Nieuwe Intel-chips 
doen ‘t zuinig aan

14 juni 2013

Van meet af aan heeft ‘s werelds grootste chipfabrikant duidelijk gemaakt waar het bij zijn vierde lichting Core-processors om gaat: terugdringing van het energieverbruik. Het merendeel van de nieuwe chips is dan ook nadrukkelijk bedoeld voor toepassing in mobiele apparatuur zoals notebooks, ultrabooks en tablet-achtige tussenvormen.

Intel gaat er in zijn promotiemateriaal prat op dat Haswell in vergelijking met zijn voorganger Ivy Bridge de grootste verbetering ooit biedt als het op batterijduur aankomt. Door de fabrikant zelf uitgevoerde benchmarks laten bijvoorbeeld een sprong zien van 6 naar 9,1 uur bij het afspelen van HD-videobeelden op een ultrabook met Core i7-processor. Op de MobileMark 2012-benchmark scoort de vierde generatie 8,3 uur. Bij zijn voorganger was de accu na 6,1 uur leeg. De standby-tijd is zelfs spectaculair verbeterd, van 4,5 naar tien tot dertien dagen.

De ‘nieuwe zuinigheid’ is bereikt dankzij een microarchitectuur die van de grond af aan nieuw is ontworpen, terwijl het productieprocédé op basis van Tri-Gate 3D-transistors van 22 nanometer ongewijzigd is gebleven. Een vergelijkbare Core i7 voor ultrabooks had bij Ivy Bridge nog 20 watt nodig (17W voor de CPU en 3W voor de chipset), bij Haswell is dat gereduceerd tot 15 watt.

Niet voor niets neemt Intel in zijn promotie van Haswell de compacte ultrabooks als voorbeeld. De te verwachten besparingen zijn daar het grootst. Op een uit de kluiten gewassen laptop met een groot, energievretend beeldscherm valt een minder spectaculaire verbetering van de batterijduur te verwachten.

Naast de verlenging van de batterijduur hebben de chipontwerpers hun energie vooral gestoken in de geïntegreerde grafische processor (GPU), die volgens Intel een aparte videokaart in veel gevallen overbodig maakt. “We kunnen nu concurreren met mainstream grafische kaarten van Nvidia en AMD”, zegt Jan Schouten van Intel Benelux daarover. Er zijn modellen ontwikkeld met zes GPU-cores (aangeduid als GT1), twintig GPU-cores (GT2) en zelfs veertig GPU-cores (GT3/GT3e). Bij Ivy Bridge was het palet beperkt tot zes of zestien grafische cores.

De nieuwe HD Graphics-varianten met een GT1 of GT2 bieden zo’n 40 tot 50 procent betere performance ten opzichte van hun voorgangers in de Ivy Bridge-generatie van een jaar geleden. Afhankelijk van de specificaties en het toepassingsgebied (ultrabook, laptop, all-in-one, desktop) biedt Intel een hele trits varianten aan in de HD Graphics 4000- en 5000 series. Het is maar net welk computermodel met welke Core-processor je koopt, welke grafische chip er je op de koop toe bij krijgt.

Voor de derde, best presterende GPU-variant met 40 cores (GT3) heeft Intel een aparte merknaam bedacht: Iris Graphics en Iris Graphics Pro. De Pro-versie (GT3e) heeft ook nog 128 MB geheugen in de CPU-module ingebouwd om de grafische prestaties verder op te krikken. Die topmodellen bieden een performanceverbetering met een factor twee vergeleken met Ivy Bridge.

Herboren desktop-pc heet all-in-one

Traditionele desktop-pc’s zijn in de verkoopcijfers al jaren op de terugtocht. In zijn promotie van Haswell geeft Intel hoog op over de ‘all-in-one’ (AIO) als bureau-pc met een “dramatisch verbeterde gebruikerservaring”, al gaat de meeste aandacht toch uit naar mobiele toepassingen.

Toch heeft de vierde generatie Core-processors ook op de desktop wel wat te bieden. De duidelijk hogere grafische performance – weliswaar afhankelijk van het type geïntegreerde GPU – is ook voor bedrijfsmatig gebruik niet meer zo irrelevant als voorheen. Steeds meer applicaties maken gebruik van de aanwezige grafische processor om de centrale processor te ontlasten. Voor moderne webbrowsers geldt hetzelfde.

