Management

Juridische zaken

ConflICT: Let's get digital

23 augustus 2013

Dikke procesdossiers moeten nog altijd in veelvoud bij de gerechten worden ingediend. Vooralsnog, want er komt – gelukkig – verandering in. Het kabinet heeft ambitieuze plannen neergelegd om de rechtspraak te digitaliseren. Planning: medio 2015. Dus dan geen dikke aktetassen meer met papieren dossiers, maar alles digitaal (en bij mij dan bij voorkeur in mijn iPad mini).

De plannen van het kabinet liggen vast in het programma ‘Kwaliteit en Innovatie Rechtspraak’, doorgaans tot KEI afgekort. Doel van KEI is, zo blijkt uit een brief van Minister Opstelten eerder dit jaar, om een ‘nieuwe, eenvoudige, begrijpelijke, flexibele, uniforme en digitale basisprocedure’ in te voeren ‘waarin de rechter de regie voert, maatwerk levert en geschillen snel en definitief beslecht’.

Uitgangspunt is dat digitaal procederen voor professionele partijen verplicht wordt, indien de eisende partij zich door een advocaat of gemachtigde laat vertegenwoordigen. Alleen consumenten die zelf willen procederen (dus zonder procesvertegenwoordiging) mogen zaken nog niet digitaal aanbrengen.

Voor advocaten betekent dit dus trouwens een zeer wezenlijke wijziging. Zij moeten digitaal gaan procederen in de huidige plannen van het kabinet. Eerlijk gezegd kan ik er zelf niet op wachten, maar voor de beroepsgroep in zijn geheel ligt hier nog wel een uitdaging. Zo bleek eerder dit jaar bij de invoering van de advocatenpas namelijk dat 1 op de 5 advocaten (!) niet in staat bleek om zijn of haar pasfoto op de juiste manier te uploaden. Dat is dus een aandachtspunt. Ik verwacht overigens dat de Nederlandse Orde van Advocaten hier wel initiatieven in zal gaan nemen.

Ook zullen advocaten over de inrichting van hun IT moeten gaan nadenken. Ga je bijvoorbeeld nog zelf in ijzer investeren, of kies je voor de cloud? (Bij Solv hebben we voor het laatste gekozen.) Hier liggen dus kansen voor leveranciers.

Is het allemaal nog papieren denkwerk? Nee, bepaald niet. Inmiddels loopt er al een – naar ik begrijp – succesvolle pilot via burenrechter.nl, een lokaal initiatief voor conflicten in de leefomgeving, en begint er dit najaar een test met een e-Kantonrechter bij de rechtbanken Rotterdam & Oost-Brabant.

Hoe ziet zoiets er dan uit? Volgens KEI lekker simpel. Er komt een soort van ‘mijnzaak’ of ‘mijnomgeving domein via internet. Met behulp van e-Herkenning vul je als eiser digitaal een formulier in, je voegt stukken toe en je kunt zelfs meteen via iDeal betalen. De gedaagde partij volgt dezelfde stappen. Er zijn ook plannen voor een agendafunctie voor het inroosteren van de mondelinge behandeling alsmede voor een soort van chat-achtige functie om directe communicatie met het gerecht mogelijk te maken. Via een zogenaamd Duurzaam Digitaal depot, blijven processtukken digitaal beschikbaar via één digitaal archief.

De verkorting en versimpeling (dus: versnelling) van de basisprocedure wordt doorgezet en zal gaan bestaan uit (i) het indienen van de eis, (ii) het indienen van een reactie door de wederpartij, (iii) een mondelinge behandeling bij de rechter en (iv) een uitspraak. Het pleidooi als basis processtap vervalt. Ook het moeten oproepen via een deurwaarder is niet meer verplicht in de huidige plannen. Moet je nagaan, nog geen twee jaar geleden betoogde ik dat je iemand niet via, bijvoorbeeld, Twitter kunt dagvaarden, maar wie weet kan het binnen twee jaar alsnog wel!

In de huidige KEI-plannen is proces-inhoudelijk verder een belangrijke wijziging dat de rechter een veel centralere rol krijgt. Het devies wordt: de rechter bepaalt. De rechter gaat, naar aanleiding van de eis en de reactie daarop, veel meer sturen op het geschikte type mondelinge behandeling. Bijvoorbeeld, wordt het een regiezitting, wordt het een poging tot schikking of wenst de rechter meer inlichtingen over de zaak zelf te verkrijgen. En indien een mondelinge behandeling niet nodig is, heeft de rechter zelfs de mogelijkheid om de mondelinge behandeling over te slaan. Denk bijvoorbeeld aan een incasso zonder verweer. Wat mij betreft een prima zaak dat de rechter die centralere rol gaat krijgen.

De voordelen voor digitaal procederen zijn wat mij betreft evident, ondanks kritische geluiden. Het is duurzaam en efficiënt. Immers, papier is ontoegankelijker, lastiger doorzoekbaar en vraagt om een enorme opslag. Kortom: let’s get digital, I wanna get digital, let’s get into digital!

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!