Draadloos gegevensverkeer via GSM nu ook in bedrijf

13 mei 1999
Biowacht communiceert via GSM met regelunit van waterzuiveraar
Streeft een goeroe in communicatie naar gezag, dan moet hij op zijn minst roepen dat binnenkort allerhande apparaten op Internet, intranetten en –netjes zullen zijn aangesloten. Opdrachten van mensen aan hun apparaten alsmede de melding van uitvoering door die machines zullen drukke nieuwe datastromen veroorzaken. Draadloze communicatie tussen machines via GSM begint binnenkort al professioneel, als eerste in Nederland.

Bioway in Lunteren is in 1992 opgericht door Vam, TNO en Comprimo, de toonaangevende organisaties op het gebied van reiniging van lucht en water met behulp van biotechnologie. Het was een herstart voor biofiltratie waarvan de ontwikkeling in de jaren tachtig stuk liep. In het lab werd alsnog aangetoond dat biologische oxidatie mogelijkheden bood. Bovendien was de Vam op zoek naar een beperking van de geuroverlast van zijn compostering. Dus maakte Bioway in eerste instantie vooral geurfilters.
Inmiddels is Bioway verzelfstandigd en in handen gekomen van het management. Nu heeft Bioway ook een waterzuiveraar ontwikkeld onder de naam Bisam met biotechnologie, voor huishoudelijk afvalwater. Het is een koker van een paar meter hoog met een doorsnede van ongeveer één meter, waarin zich twee vaten bevinden. De relatief kleine eenheid, die in de grond wordt ingegraven, blijkt zo doeltreffend te zijn dat het water zo zuiver is als van de grote rioolwaterzuiveringsinstallaties.

Bisam
In samenwerking met de gemeente Dordrecht en het zuiveringschap Hollandse Eilanden en Waarden is een groot demonstratieveld aangelegd met zeventien installaties. Het water mag worden geloosd in oppervlaktewater en in de bodem. De Bisam is standaard voorzien van een kleine regelunit om het proces te sturen, maar ook om een storing te melden. Deze melding komt volautomatisch met een GSM-verbinding terecht bij de storingsdienst van Bioway, de ’Biowacht’, of bij een meldkamer van gemeente of zuiveringschap.

Communicatie cruciaal
Volgens Ben Koers, verantwoordelijk voor het commercieel management bij Bioway, is de communicatie essentieel: „Wateringschappen eisen optimale betrouwbaarheid. Elk storing moet dus direct worden gemeld. Ook is er voor een blijvend betrouwbare werking van systemen regelmatig inspectie nodig. De ’Biowacht’ verzorgt die ook in opdracht van zuiveringschappen. Die kunnen die inspectie ook zelf uitvoeren.”
In een gesprek met Libertel over mobiele telefonie heeft Koers de behoefte aan communicatie tussen een centrale en apparaten neergelegd bij Libertel. Die schoof de vraag door naar leverancier Ericsson. Er rolde een oplossing uit met een gestripte GSM-telefoon die met een GSM-modem de signalen van de regeleenheid van de installatie (PLC) kan versturen. Koers: „In een later stadium zullen de signalen direct kunnen worden doorgestuurd naar de laptop van de monteur. De zuiveringschappen krijgen de melding dan nog wel want die hebben ze nodig in het kader van hun controlerende taak. Om die reden is het systeem niet denkbaar zonder de communicatie.”
De coöperatieve Vereniging Vaop, in 1992 opgericht als belangenvertegenwoordiger van gemeenten voor vuilinzameling, was zo enthousiast over de Bisam dat ze Bioway voorstelde een joint venture te beginnen voor de beproeving en marketing. Dat heeft geleid tot de oprichting van Waterway BV. Dit bedrijf biedt de gemeenten de waterzuiveraar Bisam nu aan voor 1475 gulden per jaar. Gemeenten kunnen ze plaatsen bij huishoudens en kleine bedrijven in plaats van een riolering aan te leggen. De prijs is inclusief onderhoud. Vaop vertegenwoordigt gemeenten met in totaal 200.000 panden zonder rioolaansluiting. Koers denkt dat zo’n 15 procent van de panden voor de Bisam in aanmerking zal komen, de Vaop is optimistischer. In elk geval gaat het dus om zeker 30.000 GSM-aansluitingen. Ook in het buitenland bestaat er veel belangstelling voor het apparaat. Koers: „Onze Amerikaanse dochter heeft het onderzocht, maar in de Verenigde Staten hebben ze onze GSM-frequntie niet. Ze onderzoeken nu hoe de communicatie daar is te regelen.”
Koers: „Spoedig zagen we in dat het systeem zonder datacommunicatie niet zou functioneren. We hebben onderzocht of satellietcommunicatie mogelijk was, en ook ISDN. Het probleem met vaste verbindingen is dat je een aansluiting moet maken op de vaste lijn, soms op een centrale. Dat is storend en soms kostbaar. GSM is een stuk eenvoudiger.”
Volgens Theo Quirijnen, productmanager voor datacommunicatie van Ericsson Telecommunicatie in Rijen, is de keuze voor eventueel Ram Mobiele Data niet aan de orde geweest: „Dat is niet vanwege de combinatie van onze technologie met GSM, want wij leveren ook de Mobitex-technologie voor Ram Mobiele Data. Het is vooral om de bredere acceptatie en toekomstige ontwikkelingen op gebied van datacommunicatie.”
Immers, juist met de zuiveringsinstallaties gaat het om plekken die niet met een riool worden bereikt en vaak afgelegen liggen. Niet zelden ontbreekt daar ook vaste telefoon en soms ook het bereik van een zendmast. „Er is wel aanpassing van netwerken nodig wat een zaak is van de GSM-aanbieders. Ik vermoed dat er eind dit jaar ook modems komen die voor dual band geschikt zullen zijn. Nu is er op basis van de huidige modems met GSM-1800 nog geen datacommunicatie mogelijk. Dat zal wel mogelijk worden.”
Dan zullen de bedrijven meer keuzes hebben uit aanbieders, al kan het nog even duren voordat de landelijke dekking van alle vijf de aanbieders realiteit zal zijn. Waterway heeft de vraag voor de levering neergelegd bij Libertel en zal daarom het eerst met dit bedrijf onderhandelen. Koers weet dat met grote aantallen flinke volumekortingen te bedingen zijn. Vooral abonnementskosten kunnen hoog oplopen, want het verzenden van signalen met SMS is goedkoop. Pas als overheden het gebruik van de installaties willen monitoren, dan kunnen de kosten aanzienlijk worden. Dat zal echter nooit voor veel apparaten tegelijk gebeuren. Gemiddeld beschouwd, gaat het om grote hoeveelheden apparaten met weinig verkeer.

