Personeel wordt kritieke factor in expansie van ASML

31 augustus 2000
De naam ASML is bekend bij beleggers, maar de potentiële werknemers kennen het bedrijf
nauwelijks. De automatiseringsafdeling heeft moeite om ervaren krachten te vinden,
vertelt vice-president general affairs Theo Bartray.
ASML, bouwer van productiemachines voor chips, wil in drie jaar zijn personeelsbestand bijna verdubbelen tot 5500. Mits de economische voorspoed in de chipsector al die tijd aanhoudt. De hooggeschoolde technici, die moeten gaan werken aan de ontwikkeling van onder meer nieuwe wafersteppers, zijn met een flinke inspanning nog wel te vinden. De automatiseringsafdeling die dit technologisch geweld van alle kanten moet ondersteunen, heeft echter veel meer moeite om
de komende twee jaar zo’n veertig ervaren krachten te vinden.
,,We vinden ze wel, maar we moeten er bijzonder veel tijd in steken”, aldus Theo Bartray, vice-president general affairs bij ASML en in die functie onder meer de baas van de automatiseringsafdeling.
Pas twee maanden staat de naam ASML op de panden in Veldhoven. Terwijl een aantal van de panden al minstens tien jaar in gebruik is door
de fabrikant van machines voor de productie van halfgeleiders. Dat moet de bekendheid onder mogelijke toekomstige werknemers vergroten. Want juist de onbekendheid van ASML speelt het bedrijf nu parten bij het werven van nieuw personeel.
,,Automatiseerders kennen ons gewoon niet. Onze beursgang heeft wel veel bekendheid opgeleverd, maar dan vooral onder financieel geïnteresseerden.”
ASML levert machines waarmee de lijnpatronen van een chip op wafers geprojecteerd worden: wafersteppers en Step & Scan-systemen. Het bedrijf is in 1984 opgericht als onderdeel van Philips, maar is inmiddels verzelfstandigd. De Veldhovense fabrikant is een geliefd beursfonds dat de afgelopen twee jaar spectaculaire stijgingen heeft laten zien. Dat is
voor een groot deel te danken aan
de sterke groei van de halfgeleidermarkt. ASML is wereldwijd de
tweede leverancier van lithografische apparatuur voor de fabricage van chips. Bovendien loopt het snel in op marktleider Nikon. De meest recente halfjaarcijfers waren uitstekend.
De orderportefeuille is welgevuld.

In hoog tempo
De enige rem lijkt een capaciteitstekort: men kan de vraag niet aan. In hoog tempo worden nu nieuwe medewerkers geworven. Werkten er eind 1999 nog zo’n 3000 mensen wereldwijd bij ASML, nu al zijn het
er 3700. Volgend jaar moeten dat er 4800 zijn en in 2002 ruim 5500. Dat zijn ontwikkelaars en mensen die service verlenen op de machines, die vooral in de VS en Azië in gebruik zijn bij chipproducenten.
Voor de IT-afdeling heeft de grootse uitbreiding van het personeelsbestand tot gevolg dat ook zij meer mensen nodig heeft. Tegelijkertijd maken de IT’ers van ASML een geleidelijke cultuuromslag door, waardoor een nieuw soort automatiseerder nodig is. ,,Het is bepaald geen makkie om ze te vinden”, zegt Bartray. Van de circa 200 functies hier wordt een kwart ingevuld door in-
gehuurde IT’ers. Dat is een bijzonder hoog percentage. „Maar het biedt ons wel de kans om geen concessies te hoeven doen bij het aannemen van een medewerker.”
,,Ook besteden we delen van de werkzaamheden uit, zoals het hardwareonderhoud. Dat scheelt weer in personeel, maar het heeft ook weer tot gevolg dat we hier een contractmanager in dienst hebben die dat leidt. Hadden we dat onderhoud zelf gedaan, dan had een teamleider volstaan. Een contractmanager moet veel breder ontwikkeld zijn en is dus weer moeilijker te vinden dan een teamleider.”

