel hoger zijn dan de afschrijving van het apparaat. Binnen bedrijven wordt hier over het algemeen weinig aandacht aan besteed, maar zelfstandigen kunnen zich dit niet permitteren. Zij moeten de werkelijke kosten van de apparatuur scherp in de gaten houden. Immers, mislukte installatie en storingen kosten naast veel geld ook nog eens bijzonder veel energie. De gebruiker voelt zich in het begin onbeholpen en later aan de technologie overgeleverd. Waar die eenvoudige en goed gestandaardiseerde telecommunicatie versmelt met de veel te complexe informatietechnologie, zou telecom eigenlijk dominant moeten zijn. Dat is niet het geval, met als gevolg dat ICT-producten te complex worden, zelfs als het gaat om het relatief eenvoudige Internet. Maar als het werkt is het een genot, al heb je maanden, misschien wel jaren nodig om te wennen aan die kleine computers.
Telefonie via Internet is voor de gemiddelde gebruiker nog een brug te ver
Telefonie via Internet

Met een vaste Internet-verbinding leek het ook gunstig om telefonie via Internet te proberen. Specifieke software, bijvoorbeeld van Vocaltec, is slechts toereikend als ook anderen dit pakket installeren, dus dat viel af. Het product PCcall van Netsales in Almere leek uitkomst te bieden. Installeren van de software verliep voorspoedig, maar het werkte niet, omdat via ISDN een verbinding moest worden gemaakt met de server van Netsales. Bellen via de kabel was niet mogelijk. Een tweede probleem was dat ik gedwongen was over te stappen naar Internet Explorer 4.0, anders zou het geheel alsnog niet functioneren. Het moet worden gezegd, voor mij was het een sensatie een stem aan de andere kant van de lijn te horen. Maar het bleek eenrichtingsverkeer te zijn. Zelf was ik niet verstaanbaar: waarschijnlijk had ik andere drivers nodig voor de geluidskaart. Toen raakte mijn geduld op, niet zozeer vanwege die drivers, maar omdat IE 4.0 de voorganger IE 3.0 had weggeschreven. En dit bleek een ideaal programma om teksten te downloaden die ik nodig heb voor het werk. Kortom, telefonie via Internet is mogelijk, maar voor de gemiddelde gebruiker nog een brug te ver.
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!