Datacommunicatie
Quirijnen onderscheidt de machine-machine communicatie van mens-machine datacommunicatie, zoals bijvoorbeeld via Internet plaatsvindt. Op dit terrein wordt door de kenners veel moois voorspeld, maar daarvan is nog weinig merkbaar. Volgens Ericsson gebruikt minder dan 1 procent van de gebruikers de mogelijkheden van datacommunicatie op zijn GSM-toestel. Quirijnen wijt dat op de eerste plaats aan onwennigheid: „Je ziet dat in Scandinavië er wel een snelle toename is van datacommunicatie, ook al omdat mobiel bellen daar langzamerhand het vaste bellen overvleugelt. De volgende stap is logischerwijs het gebruik van de mobiele verbinding voor de datacommunicatie.”
Ericsson heeft daarvoor zelf de MC16, nu nog onder Windows CE besturing, maar straks zal Ericsson naar verwachting de kaarten zetten op Symbian, de samenwerking met Psion, Nokia en Motorola voor nieuwe vormen van mobiele datacommunicatie. Ook Bluetooth, de technologie om draadloos onder meer PC’s en randapparatuur te verbinden, gaat volgens Quirijnen een doorbraak teweegbrengen.
De belangrijkste stap is echter de toename van de bandbreedte voor mobiele communicatie. Nu is één kanaal van 9,6 Kbps beschikbaar, wat voor E-mail nog wel geschikt
is, maar niet voor grotere bestanden. Eind dit jaar is de techniek beschikbaar met vier kanalen van 9,6 Kbps, dus 38 Kbps, iets sneller dan het meest gebruikte modem voor vaste verbindingen met Internet
van 33,6 Kbps. Van Quirijnen: „Dat is een interessante snelheid voor Internet. In hoeverre dat dan ook beschikbaar is, zal afhankelijk zijn van de netwerkaanbieders want die moeten hun netten ervoor geschikt maken.”
Dit staat los van de ontwikkeling naar breedband mobiele communicatie die op de UMTS-netten een plaats zal krijgen en waarvoor Ericsson recent met Qualcomm in de Verenigde Staten een standaard is overeengekomen.
Dankzij Bioway is Ericsson een interessante weg ingeslagen. Ericsson heeft patent aangevraagd en gekregen: „Niet op de verbinding, maar vooral op de integratie met de back-office. Bij datacommunicatie gaat het altijd om veel meer dan louter het verzenden en ontvangen van signalen. Het is pas effectief als je integreert. Daar ging het meeste werk in zitten en het is bevredigend dat dit is geslaagd.”

Peter Olsthoorn
Automatisering Gids • 14-05-’99
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!