Development

Software-ontwikkeling

IKEA-stijl IT op komst

19 september 2014

Stel, u krijgt een nieuw huis en wilt het inrichten. In de goede oude tijd zou u alles op maat hebben laten maken. Maar nu staan de zaken er anders voor. U zoekt nog steeds naar mooie, kwalitatief hoogstaande meubels, echter graag voor een veel lagere prijs. Vrienden en familie wijzen u op IKEA. Gezien uw eclectische smaak bent u er zelf nog nooit geweest, maar de propositie klinkt aantrekkelijk: modern Scandinavisch design, een ruim assortiment van uitstekende kwaliteit en – als een bonus – de spullen kunnen ter plekke worden opgepikt en meegenomen.

U wordt warempel enthousiast. Dat is nog eens wat anders dan de onvermijdelijke maanden wachten waar u aan gewend was geraakt.

Monter begint u de inrichting van uw nieuwe woonkamer te schetsen. U haalt er een bevriende binnenhuisarchitect bij die u vroeger ook zo goed heeft geholpen. Samen beschrijft u de ideale meubelen in de vorm van ontwerp, contouren, kleuren en materialen. Gewapend met een zorgvuldig beschreven set van specificaties reist u uiteindelijk af naar het blauw/gele pand aan de rand van de stad.

Daar is de teleurstelling groot. Wat daar verkrijgbaar is lijkt in de verste verte niet op wat u had gehoopt. Hoewel het aanbod groot is, voldoet niets afdoende aan de eisen en ontwerpen die u had opgesteld. Na enkele uren te hebben rondgezworven, realiseert u zich dat u twee opties heeft. Alles – net als vroeger –op maat laten bouwen door een gespecialiseerde meubelmaker. Maar dat kost veel geld en duurt erg lang. En waar vind je tegenwoordig nog een ambachtelijke expert die ook nog eens goed kan luisteren? Uiteindelijk kiest u dan maar mokkend voor de andere optie: u neemt de standaardmeubelen mee en neemt zich voor ze thuis helemaal naar uw eigen smaak aan te passen. Er zullen poten moeten worden afgezaagd en verlengstukken worden gelijmd; er is andere bekleding nodig, een verzameling alternatieve materialen en vooral veel verf. Het wordt een complexe klus.

IKEA-stijl IT

Toegegeven, metaforen zijn net als lekkende emmers water: je komt er maar een beperkt eind mee. Toch zijn de overeenkomsten met de huidige toestand van het IT-landschap treffend. Er is verandering op til. De opkomst van een nieuwe generatie oplossingen – mobiel, cloudgebaseerd – heeft de bedrijfsvoering veel enthousiaster gemaakt voor technologie dan tot nu gebruikelijk was. Dat zet de IT-afdeling extra onder druk, want nieuwe applicaties moeten snel beschikbaar worden gemaakt terwijl de bestaande applicatieportfolio het gros van het beschikbare budget consumeert. Er moet meer en sneller voor minder geld.

Software-as-a-Service-oplossingen uit de cloud lijken hier de ideale alternatieve ‘IKEA-stijl IT’-optie te bieden: nieuwerwetse functionaliteit van hoge kwaliteit voor een relatief lage prijs, alleen betalen voor werkelijk gebruik, geen investeringen in infrastructuur en – indien nodig – binnen een paar minuten al te gebruiken. Ideaal, dus. Maar het lukt alleen met een andere houding tegenover requirements. Voor zover die er nog zijn.

Requirements werken juist niet in het tijdperk van SaaS, waarin de applicaties standaard vanuit de cloud worden afgenomen. De essentie van die oplossingen is dat ze ‘multi-tenant’ zijn: ze hebben vele verschillende huurders die allemaal gebruik maken van dezelfde software. Daar krijg je grote voordelen mee op het gebied van schaal en onderhoudbaarheid. En dat vertaalt zich in de vaak veel scherpere prijs. De voorwaarde daarvoor is wel dat er steeds één versie van de software is: eigen aanpassingen door middel van het oude ambacht van excessief ‘customizen’ is uit den boze; daarmee zou de economische bodem onder SaaS worden weggeslagen.

In de wereld van SaaS, zoals die van SuccesFactors, Salesforce, Netsuite en Workday, ga je daarom niet meer eerst in een afgezonderd hoekje specificaties opstellen waaraan de ideale HRM-, CRM- of Procurement-oplossing zou moeten voldoen (een oplossing die overigens niet zelden als twee druppels water lijkt op wat hiervoor werd gedaan). In plaats daarvan kies je pragmatisch voor een platform dat het meest aanspreekt, bijvoorbeeld omdat de leverancier innovatief en inspirerend is, omdat de oplossing onder de SAP-paraplu valt of omdat er Oracle middleware onder zit.

