Management

Juridische zaken

conflICT: Softwarerecht in beweging

7 juni 2012

Allereerst de uitspraak van het Europees Hof van Justitie in de zaak SAS-Institute. De vraag die zich hier voordeed, is of functionaliteiten en de programmeertaal van software via het auteursrecht te beschermen zijn. Het antwoord van het Europees Hof is nee.

Het Hof formuleert met zoveel woorden dat “the functionality of a computer program and the programming language cannot be protected by copyright”. Bij een inbreukzaak, dient dus gekeken te worden naar de (bron-)code en de uitdrukkingswijze. Overigens kan overeenstemming in functionaliteit wel een vermoeden van het overnemen van codes met zich meebrengen.

De Hoge Raad – ons hoogste rechtscollege – creëert in een recente uitspraak duidelijkheid over een langlopende vraag: kwalificeert het verlenen van een gebruiksrecht op standaardsoftware als ‘koop’ in het Nederlands Burgerlijk Wetboek. Een veelgebruikt argument was namelijk altijd: je kóópt software niet, je krijgt enkel een licentie om de software te gebruiken.

De Hoge Raad heeft nu beslist dat de afdeling koop van toepassing is op de aanschaf van standaardsoftware – óók als download – indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: (i) aanschaf tegen betaling en (ii) voor onbepaalde tijd.

De letterlijke bewoordingen van de Hoge Raad zijn dat “de aanschaf van standaard-computerprogrammatuur voor een niet in tijdsduur beperkt gebruik tegen betaling van een bepaald bedrag binnen het bereik van de kooptitel valt, ongeacht of sprake is van aanschaf op een gegevensdrager of via een download”.

Een opvallende carve-out van de Hoge Raad is trouwens deze: “niet aan de orde is derhalve de goederenrechtelijke aard van software, en evenmin de kwalificatie van (de titel van verkrijging van) de gebruiksrechten die bij de aanschaf van de software worden verkregen”.

Ik voorspel: hier is het laatste woord nog niet over gezegd.

Last, but certainly not least: de zogenaamde Usedsoft-zaak. Deze loopt ook bij het Europees Hof. Hierin is nog geen uitspraak gewezen, maar er is recent een advies gekomen van de advocaat-generaal bij het Europees Hof.

Het gaat in deze zaak om de zogenaamde uitputtingsregel, namelijk de vraag of de rechthebbende de verdere verhandeling of distributie van een op de markt gebracht exemplaar van software tegen kan gaan. Vergelijk het met een boek. Daarop rusten ook auteursrechten, maar eenmaal op de markt gebracht, mag dat exemplaar van het boek vrijelijk worden verhandeld, zonder toestemming van de auteur.

De A-G motiveert uitgebreid dat het recht op distributie van de kopie van software is uitgeput, wanneer de rechthebbende toestemming heeft verleend voor het downloaden via internet van deze kopie op een digitale gegevensdrager, mits (i) tegen betaling en (ii) voor onbeperkte tijd. Zie daar de overlap met de Hoge Raad uitspraak over koop. Ik verzeker u: dit advies is bepaald niet in lijn met de heersende Europese leer.

Anderzijds: het gemaakte onderscheid tussen een fysieke drager en downloaden op een fysieke drager, zeker met de bijkomende vereisten van betaling van een vaste prijs en een licentie voor onbeperkte tijd, is nogal kunstmatig.

Overigens komt volgens de AG UsedSoft hier niet mee weg. De UsedSoft-klanten die (nog) niet over de software beschikten, downloaden de software namelijk na aankoop van de “tweedehands” licentie via de website van Oracle. In dat geval is de AG – overigens terecht – van mening dat er sprake is van een reproductie omdat er een nieuwe kopie wordt gemaakt. Zelfs als de eerste, oorspronkelijk verkrijger zijn kopie heeft gewist of niet meer gebruikt.

En nu is het wachten op het Europees Hof zelf. Durft het Europees Hof ook de stap te nemen, tegen verschillende lidstaten en de commissie in, om de kunstmatige scheiding tussen fysieke drager en downloaden op te heffen? Hoe dan ook: het worden interessante tijden in softwareland!

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!