Beheer

Personal Tech

Empathic things: sleutelen aan de mens

21 februari 2014

De afgelopen jaren is informatietechnologie steeds persoonlijker, socialer en meer nadrukkelijk aanwezig. De komst van wearable computing en andere nieuwe internetproducten is een logische volgende stap: nog intiemer, nog meer op de mens gericht en overal aanwezig. Maar wat kunnen ze precies en wat doen ze met ons?

In het eerste artikel (zie Automatisering Gids 13 februari) concludeerden we dat computers die meevoelen en inleven er aankomen. Analisten zijn er stellig over: de markt wordt de komende jaren overspoeld met een scala van persoonlijke internetapparaten. Gedreven door een technologiepush vanuit de industrie, die geconfronteerd wordt met teruglopende of tegenvallende smartphone- en tabletverkopen, ontwikkelt zich een strijd om de pols (smartwatch), de neus (smart glasses) of zelfs het brein van de consument (de smart wig: er wordt serieus gewerkt aan pruiken die hersengolven registreren). Aan druk vanuit de industrie en de gerelateerde marketingbudgetten zal het niet liggen. Technologiebedrijven als Apple en Google, maar ook Samsung, Sony, Microsoft, LG en HTC, zetten allemaal hoog in door zo snel mogelijk producten in de markt te zetten.

De consequenties hiervan zijn te vertalen naar verschillende scenario’s. Zo is het bijvoorbeeld voorstelbaar dat de persoonlijke data ook een rol gaan spelen op de werkvloer: de introductie van het begrip ‘quantified employee’. Maar voordat we tot alle conclusies komen over wat ons te wachten staat, is het zeker zo belangrijk beter te begrijpen waar die empathische dingen nu voor staan. Wat doen ze feitelijk en doen ze allemaal hetzelfde? Of zijn ze op een of andere manier te categoriseren waardoor we meer grip krijgen op de functie en werking ervan.

De karakterisering van deze tech-gadgets levert zes verschillende gebieden en toepassingen op. Afhankelijk van waar de empathische dingen zich bevinden (in, op of om het lichaam) en welke data ermee gemoeid zijn (lichaamsdata of externe data) komen we tot de volgende indeling.

Enchantables

Alledaagse objecten die de mens in zijn omgeving ten dienste staan maar die nu met intelligente technologie worden uitgerust: enchantables, ook wel aangeduid met de term ambient technology. Een voorbeeld van zo’n enchantable is het pillendoosje GlowCaps van het bedrijf Vitality. In het deksel zit een sensor die signaleert wanneer het geopend wordt en een LED-lampje dat knipperend om aandacht kan vragen. Wanneer het tijd is om de medicijnen in te nemen word je daar door het knipperlichtje op gewezen. Als na verloop van tijd nog steeds de medicijnen niet zijn ingenomen (lees: het deksel van het doosje nog niet is geopend) wordt het tijd voor aanvullende maatregelen. Van een minder subtiel lichtsignaal tot eventueel een tekstbericht naar de mantelzorgverlener, afhankelijk van hoe serieus de situatie is.

Swallowables

Technologie in het lichaam die interne lichaamsdata een interface geeft. Zo heeft Motorola samen met Proteus Digital Health een digitale pil ontwikkeld. Na doorslikken wekt de pil met elektroden van magnesium en koper de vereiste elektriciteit op via het maagzuur. Eenmaal in het lichaam zendt de pil een uniek 18-bits signaal uit dat als ‘authentication token’ gebruikt kan worden. De pil maakt daarmee van het lichaam een digitaal identiteitsbewijs dat kan worden gebruikt om toegang te krijgen tot ruimtes, computers of bestanden. De technologie in de omgeving van de gebruiker kan hiermee automatisch herkennen wie er in de buurt is, en daar de interactie op afstemmen.

Wearables

De meest zichtbare vorm van draagbare technologie is de huidige generatie wearables: technologie die op het lichaam wordt gedragen en zich met name richt op lichaamsdata. Voorbeelden die nu al op de markt zijn, zijn de activity trackers van JawBoneUp, Nike en FitBit, maar ook de smartwatches van Samsung en Pebble. Een kijkje in de toekomst van draagbare ‘bandjes’ of ringen is de Sign Language Ring. Deze set van ringen en een armband leest gebarentaal en zet de gebaren om in een stem. Andersom werkt hij ook: hij vertaalt gesproken zinnen naar tekst die op het schermpje van de armband is af te lezen. Het idee, dat werd ontwikkeld door een groep Chinese onderzoekers aan de Asia University, is nog in conceptfase, maar wel zo vernuftig dat het werd beloond met een Red Dot Design Award voor het beste Design Concept van 2013.