Intel noemt verder een verbetering van de pure CPU-performance met 10 tot 15 procent. Mooi meegenomen, al is het de vraag of dat bij het werken met doorsnee-toepassingen duidelijk merkbaar is. Onafhankelijke reviewers konden met de eerste Core i7-modellen een gemiddelde prestatiewinst van slechts zo’n 5 procent vaststellen. De gangbaarder Core i5-varianten bieden zo’n 15 procent verbetering.

Daar zal een inkoper van zakelijke pc’s niet steil van achterover slaan. Wat dat betreft bood Ivy Bridge medio vorig jaar een veel grotere prestatiesprong ten opzichte van zijn voorganger Sandy Bridge uit 2011, dankzij de overstap in het fabricageproces van 32 naar 22 nanometer.

De nieuwe Core-familie komt in een duizelingwekkend aantal modellen en varianten beschikbaar. Bij de introductie op 4 juni gaf Intel een lijst vrij met dertien modellen voor desktops en 26 voor mobiele pc’s. In die laatste categorie zal het aantal nog dit jaar worden uitgebreid tot 47 stuks. Ze verschillen onder andere wat betreft aantal verwerkingskernen, kloksnelheid, energieverbruik, het al dan niet ondersteunen van hyperthreading en het type geïntegreerde grafische processor.

Wie er zeker van wil zijn een pc met de nieuwe generatie processoren in handen te krijgen, kan niet afgaan op de codenaam Haswell. Die is doorgaans nergens in de specificaties van de pc-fabrikant of winkelier terug te vinden. Men zal in de kleine lettertjes moeten duiken om het typenummer achter Core i7, Core i5 of Core i3 te achterhalen. Is het eerste cijfer een ‘4’, dan is het een kakelverse processor van de vierde generatie. Staat er een ‘3’ dan gaat het nog om een Ivy Bridge-chip van de derde generatie, om over een ‘2’ (Sandy Bridge uit 2011) nog maar te zwijgen.

Gewoontegetrouw heeft Intel eerst de topmodellen met een stevig prijskaartje geïntroduceerd. Dat zijn allereerst de topmodellen in de Core i7- en Core i5-series, met de nadruk op quadcorevarianten. Geleidelijk zullen dit jaar ook goedkopere modellen volgen die meer voor mainstream pc’s zijn bedoeld en komen er naar verwachting ook Core i3-varianten bij, evenals Pentiums en Celerons voor de onderkant van de pc-markt.

Om de verwarring nog wat groter te maken heeft Intel zijn nieuwe processors onderverdeeld in vier klassen, afhankelijk van het type pc waarvoor ze bedoeld zijn. De H-klasse, het neusje van de zalm, omvat de krachtigste processors met vier cores. De M-klasse is weggelegd voor mainstream-laptops en omvat zowel quad-core als dual-corechips. Energiezuinige processors voor ultrabooks zijn ondergebracht in de U-serie. Speciaal voor tablets en hybride ‘detachables’ – notebooks waarvan je het scherm kunt loskoppelen om het als tablet te gebruiken – is de Y-klasse bedacht, die nog spaarzamer met de batterijen omspringt.

Pas in het najaar ruim aanbod

In het kielzog van Intel hebben tientallen pc-fabrikanten nieuwe modellen in het vooruitzicht gesteld met een Haswell-processor. In eerste instantie zal het aanbod echter toch vrij beperkt zijn, te meer omdat aangekondigde modellen vaak pas maanden later daadwerkelijk leverbaar zijn. De verwachting is dat pas in het najaar een ruim aanbod van pc’s met de nieuwe Core-processors in alle prijsklassen te koop zal zijn.

Wie veel waarde hecht aan batterijduur en grafische prestaties, doet er in elk geval goed aan nog even te wachten met de aanschaf van een notebook of ultrabook. De nieuwe generatie Core-processors heeft immers juist op die punten veel te bieden. Anderzijds zijn er mogelijk de komende maanden koopjes te halen als fabrikanten en detailhandel van hun resterende voorraden pc’s met processors van de vorige generatie af willen.

