Binnenvaart mist kansen zonder IT

26 november 1998

De concurrentiepositie van de binnenvaart moet door de inzet van ITworden verbeterd, vindt de overheid. Brancheorganisatie Binnenvaart Nederland heeft tot taak de weerstand tegen de computer weg te nemen.
Het percentage binnenvaartschepen met een bureaucomputer aan boord is in twee jaar tijd verdubbeld tot ongeveer 40 procent. Ondanks de snelle toeneming is Nick van Haag, projectleider bij het bureau Telematica Binnenvaart, niet gerust. „Er is een kleine groep koplopers maar veel schippers staan huiverig tegenover telematicatoepassingen. PC’s horen voor hen bij een kantooromgeving en niet op een schip. De bureaubladmetafoor van Windows versterkt dat gevoel alleen maar.”
Twee recente ontwikkelingen geven een belangrijke impuls aan het gebruik van telematicatoepassingen op schepen. Rijkswaterstaat heeft speciaal voor de elektronische melding van het vervoer van gevaarlijke stoffen het systeem Binnenvaart Informatie en Communicatiesysteem (Bics) ontwikkeld. De waterwegbeheerder moet te allen tijde van elk schip met gevaarlijke lading, kunnen beschikken over gegevens omtrent herkomst en bestemming, over de aard van de lading, de diepgang en positie. Het Bics-systeem biedt ook mogelijkheden voor communicatie tussen schippers, zowel onderling als met hun opdrachtgevers. Zo kunnen zij gebruik maken van gratis E-mail.
Het Bics, dat werkt op basis van EDI-berichtenuitwisseling (Electronic Data Interchange), is uitgerust met allerlei converters waardoor gegevens uit de systemen van verladers kunnen worden gebruikt op schepen. Zo loopt in de Rotterdamse haven een proef met containerschepen die informatie ontvangen van de terminals om hun eigen laadschema op te stellen.
Een systeem dat dit laadschema vervolgens weer gebruikt om de kranen op de kade in de goede positie te brengen en de vrachtauto’s of treinwagons in de juiste volgorde voor te rijden is in voorbereiding.
Een tweede belangrijke ontwikkeling is het ontstaan van elektronische vrachtbeurzen voor de binnenvaart waar verladers en aanbieders van vervoerscapaciteit elkaar kunnen vinden.
Het verst gevorderd is Teleship, een initiatief van uitgever Wolters Kluwer. Het systeem is opgezet naar het model van Teleroute dat erg succesvol is in het wegtransport. Na een jaar proefdraaien is het systeem sinds begin deze maand operationeel. Teleship werkt ook aan een systeem om de informatie uit verschillende vervoersbranches te combineren zodat het transport over de weg, de zee en de binnenvaart beter op elkaar kan worden afgestemd.
Daarnaast verkeren nog twee andere elektronische beurzen in een oprichtingsfase. ’Just in time’-bevrachting, een kleinschalige organisatie die is opgezet door de schippers zelf, en Bivas, een Belgisch initiatief van de overheid dat gebruik maakt van de gegevens die schepen verplicht moeten melden.

Stimuleren
Het bureau Telematica van de koepelorganisatie Binnenvaart Nederland is een jaar geleden met subsidie van de overheid begonnen het gebruik van informatie- en communicatietechnologie in de branche te stimuleren. Via voorlichtingsbijeenkomsten en het afsluiten van mantelcontracten met leveranciers worden het de binnenvaartondernemers makkelijk gemaakt hun bedrijfsproces te verbeteren.
De bedrijfstak ondergaat volgens Van Haag een dramatische wijziging. Door de toeneming van de concurrentie in het transport en de stijging van het aanbod van lading moet efficiënter worden gewerkt. „Op je dooie akkertje naar een verre bestemming varen is niet meer van deze tijd.” De investeringen in schepen eisen bovendien dat vrijwel permanent moet worden gevaren. Nieuwe schepen vergen soms wel een investering van meer dan 10 miljoen gulden. De binnenvaart is voornamelijk een MKB-aangelegenheid. De ongeveer 4500 schepen zijn eigendom van 4000 ondernemingen. Door de bedrijfsadministratie te moderniseren en de computer in te zetten bij het beheer van de relaties en de communicatie met de verladers en bevrachters kan de efficiency worden verbeterd. Bovendien kan op de telefoniekosten worden bespaard. Nu is een maandelijkse GSM-rekening van meer dan duizend gulden geen uitzondering voor een schipper. Voor veel zakelijke maar ook privé-communicatie kan ook heel goed E-mail worden gebruikt.
Bij voorlichtingsbijeenkomsten gebruikt het bureau Telematica de multimediacomputer als breekijzer. Het schippersgezin heeft vaak ook kinderen aan boord die de computer wel willen gebruiken voor spelletjes en voor het maken van huiswerk.
Het online-onderwijs is ook een belangrijke ontwikkeling. Het Scheepvaart en Transportcollege biedt al bedrijfsgerichte cursussen voor schippers. Voor kleuters bestaat een online-systeem waarmee ouders een activiteitenprogramma krijgen aangeboden. Kinderen moeten voor onderwijs nu nog naar schippersinternaten. In de toekomst kunnen zij via telematicatoepassingen wellicht een deel van het onderwijs op het schip volgen.

AUTOMATISERING GIDS/TDO/27-11-’98
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!