Augmentables

Deze categorie maakt gebruik van data uit de omgeving van een gebruiker en heeft tot doel om de zintuigen aan te vullen en te versterken. Google Glass vult de fysieke wereld die we om ons heen waarnemen aan met digitale informatie. Mogelijkheden voor Glass zijn er waar situationele informatie of interactiviteit van belang zijn. Zo heeft Philips een Google Glass-toepassing gemaakt waarmee de chirurg tijdens een operatie de patiëntgegevens kan inzien. Dit levert direct al veel waarde op: de chirurg heeft onmiddellijk toegang tot de vitale functies van de patiënt en de behandelaar kan beelden en andere patiëntgegevens oproepen, ongeacht waar hij zich in het ziekenhuis bevindt. Hij kan een live-videoconferentie voeren met een andere chirurg en direct beelden delen van wat er tijdens de operatie wordt aangetroffen. In oktober 2013 voerde chirurg Marlies Schijven van het AMC in Amsterdam een operatie uit met een Google Glass-bril. Beelden werden onder meer live verstuurd naar het congres Games for Health Europe, waar een andere chirurg via zijn eigen Glass-bril meekeek met de operatie. De beelden werden daar op een scherm voor een breder publiek geprojecteerd.

Surroundables

Bij surroundables gaat het om de combinatie van interne lichaamsdata en de omgeving van een gebruiker. Zo experimenteert Nissan bijvoorbeeld met een smartwatch die autorijden veiliger moet maken, de Nismo-watch. Het slimme horloge geeft de bestuurder specifieke informatie via een speciale app op de smartphone over onder meer de gemiddelde snelheid, het brandstofverbruik en onderhoudsschema van de auto. Ook houdt de Nismo biometrische gegevens bij, zoals hartslag en lichaamstemperatuur, zodat autorijders kunnen zien hoe fit ze nog zijn.

Biohackables

Wellicht de meest baanbrekende variatie heeft tot doel om de menselijke beperkingen te overstijgen: biohackables. Dit is technologie die in het lichaam wordt geïmplanteerd om de mens te verbeteren. Zo is er de 34-jarige Rich Lee die dit jaar magneten in zijn tragus, het kleine uitsteeksel voor het oorkanaal, implanteerde. In combinatie met een halsketting fungeren ze als ingebouwde speakers. Tim Cannon is een andere voorloper op dit gebied en heeft samen met Grindhouse Wetware een chip gebouwd die allerlei biometrische gegevens meet. Zo meet de Circadia onder andere de lichaamstemperatuur en krijgt de drager een melding als hij een beginnend griepje ontwikkelt. Via Bluetooth of wifi-verbinding worden alle gegevens verstuurd. Cannon bracht de chip ter grootte van een smartphone met hulp van een behulpzame collega bodyhacker aan in zijn arm.

Sleutelen

Deze categorisering laat zien dat de toepassingen en mogelijkheden nogal uiteenlopen. Een geheugen-pil voor je passwords of een Google Glass die op staande voet foto’s voor je kan schieten, lijken feitelijk weinig met elkaar te maken te hebben. Maar het overkoepelende terrein waar beide zich op bevinden is de verbetering van de menselijke en zintuigelijke capaciteiten. In deze nieuwe vormen van digitale augmentatie resoneren de woorden van media-guru Marshall McLuhan uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Hij concludeerde dat alle mediatechnologie uiteindelijk de mensheid verandert. Zijn woorden drukken vandaag de dag een stempel op het debat van empathic things. We zien heel veel enthousiasme over deze ontwikkelingen, maar ook mensen die zich afvragen of we dit wel moeten willen. Het enige antwoord dat we daarop kunnen geven luidt, dat de mens in het verleden de techniek altijd naar zijn hand heeft weten te zetten. De verworvenheden van vandaag – verwarming, huizen, auto’s, spelcomputers, micro-ovens, wasmachines, mobiele telefoons – zijn allemaal bepalend geweest voor grote veranderingen in de maatschappij. Al die blijvertjes waar we aan gewend zijn en waar we niet meer buiten kunnen, maken het leven oneindig veel leuker en aangenamer. Empathic things zullen het leven verder kunnen veraangenamen op al die terreinen waar ze onze menselijke capaciteiten kunnen verbeteren.

 

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!