Waardescenario’s

Met behulp van waarde-scenario’s – klantgerichte verhaallijnen waarin de beoogde bedrijfswaarde wordt gecreëerd, geen requirements dus – kun je vervolgens op basis van prototypes, werkende versies van de feitelijk oplossing, samen met de bedrijfsvoering binnen enkele weken vaststellen of de gekozen richting voldoet. Eventuele aanpassingen en uitbreidingen worden beredeneerd en verklaard vanuit de oplossing, niet andersom. Vermeende risico’s – bijvoorbeeld rond integratie, beveiliging of wet- en regelgeving – worden direct benoemd en afgedekt door te nemen maatregelen. Na die paar weken is de implementatie al helemaal voorgekookt; het feitelijke project kan nu snel en zonder onverwachte valkuilen worden uitgevoerd, ook al omdat de betrokkenen vanuit de bedrijfsvoering vanaf dag 1 met de oplossing aan de slag zijn geweest.

Toegegeven, requirements werkten misschien nog redelijk in een tijd waarin de centrale IT-afdeling grote, ambachtelijk met de hand gemaakte, systemen bouwde: systemen als treinen en bussen die een voorspelbare route gingen volgen en in principe decennia mee moesten kunnen. Maar met de golf van SaaS, social media, selfservice, Big Data, businessprocesmanagement en appstores ligt het tempo heel anders: oplossingen worden bij voorkeur vanuit de bedrijfsvoering ontwikkeld en hebben soms een gewenste doorlooptijd van weken of zelfs dagen. Geen treinen of bussen, maar wendbare auto’s en scooters: ga daar nog maar eens onverstoorbaar requirements voor opstellen.

Werken vanuit platforms is een veel vruchtbaardere strategie: proactief vanuit de IT-kant meedenken met de bedrijfsvoering over een servicecatalogus die een veelheid aan verzonnen en nog niet verzonnen oplossingen mogelijk maakt. In zo’n platform vind je niet alleen complete oplossingen maar bijvoorbeeld ook een datamarkt, webservices, API’s, frameworks en hulpmiddelen voor snelle applicatie-ontwikkeling en integratietechnologie. Zo’n platform is vervolgens de versneller en springplank voor nieuwe toepassingen, niet in het minst als een inspiratie voor de bedrijfsvoering om tot creatieve combinaties te komen. Het platform materialiseert de ‘art of the possible’; de catalogus is de uiterlijke verschijningsvorm ervan.

Taboe

De bedrijfsvoering gedeeltelijk aanpassen aan wat standaard in het platform en de catalogus aanwezig is, is lange tijd een taboe geweest. Nu rijst het besef dat in de nieuwe generatie SaaS-oplossingen vaak echte ‘industry best practices’ zijn opgenomen; er zijn maar weinig organisaties die niet van deze bundeling van vele jaren industriespecifieke ervaring zouden willen profiteren. Standaardiseren kan bovendien werken als een loutering, een onvervalste ‘catharsis’ die een gezond fundament legt voor een nieuw IT-landschap, redundante processen en activiteiten samenvoegt en de kosten van applicaties en infrastructuur drastisch terugdringt. Bovenop zo’n standaardfundament is er vervolgens ruimte genoeg voor flexibiliteit en innovatie. Met behulp van het slim gebruik van Big Data, businessprocesmanagement en mobiele technologie kan elke organisatie haar eigen, onderscheidende stempel drukken.

De beste dingen doen met wat voorhanden is. Vooraf nadenken over waarmee je de beste dingen zou kunnen doen. Er moet veel op losse schroeven worden gezet, maar uiteindelijk smelten vraag en aanbod samen. De fusie van IT en bedrijfsvoering zou wel eens volkomen kunnen zijn als we merken dat we niet meer in requirements denken.

Het No Requirements Manifest

Een nieuwe generatie van cloudgebaseerde toepassingen levert de brandstof voor ware ‘digitale transformatie’: het ingrijpend verbeteren van de bedrijfsvoering, gedreven door technologie.

Om optimaal te kunnen profiteren van deze oplossingen moeten we anders gaan denken over de fundamenten van het vakgebied en over de verbinding tussen bedrijfsvoering en IT. Meer specifiek zouden we de aandacht moeten richten op:

  • ‘The art of the possible’ in plaats van requirements.
  • Aanpassen aan standaardoplossingen in plaats van oplossingen aanpassen.
  • Werkende prototypes in plaats van specificaties.
  • De catalogus in plaats van zelf bouwen.
  • Platforms in plaats van integreren.

Hoewel de laatstgenoemde aspecten nog steeds grote waarde hebben, geven we de voorkeur aan de eerstgenoemde.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!