Voor desktop-pc’s geldt dat vooral de verbetering van de grafische prestaties een punt van overweging kan zijn. Voor veel zakelijke toepassingen was de geïntegreerde videochip van Intel in feite toch al goed genoeg. Aan de andere kant van het spectrum zullen fanatieke gamers ook voor de nieuwe HD Graphics waarschijnlijk hun neus ophalen en nog steeds een losse grafische kaart van AMD of Nvidia toevoegen.

Ultrabook, jaargang 3

Tegelijk met zijn vierde generatie Corechips verschijnt – om het nog wat ingewikkelder te maken – ook jaargang drie van de ultrabook, een begrip dat is gemunt door Intel. Ultrabooks vormen een categorie laptops die platter zijn dan een gangbare notebook, zuiniger zijn met energie en – zeker tot voor kort – ook aanzienlijk duurder zijn.

De eerste lichting dateert uit 2011. Toen deden nog niet veel pc-fabrikanten mee. Generatie twee vond al meer navolging, maar de prijzen bleven relatief hoog. “In 2013 moet de ultrabook worden zoals we in 2011 hadden beloofd”, zegt Jan Schouten van Intel Benelux.

Intel belooft voor de nieuwe generatie ultrabooks dankzij Haswell grafische prestaties die maximaal 40 procent zijn verbeterd en een CPU die 11 procent beter presteert bij een 25 procent lager energieverbruik.

Pc-fabrikanten die het etiket ‘ultrabook’ op hun laptop willen plakken, moeten aan een reeks minimumspecificaties voldoen. Voor de derde generatie heeft Intel de eisen verder aangescherpt. Zo wordt een touchscreen een verplicht onderdeel omdat Windows 8 zonder zo’n aanraakscherm niet de optimale gebruikerservaring levert.

De meerprijs van een touchscreen gaat hard omlaag, van oorspronkelijk 100 dollar naar 30 tot 40 dollar extra. Intel heeft een speciaal geldpotje dat moet garanderen dat er voldoende productiecapaciteit is bij fabrikanten van touchscreens. Schouten verwacht dat deze zomer ultrabooks met aanraakscherm vanaf 699 dollar op de markt komen.

Een andere bijgestelde eis is dat geen enkele ultrabook dikker dan 23 mm mag zijn. Tot dusver was dat 21 mm (bij een beeldscherm tot 13 inch) respectievelijk 25 mm (schermformaat tot 15 inch). De dikte is dus voor kleinere ultrabooks iets opgerekt, volgens Schouten omdat een touchscreen altijd iets dikker is dan een standaard lcd-paneel. Fabrikanten krijgen ook de aanbeveling om ‘convertible’ configuraties (notebook/tabletcombinaties) aan te bieden, maar dat is kennelijk geen harde eis.

Ook de eisen aan de batterijduur zijn strenger geworden: minstens 6 uur bij continu afspelen van HD-video, 9 uur zolang Windows 8 zit te niksen (‘idle’ is) en zeker zeven dagen standby-tijd. Fabrikanten moeten ook een opstarttijd vanuit de slaapstand van minder dan 3 seconden garanderen (dat was 7 seconden). Een andere eis is ondersteuning van Wireless Display (WiDi) waarmee de ultrabook videobeelden draadloos naar een extern beeldscherm kan ‘streamen’.

Verder moet een nieuwe ultrabook hardwarematig zijn voorbereid op voice command & control. Schouten verwacht dat veel fabrikanten ook de bijbehorende spraakherkenningssoftware zoals Dragon Naturally Speaking zullen installeren.

Verder heeft Intel aan de beveiliging gesleuteld door als nieuwe eis te stellen dat alle ultrabooks zijn voorzien van antivirus en antimalware. Zelf draagt de chipfabrikant zijn steentje bij met de op hardware gebaseerde Intel Anti-Theft en Identity Protection-technologie.

De schermresolutie maakt opmerkelijk genoeg nog steeds geen deel uit van de minimumeisen. Veel fabrikanten komen daardoor weg met het leveren van ultrabooks zonder Full HD-scherm. “Vooral in Azië wordt een resolutie van 1366 x 768 pixels nog goed geaccepteerd”, verdedigt Schouten deze beslissing. “Onze vereisten gelden nu eenmaal niet alleen voor West-Europa maar wereldwijd. Als we nog meer voorwaarden zouden stellen, kom je uit op te hoge prijspunten.” Een andere merkwaardige omissie is dat Intel zelfs geen enkele USB 3.0-poort voorschrijft.

