Loopbaan

Carriere

Strengere meldplicht voor baas die ontslaat

3 februari 2012
-0020Vakbonden en UWV straks altijd ingelicht- Wetswijziging door Eerste en Tweede Kamer

Werkgevers die om bedrijfseconomische redenen twintig of meer werknemers willen ontslaan zijn vanaf 1 maart aanstaande altijd verplicht dit van tevoren te melden aan uitkeringsinstantie UWV en de vakbonden van het personeel. Het maakt daarbij niet meer uit op welke manier een baas personeel wil ontslaan; via het UWV, via de rechter of via een individuele beëindigingsovereenkomst. Minister Henk Kamp van Sociale Zaken past hiertoe de regels van de Wet melding collectief ontslag (WMCO) aan. De wetswijziging is inmiddels goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer.

Maas in de wetHet gaat om ontslagen die vallen binnen één werkgebied, dat wil zeggen: één van de zes districten die UWV WERKbedrijf hanteert. De melding moet ook plaatsvinden wanneer de baas bij het reorganiseren van zijn bedrijf individuele afspraken weet te maken met de medewerkers over ontbinding van hun arbeidscontract. Kamp had de Tweede Kamer ruim een jaar geleden toegezegd de wet aan te scherpen na signalen dat werkgevers de regels over het melden van collectieve ontslagen op die manier zouden omzeilen.

Ook in de IT doemen deze verhalen regelmatig op. Zoals over Lost Boys, in 2001. Twee jaar later omzeilden onder meer Ordina en Sogeti de wet en in 2009 werd bekend dat Capgemini de regels aan zijn laars lapte. En dat is volgens FNV Bondgenoten-bestuurder Bob Bolte waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg. “Ik heb de afgelopen jaren nauwelijks meldingen van collectief ontslag gehad van directies van IT-bedrijven. Meestal worden reorganisaties stilletjes uitgevoerd. Dan hoor ik van kaderleden of ondernemingsraden dat er iets gaande is.”

Veel werkgevers zitten volgens hem niet te wachten op bemoeienis van de vakbonden. Door individuele beëindigings-overeenkomsten te sluiten, konden zij de bonden buiten de deur houden, ook al ging het in werkelijkheid vaak om collectief ontslag. Doordat de vakorganisaties niet bij de reorganisatie werden betrokken, konden werkgevers de ontslagprocedures bovendien vaak sneller afhandelen.

Vakbonden raadplegen

In het nieuwe wetsvoorstel staat dat werkgevers die op grote schaal van hun personeel af willen eerst de vakbonden moet hebben geraadpleegd, alvorens geconcludeerd kan worden dat aan de verplichtingen op grond van de WMCO is voldaan. Wanneer een vakbond niet tijdig reageert op een uitnodiging tot raadpleging, of aangeeft daarvan af te zien, is door de werkgever aan de verplichting tot raadpleging voldaan.

Als achteraf blijkt dat werkgevers de verplichtingen op grond van de WMCO niet hebben nageleefd, kan een ontslag worden teruggedraaid. Nu is alleen geregeld dat als tijdens een UWV-procedure blijkt dat er eigenlijk sprake is van een collectief ontslag dat niet eerder is gemeld, de verdere behandeling van de ontslagaanvragen wordt opgeschort. Deze sanctie is niet effectief, omdat de reeds gerealiseerde ontslagen niet kunnen worden teruggedraaid.

De FNV-bestuurder is blij dat de wetswijziging door de Eerste en Tweede Kamer is geloodst. “Het is fijn dat er een einde komt aan deze maas in de wet. Alhoewel… helemaal waterdicht wordt de wet nooit. Werkgevers die mensen ontslaan om bedrijfseconomische redenen kunnen dit altijd nog verhullen door te zeggen dat een persoon niet in de organisatie past, of dat hij of zij niet goed functioneert. Maar de wetswijziging biedt kansen voor vakbonden”, meent Bolte.

Hij benadrukt dat vakbonden veel meer expertise in huis hebben om een sociaal plan uit te onderhandelen dan een gemiddelde ondernemingsraad. “Bovendien kunnen wij ons vierkanter opstellen, omdat we niet op de payroll staan van een bedrijf. Het is makkelijker om te roepen dat een voorstel niet ver genoeg gaat als je onafhankelijk bent, dan wanneer je elkaar de volgende morgen weer tegenkomt bij de koffieautomaat.”

OpleidingenOverigens pleitte Bart Hogendoorn, bestuurslid van branchevereniging ICT~Office en directeur van HP Nederland onlangs juist voor versoepeling van het ontslagrecht. Hij ziet de IT-sector als “ideale proeftuin” hiervoor. Bolte distantieert zich hiervan. “IT-bedrijven roepen allemaal dat het huidige stelsel te star is, maar ze bedoelen eigenlijk te duur. Een versoepeling draagt niet bij aan vermindering van de druk op de arbeidsmarkt. Als je de doorstroming wilt bevorderen, zul je goede opleidingen moeten faciliteren, waarmee werknemers hun certificaten up to date kunnen houden. Dat geldt voor vast personeel, maar ook voor uitzendkrachten en zzp’ers.”

FNV Bondgenoten pleit daarom voor sectorbrede opleidingsfondsen die in veel andere branches al bestaan. Bolte heeft er een hard hoofd in dat dit snel van de grond komt in de IT: “Tot nu toe is er afwijzend gereageerd. Ze concurreren elkaar nog liever dood dan dat ze iets doen vanuit gezamenlijk belang. Er wordt alleen gedacht aan kortetermijndoelen en het tevreden houden van aandeelhouders. Als ze op deze manier doorgaan, bestaat er over vijf jaar geen enkele grote IT-dienstverlener meer in Nederland en is al het werk naar lagelonenlanden verdwenen.”

Lees meer over
Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.