Development

Software-ontwikkeling

Met het nodige lef is geen bedrijf kansloos

15 februari 2016

Digitale transitie, zo benadrukt Mark Zawacki, is ontwrichtend en raakt elke sector van de maatschappij. Organisaties die in deze maalstroom overeind willen blijven zullen daarom bereid moeten zijn om ingrijpende maatregelen te nemen. “En dan heb ik het niet over het ontslaan van 9000 mensen bij de Rabobank [wat een dag voor het interview bekend werd]. Die ontslagen wijzen voor mij op een kortetermijnvisie die ik bij meer grote ­Nederlandse bedrijven zie. Het management ziet ofwel het echte probleem niet onder ogen, of men weet niet hoe men het aan moet pakken. Terwijl Rabobank het verdwijnen van lokale kantoren probeert te managen, ontwikkelen de echt grote spelers als Apple en Google nieuwe ­diensten in samenwerking met allerlei innovatieve spelers. Daar zit de echte bedreiging! Maar of dat doordringt in de boardroom?”

Die harde boodschap gaf Zawacki zijn publiek mee op het onlangs in Bussum gehouden Nationaal Management & IT Symposium. Zawacki is ­oprichter en eigenaar van 650Labs uit Silicon Valley. Hij adviseert grote bedrijven op het terrein van strategie en innovatie. Tot zijn klanten behoren reuzen als Toyota, Shell, Tata Steel, Rabobank, IBM en Swisscom.

Branches ontwricht

Wat gaat er dan mis bij die grote spelers? Daarvoor verwijst Zawacki naar een uitspraak van Marc Andreessen in de Wall Street Journal van 20 augustus 2011; ‘Software is eating the world’. “Wat dat betekent zie je aan namen als Motorola, Nokia, de grote uitgeefconcerns, de muziekindustrie, filmmaatschappijen, de retail en niet te vergeten de hotelbranche. In al deze sectoren is het zwaar weer, zo zwaar dat steeds meer namen verdwijnen. En wie zitten daarachter? Apple, Google Facebook, Netflix.”

Deze nieuwkomers hebben gemeen dat ze bestaande branches ontwrichten zonder dat ze enorm investeren in kapitaalgoederen. “WhatsApp is­ ­­­’s werelds grootste telco maar heeft geen telecominfrastructuur. Netflix is de grootste filmaanbieder ter wereld maar heeft geen bioscopen. ’s Werelds grootse taxibedrijf, Uber, heeft geen auto’s in eigendom. ’s Werelds grootse verhuurder van kamers, Airbnb, heeft geen vastgoed. Alibaba, de retailer met de hoogste beurswaarde, heeft geen inventaris. Daar zit de crux. Deze nieuwkomers vliegen een sector vanuit een heel andere invalshoek aan en vagen gevestigde namen weg.”

Ondanks zijn pleidooi voor ingrijpende maatregelen heeft Zawacki weinig vertrouwen in de mogelijkheden van grote bedrijven om zich aan te passen. “Zoiets vergt een cultuur en een mindset die je bij gevestigde bedrijven nauwelijks aantreft. Men kijkt te veel naar vandaag en morgen in plaats van naar 2020 en verder. Het management kijkt naar de aandeelhouders in plaats van naar kansen en bedreigingen.” Ter onderbouwing van deze stelling verwijst hij naar de succesvolle bedrijven van nu, zoals ­Tesla, Twitter, eBay, Dropbox, Google, Salesforce.com, Facebook. “Met uitzondering van Apple zijn ze allemaal piepjong. Sommigen bestaan nog geen tien jaar. Ze hebben een spirit, een drive waardoor ze per bedrijf ­gemiddeld meer dan 100 miljard dollar aan waarde gecreëerd hebben. Welke onderneming uit de ‘oude wereld’ doet hen dat na?”

Al deze bedrijven zijn gestationeerd in Silicon Valley, waar volgens ­Zawacki een ongekende dynamiek heerst. “Ooit was Silicon Valley de ‘high tech capital of the world’, maar inmiddels is het de ‘Industry ­Disruption Capital of the world’. Ooit werd er technologie ontwikkeld en verkocht men IT aan alle bedrijven ter wereld. Nu wordt er ontwrichtende business ontwikkeld waarmee men wereldwijd concurreert met de bedrijven die ook allemaal hun klanten zijn.”

Slim combineren

Voor wie denkt dat de concurrentiekracht van de ‘Silicon Valley-nieuwkomers’ voortkomt uit kennis van IT heeft Zawacki een ontnuchterende boodschap. “Digitale transformatie draait niet om techniek, maar om het toepassen ervan. De chip, de pc, de smartphone, het internet, de browser, de database en zoektechnologie zijn niet in Silicon Valley uitgevonden. Maar men is in Silicon Valley wel heel goed in innoveren. Door slim combineren van deze technieken met marktsegmenten ontstaan nieuwe bedrijven die complete industrieën overhoop gooien.”