De exacte eisen op de zogeheten UltraBook Gold List zijn overigens alleen voor pc-fabrikanten beschikbaar. De voorgedragen producten moeten een – eveneens niet openbare – Ultrabook Verificatietest met goed gevolg afleggen

Sony VAIO Pro 11/13

Dankzij een behuizing van koolstofvezel is Sony’s VAIO Pro vederlicht: 870 gram voor het model met 11,6-inch aanraakscherm en 1160 gram voor de 13,3-inchversie. Het zogenoemde Triluminos-scherm zou zorgen voor extra mooie, levensechte kleuren. Sony claimt dat de kleinste het 11 uur volhoudt na een laadbeurt en het grotere model 8 uur. De Pro 13 is vanaf eind juni leverbaar in twee uitvoeringen voor respectievelijk 1200 en 1400 euro. De Pro 11 zal in Nederland alleen als ‘laptop op maat’ in Sony’s webshop te koop zijn.

Sony VAIO Duo 13

Een apart ‘slider’-ontwerp kenmerkt deze hybride ultrabook van Sony. Door het scherm in tabletmodus te verschuiven, komen een toetsenbord en touchpad tevoorschijn. Een bezwaar is wel dat het scherm maar twee standen heeft. De vorige Duo had een scherm van 11 inch, dat is nu opgerekt tot 13,3 inch. Het geheel met koolstofvezel behuizing weegt 1,3 kilo, de dikte is 19,6 mm. Een model met SSD van 128 GB is vanaf eind juni in Nederland te koop voor circa 1600 euro.

Dell XPS 11

Met een scherm dat 360 graden kan omklappen kan de XPS 11 van Dell zich als ultrabook of als tablet voordoen. In de tabletmodus wordt het toetsenbord automatisch uitgeschakeld. Het ontwerp is duidelijk geïnspireerd door de Yoga-serie van Lenovo. Voor een diameter van 11,6 inch is de resolutie van het touchscreen imposant: 2560 x 1440 pixels. Bijzonder is ook de ‘actieve digitizer’, een pennetje om het scherm te bedienen. Deze convertible is 15 mm dik en weegt 1,13 kilo. De XPS 11 wordt pas in het najaar verwacht. Over de prijs wil Dell nog niets kwijt.

Asus Zenbook Infinity

De Zenbook Infinity van Asus oogstte veel bewonderende blikken op de vakbeurs Computex in Taiwan. Zowel achterop het aanraakscherm als rond het toetsenbord zit krasbestendig Gorilla Glass 3. De behuizing met een blauwachtige glans is 15,5 mm dik. De Infinity is pas in het derde of zelfs vierde kwartaal leverbaar; prijzen en exacte specificaties voor de Nederlandse markt zijn nog niet bekend.Dell XPS 27

Dell heeft zijn bestaande all-in-one XPS 27 snel opgefrist met vierde generatie Core-processors. Met zijn 16 kilo is het geen lichtgewicht, maar deze ‘Power PC’ – zoals Dell het uitdrukt – zit vol snufjes zoals een grafische kaart van Nvidia, een Quad HD (2560 x 1440 pixels) multitouch-scherm en een optische schijf. Voor bedrijven is de TPM-beveiligingsmodule interessant. De XPS 27 is direct in Nederland te koop voor 1499 euro (met Core i5, 8 GB RAM, 1 TB harddisk, dvd) of 1799 euro (met Core i7, 16 GB RAM, 2 TBH harddisk, Bluray).

Acer Aspire S7-392

De Aspire S7-392 is een ultrabook van slechts 12,9 millimeter dik en 1,3 kilo zwaar. Acer maakt hem met full HD-schermen van 13,3 inch in twee resoluties en een aluminiumbehuizing uit één stuk. Een speciaal T-vormig scharnier moet wiebelen tijdens gebruik van het touchscreen voorkomen. De S7-392 is in juli te koop en kost vanaf 1450 euro.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!