Development

Software-ontwikkeling

Discipline en controle

3 oktober 2014

Ik ben niet de enige die moet werken aan discipline. Als je kijkt naar de manieren waarop we ons werk organiseren, zou je kunnen concluderen dat alle processen, alle methodes, alle theorieën gericht zijn op het verbeteren van discipline in ons werk. CMMi en ISO 9001 zijn daar misschien wel de duidelijkste voorbeelden van. Heel plat gezegd zijn die methodes erop gericht om te zorgen dat we met z’n allen precies doen wat we beloofd hebben, dat we werken volgens alle relevante regeltjes en dat we continu nadenken over hoe we ons werk nog beter kunnen doen. Volgens mij zou dat een aardige definitie van ‘gedisciplineerd werken’ kunnen zijn.

Gek genoeg spreken de methodes zelf niet zozeer over ‘discipline’ maar over ‘controle’, niet over ‘gedisciplineerd’, maar over ‘gecontroleerd’. Volgens mij is dat precies waarom dergelijke methodes niet aanslaan en nooit zullen aanslaan. “Discipline? Controle? Fiets – rijwiel, potato – potatoe? What’s in a name?” In dit geval helpt het niet echt om de woordenboeken erbij te halen. ‘Discipline’ heeft meerdere betekenissen die uiteen lopen van ‘straf’ tot ‘vakgebied’ tot de vorm die ik bedoel: een kwaliteit van een persoon – ‘op een gedisciplineerde manier werken’. ‘Gecontroleerd’ zou je met een beetje goede wil kunnen beschouwen als een synoniem van ‘gedisciplineerd’. Echter, meestal gaat ‘controle’ over ‘toezicht’ en ‘dwang’. Ik blijf erbij dat we op zoek moeten gaan naar meer discipline. Meer controle gaat ons niet helpen. Controle staat ons misschien zelfs in de weg.

Waar ‘controle’ een extern referentiekader impliceert, daar impliceert ‘discipline’ een intern referentiekader (als in ‘zelfdiscipline’). Dat externe referentiekader kun je niet letterlijk teruglezen in CMMi of in ISO 9001 of in welke andere methode. Toch is de ‘controle’ in deze methodes bedoeld als controle door anderen, niet als controle door de mensen die het werk zelf uitvoeren. De uitvoerders kunnen best meehelpen plannen, meebepalen hoe er gewerkt moet worden, meedenken hoe het beter kan, maar het is iemand anders – de manager? – die bepaalt wat de uiteindelijke planning, werkwijze en verbeterpunten zijn. Het is ook de manager die beoordeelt of de uitvoerder zich wel aan de afspraken gehouden heeft. Nogmaals: het staat allemaal niet letterlijk zo in de methodes beschreven, maar het wordt wel zo geïnterpreteerd, het wordt zo verkocht, het wordt zo toegepast.

We hebben de laatste jaren steeds vaker op een zeer gecontroleerde manier de verkeerde systemen gebouwd. Systemen waarbij iedereen het over eens is dat aan alle regeltjes voldaan is en dat er gewerkt is zoals er gewerkt moest worden. Het proces was onder controle, het proces was een succes; het product blijkt een mislukking. Degenen die het systeem bouwden wisten allang dat het een mislukking zou gaan worden, maar zij hadden geen mogelijkheden om er wat aan te doen. Het gecontroleerde proces stond daarbij in de weg. Wat hier mist, is discipline. De mogelijkheid voor uitvoerders om gedisciplineerd te werken. De mogelijkheid om op elk moment – zelf – te bepalen dat iets nog niet goed genoeg is, dat het nog niet af is, dat het beter kan, dat het beter moet. Het is niet voor niets dat ‘discipline’ ook synoniem is met ‘vakmanschap’. Een vakman weet zelf wanneer het beter kan, beter moet. Een vakman weet wanneer het product klaar is.

Wie zich een project voorstelt waarbij alle ontwikkelaars continu de mogelijkheid hebben om hun eigen werk nog verder te verbeteren, nog langer aan een product te schaven en te schuren, die ziet vooral een never ending story voor zich. Het product is nooit klaar, nooit mooi genoeg, heeft nooit genoeg goud omrande features. Dat klopt helemaal. Om dat tegen te gaan is leiderschap nodig. Leiderschap om vakmensen bij te sturen en prioriteit te bepalen. Controle is geen alternatief voor leiderschap.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!