Kennis op intranet
De ASML-medewerkers doen een zwaar beroep op de IT-infrastructuur en dus op de IT-afdeling, die momenteel tweehonderd medewerkers heeft. Bartray: ,,De kern van dit bedrijf bestaat uit ontwikkeling en service. We hebben kantoren in Duitsland, de VS, Taiwan en Korea. Elke ASML’er moet overal ter wereld dezelfde infrastructuur tot zijn beschikking hebben. Hij moet toegang hebben tot de servicesystemen, het SAP-systeem, het interne systeem. Alle kennis wordt op het intranet gezet. Daar moet hij bij kunnen. Zo hebben we hier vierhonderd softwareontwikkelaars die besturingssoftware ontwerpen voor de machines. We zijn niet klaar als we NT hebben geïnstalleerd. Er moet veel meer zijn voor de techneuten die hier werken. Hier heerst een verwende cultuur. Er zijn heel veel softwarepakketten. Maar er heersen geen strakke regels over het gebruik daarvan. De belangrijkste beperkende factor is geld. Men vraagt nogal wat. Wij zoeken daarin een gulden middenweg. Want ASML neemt bewust intelligente vrij denkende mensen aan. Onze vorig directeur beschreef het hier als een ’mierenhoopcultuur’. Daar kunnen wij als IT-afdeling niet zo maar beperkende regels aan opleggen. Maar het moet voor ons wel beheersbaar blijven.”

Ambassadeurs
,,We proberen onze eigen groei goed te beheren. We kunnen niet alleen een provider zijn van IT-infrastructuur. We moeten de toekomstige ontwikkelingen kennen om tijdig de juiste infrastructuur neer te kunnen leggen. Dat stelt andere eisen aan onze mensen: niet meer puur operationeel maar meer richting architectuur. We hebben ambassadeurs nodig die goed kunnen praten met de juiste lijnmanagers.”
ASML en concurrenten hebben onlangs productiemachines op de markt gebracht voor grotere wafers dan tot nu toe gebruikelijk. Volgens Bartray worden bij de nieuwe machines remote analyse en remote control steeds belangrijker.
,,We willen een machine optimaliseren voor de klant. Elk uur dat hij harder kan draaien, verdient de klant er meer mee. Dat betekent dat wij zo veel mogelijk via de software willen doen. Als er een onderhoudsman bij moet komen, staat die machine stil. Dat moet zo min mogelijk gebeuren. Daarvoor moet informatie zo efficiënt mogelijk over en weer gaan tussen de klant en ons. Nu nog gaat dat via beveiligde telefoonlijnen en encryptie. We onderzoeken of dat straks sneller kan via Internet. Het net is nu nog veel minder veilig, maar daar wordt aan gewerkt. Maar werken met Internet vereist weer totaal andere kennis van onze medewerkers. Daarom moet je in je aannamebeleid ook heel voorzichtig zijn: een specialist moet nu web-ervaring hebben, flexibel zijn
en communicatieve vaardigheden hebben.”

Meer ruimte
En dat zijn precies de mensen die iedereen in de IT-sector wil hebben. En hoe wil ASML die lokken als het bedrijf niet eens de onder IT’ers zo geliefde auto van de zaak biedt? ,,Goede secundaire arbeidsvoorwaarden bijvoorbeeld. Mensen die al tien jaar lang op de weg zitten van klant naar klant worden dat beu. Of de ligging buiten de Randstad een bezwaar is? Ik heb nog maar weinig sollicitanten zien afhaken om de plaats. Mensen willen juist steeds meer de ruimte hebben.”
En gewoon heel veel geld bieden? ,,We kijken continu naar de salarissen; zijn ze competitief met de markt? We hebben net een aantal schalen opgerekt. Maar we moeten ook weer niet de fout maken dat de kostenstructuur te hoog wordt. We geven bijvoorbeeld arbeidsmarkttoeslagen; die zijn tijdelijk zolang
er een krapte is op de markt. Is die markt straks verzadigd, dan is men sneller aan het eind van zijn schaal.”
En zelf mensen opleiden? ,,Wij leiden maar een klein aantal mensen zelf op. Er is hier plaats voor ten hoogste tien trainees, voornamelijk projectleiders. Ik heb ervaren mensen nodig die ik meteen kan inzetten. Bij de ontwikkelaars van de software en machines ligt dat anders. Daarvoor worden meer schoolverlaters aangenomen. De expertise die wij nodig hebben kunnen ze eigenlijk alleen hier leren. Die zijn bijna allemaal zes tot negen maanden in training. Dat kan op de IT-afdeling niet. Ik kan niet 30 procent van mijn medewerkers aan het leren hebben.”

Automatisering Gids • tdv • 01-09-’00
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!