Daarnaast hebben ondernemers uit Silicon Valley volgens Zawacki een ­­­­­­­­­­­eigen dynamiek die zich vooral kenmerkt door openheid, lef en enthousiasme. Veel van die bedrijven die nu disruptive zijn, worden geleid door jonge managers. “Briljante ondernemers die weinig te verliezen hebben, bereid zijn hun kennis en ervaringen te delen, én een enorme drive hebben om zich te bewijzen.” Om het belang van jeugdigheid te onderstrepen verwijst hij naar de leeftijd van andere grote namen uit de historie. “Charles Darwin (28), Albert Einstein (26), Leonardo da Vinci (23), ­Blaise Pascal (19), Louise Braille (15), Dorothy Hodgkin (23), ze waren ­allemaal piepjong toen hun ideeën post vatte. Het illustreert voor mij dat er jonge flexibele geesten nodig zijn om dingen te veranderen.”

Lef hebben

Betekent dit dat gevestigde bedrijven per definitie kansloos zijn in de digitale mallemolen waarin we ons bevinden? “Nee”, benadrukt Zawacki, “maar je moet wel het lef hebben om zaken echt anders aan te pakken.” Hij verwijst naar Steve Jobs die met de iPod een geheel nieuwe koers binnen Apple inzette. “Hij roeide letterlijk dwars tegen de stroom in, kreeg bergen kritiek, maar zette toch door. Inmiddels is Apple veruit het meest waardevolle bedrijf ter wereld.”

De handelwijze van Jobs toont volgens Zawacki ook aan dat je niet per se voorop hoeft te lopen met nieuwe ontwikkelingen om kansen te verzilveren. “De iPhone kwam pas zestien jaar na de introductie van het mobieltje. Van de hoofdrolspelers van toen, Nokia en Motorola, is niet veel meer over. Apple heeft begrepen hoe je de mogelijkheden van mobiele datacommunicatie voor veel meer dan alleen spraak kan benutten.”

Wat is Zawacki’s advies aan bedrijven die toch mee willen in de digitale transitie? “Zorg dat je voeling krijgt met de dynamiek in Silicon Valley. Daar is inmiddels een aantal clusters rond bepaalde branches ontstaan. De vier belangrijkste zijn; financial services, media, mobile en retail. Elk cluster wordt aangevoerd door een beperkt aantal ‘disrupters’ als Apple, Google, Skype, PayPal et cetera. Onder die aanvoerders heeft zich een aantal start-ups uit Silicon Valley geschaard en je ziet nu dat de multinationals aanhaken. In het cluster ‘financial service’ bijvoorbeeld is inmiddels een aantal grote Europese banken vertegenwoordigd. Dat loopt vaak via een ‘special office’ dat ook daadwerkelijk in Silicon Valley gevestigd is. Via die ingang haken zij aan bij de ontwikkelingen die daar gaande zijn.”

Voorwaarde om te kunnen aanhaken is dat je bereid moet zijn om je kennis te delen. “Massive sharing leidt tot massive learning en tot snelheid. Hoe meer mensen jouw plannen en ideeën kennen, hoe meer en hoe sneller ze gevoed worden. Bovendien ontstaan er zo als vanzelf platforms waar kennis en technologie van verschillende partijen bij elkaar worden gebracht om nieuwe markten te veroveren.”

Don’ts

Zijn er ook specifieke don’ts? “Moffel je ‘innovation office’ niet weg in een afgezonderd hoekje van je bedrijf, maar maak er een kernactiviteit van die onder directe verantwoordelijkheid van de board valt. Met een chief innovation die hiërarchisch twee niveaus onder de CIO staat, zoals bij Rabobank het geval is, redt je het niet.”

Als Zawacki vervolgens opstaat en wegloopt om zich naar een volgende afspraak te haasten, draait hij zich plotseling om: “Nog één tip; ga vooral aan de slag en ga niet op de overheid zitten ­wachten. Dat heeft de afgelopen veertig jaar nooit gewerkt. Kijk naar Australië of Singapore, naar ­jullie eigen Innovatieplatform. Dat soort plannen bestaat alleen­ op papier. Ze houden ambtenaren bezig, meer levert het niet op.”

Bruggenhoofd

650 Labs heeft recent een joint venture gesloten met het Nederlandse Axveco. Voortvloeisel uit deze deal is dat Axveco een kantoor in Silicon Valley opent en 650Labs een vestiging in Nederland opzet. Via dat bruggenhoofd wil 650Labs zich op de Europese markt richten. Axveco zal Europese klanten via zijn vestiging in de VS bijstaan met het ontplooien van activiteiten in Silicon Valley.

Aan de basis van deze overeenkomst staat de jarenlange relatie tussen Mark Zawacki en Alex Dowdalls, de oprichter en eigenaar van Axveco. “Zawacki heeft jarenlang in Nederland gewoond en heeft in die periode nauw samengewerkt met Dowdalls”, aldus Ken van Ierlant, director digital disruption bij Axveco. “In feite is toen de basis voor deze overeenkomst gelegd.”

Over het belang van deze overeenkomst voor Axveco zegt Van Ierlant: “De ontwikkelingen daar gaan zo snel, daar moet je bovenop zitten. Google gaat zich in de VS bezighouden met het aan huis bezorgen van levensmiddelen. Dat doen ze uiteraard samen met een aantal logistieke spelers, met retailers et cetera. Dit betekent dat Google binnen afzienbare termijn een concurrent wordt van een aantal grote retailers hier. Dat zijn ontwikkelingen die we van dichtbij willen meemaken. Alleen dan ben je in staat om bedrijven hier tijdig en adequaat te adviseren.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!