Private doorstart schakelpunt EPD is een feit

16 december 2011

Dankzij financiële garanties van Zorgverzekeraars Nederland en toezeggingen van de zorgkoepels en minister Schippers (Volksgezondheid, VVD), blijft het schakelpunt voor EPD-uitwisseling privaat gefinancierd overeind. Bovendien zullen de zorgverzekeraars deelname van zorgverleners aan het LSP met ingang van 2013 verplicht stellen. Uitgangspunt is dat zorgverleners in de regio hun gegevens gaan uitwisselen. De gegevens van patiënten die daarom vragen, zijn ook landelijk opvraagbaar door zorginstellingen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer is voorstander van het behoud van het schakelpunt in deze vorm. Minister Schippers benadrukte afgelopen dinsdag in een debat met de Tweede Kamer dat de zorgverzekeraars geen toegang krijgen tot de medische gegevens die in de EPD’s van de zorgverleners zijn opgeslagen. ­Regeringspartijen VVD en CDA zijn voorstanders van de nieuwe constructie met de zorgverzekeraars. Ook D66 en PvdA zijn voor, maar stelden de minister wel vragen, bijvoorbeeld over de rol van de zorgverzekeraars.

De SP noemde het door de zorgverzekeraars gefinancierde EPD een privaat gedrocht en ‘een mes in de rug van de Eerste Kamer’. Bovendien vindt de SP het onverkoopbaar dat de zorgverzekeraars, die 7 miljard euro in kas hebben, een cadeautje van 300 miljoen euro van de overheid krijgen voor dit ‘ICT-geintje van de bovenste plank’. De PVV wil een dikke stok voor het EPD in de huidige vorm steken, omdat de verzekeraars de totale regie in handen zou krijgen. “Het LSP is niet veilig en moet worden ontmanteld, Nictiz moet worden stilgelegd,” zei PVV-Kamerlid Karen Gerbrands. GroenLinks-kamerlid Linda Voortman is bang dat het LSP een monopoliepostie krijgt en vraagt zich af of het mogelijk is meerdere schakelpunten te laten bouwen. “Als we niet uitkijken leggen innovatie en burgerrechten het af,” zei Voortman.

Toch voert de Tweede Kamer in het EPD-dossier een achterhoedegevecht. Nadat de Eerste Kamer in april 2011 de Wet op het EPD unaniem verwierp, ontbreekt weliswaar de wettelijke basis voor het gebruik van het schakelpunt, maar zijn tegelijk de marktpartijen aan zet. De Kamer kan de minister alleen nog ter verantwoording roepen als in het kader het schakelpunt en de uitwisseling van patiëntgegevens wet- en regelgeving wordt overtreden.

Wat vooraf ging

In 1997 zette Els Borst als minister van Volksgezondheid met de nota ‘Informatievoorziening in de zorg’ de ontwikkeling van een uitwisselbaar elektronisch patiëntendossier (EPD) in gang. Borst vond een EPD belangrijk vanwege de potentiële bijdrage aan de gezondheidzorg op alle niveaus. Haar ministerie berekende dat er door het gebruik van een EPD jaarlijks 1700 mensenlevens gered zouden kunnen worden door het voorkomen van fouten, onnodige diagnoses en conflicterende medicatie.

Maar Borst zag voor de overheid nadrukkelijk een rol op de achtergrond. “Een EPD moet de kwaliteit en de doelmatigheid van het primaire proces verbeteren. Daarom zal het veld zelf, gestimuleerd door de overheid, de ontwikkeling moeten regisseren.” Veertien jaar en vijf ministers van VWS verder, hebben de zorgverzekeraars het voortbestaan en het gebruik van de infrastructuur voor de uitwisseling van elektronische patiëntengegevens op de valreep gered. Daarmee is het EPD terug waar het in de ogen van initiator Els Borst hoorde, bij de markt zelf.

Vanzelf ging het niet. In 2000 besluit Borst dat haar ministerie de regie over het proces toch zelf ter hand moest nemen. Omdat er te weinig schot in de zaak zat, mede door systeemfalen. Dat leidde in 2002 tot de oprichting van Nictiz, als samenvoeging van eerder initiatieven. In 2003 startte de ontwikkeling van de UZI-pas, in 2005 werd begonnen met de bouw van het LSP dat in 2009 klaar zou moeten zijn. Op 8 april 2008 keurde de Eerste Kamer de Wet BSN in de zorg (Wbsn-z) goed, die zorgverleners verplicht het burgerservicenummer te gebruiken bij het uitwisselen van medische patiëntengegevens met andere zorgverleners, bijvoorbeeld via het LSP van het EPD. Minster Klink wil zorgverleners verplichten om gebruik te maken van het LSP in de EPD-wet, die begin 2009 door de Tweede Kamer wordt goedgekeurd en naar de Eerste Kamer ging.

De Eerste Kamer verwierp de EPD-wet in april 2011 unaniem, omdat de privacy van burgers volgens de senatoren onvoldoende gewaarborgd was. Bovendien droeg de Eerste Kamer de minister op haar bemoeienis met het LSP financieel en organisatorisch af te bouwen. Nictiz kreeg van de minister de opdracht alternatieve financiering voor het LSP te vinden, waar sinds het begin van de bouw in 2005 ongeveer 300 miljoen euro in is gaan zitten. Toen de belangstelling van de zorgverleners voor deelname aan het LSP onvoldoende bleek, dreigde het Nictiz de stekker uit het LSP te trekken, omdat het de financiering niet rond kreeg. Dankzij garanties van Zorgverzekeraars Nederland kan het LSP privaat gefinancierd alsnog de doorstart maken.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!