Development

Software-ontwikkeling

Architect voorkomt luchtfietserij

21 september 2012

De jaarlijkse kosten voor het mislukken van IT-projecten wordt wereldwijd op 2500 miljard euro geschat. Uit onderzoek blijkt dat belangrijke oorzaken voor het mislukken van IT-projecten zijn: een slechte planning, onduidelijke requirements en het niet voldoen aan de verwachtingen. Een enterprisearchitectuur helpt projecten te behoeden voor foutieve en ineffectieve keuzes: door het analyseren van de requirements in een bedrijfsbrede context en het bewaken van de resultaten en verwachtingen. Toch mislukken ook IT-projecten die een enterprisearchitectuur hebben. De praktijk leert dat er vijf kritische succesfactoren zijn (zie kaders) die een architect minimaal moet toepassen bij zijn architectuurkeuzes om IT-projecten te laten slagen. De architect speelt een cruciale rol.

Verschillen

In het algemeen zien we een verschil tussen hoe grote en kleine organisaties omgaan met architectuurkeuzes. Veel grote organisaties hebben een formele architectuurfunctie ingericht. De valkuil die we bij een formele architectuurfunctie zien, is dat de kritische succesfactoren ergens in een proces geborgd zijn, maar dat ze onvoldoende effect hebben. Er wordt veel geanalyseerd in modellen en technische details, maar te weinig aandacht besteed aan het begrijpelijk en inzichtelijk maken van de consequenties voor het management (KSF4). Als de beslissers de consequenties niet goed kunnen meenemen in hun overweging is het effect van de analyse nul.

In kleinere organisaties is er minder vaak sprake van een architectuurfunctie en zien we dat er weinig besef is van wat er bij een architectuurkeuze allemaal komt kijken. Het gevaar hier is dat snel gekeken wordt naar mogelijke oplossingen en vergeten wordt of de eisen wel volledig (KSF1) en concreet (KSF2) genoeg zijn. Zo was bij een verzekeraar een eis niet concreter dan dat het nieuwe administratiesysteem ‘flexibel’ moest zijn. Pas na inproductiename werd duidelijk dat een nieuw verzekeringsproduct net zo makkelijk toegevoegd moest kunnen worden als een nieuwe klant, dus zonder aanpassingen van de software. Het zijn juist dit soort eisen die grote impact hebben op de architectuur en de kosten van een systeem en dus bepalend zijn voor het succes van het project.

Architect

Los van een geformaliseerde architectuurfunctie of de grootte van de organisatie maakt uiteindelijk de architect het verschil hoe effectief de architectuurkeuzes zijn. Het is de architect die de opdrachtgever en stakeholders zal moeten aansporen om eisen concreet (KSF2) te maken en hen moet helpen om alle kwaliteitseisen (KSF1) helder te krijgen. De architect speelt hierbij een faciliterende, maar cruciale rol. De architect zal bijvoorbeeld moeten laten zien welke kwaliteitseisen elkaar beïnvloeden. Zo hebben beveiligingseisen over het algemeen negatief effect op gebruiksvriendelijkheid en hebben performance-eisen mogelijk een negatieve invloed op onderhoudbaarheid.

Op basis van de eisen bepaalt de architect de oplossingsrichting van zijn architectuurkeuze. De volgende succesfactor is of de oplossingsrichting geschikt is binnen de bedrijfscontext (KSF3). Hiervoor zal de architect zijn analytische skills moeten laten zien. De architect beschikt over de kennis en kunde om de samenhang tussen de bedrijfsprocessen, bedrijfsfuncties, informatiebehoefte en technologie te bewaken en kijkt of de oplossingsrichting daarbinnen voldoende toekomstvast is. Voor deze analyse zal de architect modellen en principes moeten toepassen. Vanuit dit architectuurperspectief zullen dan ook kaders worden bepaald waar de oplossing aan zal moeten voldoen.

Vanuit de analyse van de bedrijfscontext, volgt het inzichtelijk maken van de consequenties (KSF4) van de architectuurkeuze. Hier hoort weer de nodige analyse bij, maar belangrijker is de manier waarop de architect de consequenties weet over te brengen bij de opdrachtgever en stakeholders. Dit kunnen risico’s, noodzakelijke organisatorische veranderingen, beperkingen of juist mogelijkheden zijn. Het zijn hier zijn communicatieve skills die ervoor moeten zorgen dat complexe materie wordt teruggebracht tot de essentie, afgestemd op zijn publiek.

Tot slot dient de haalbaarheid (KSF5) van de architectuurkeuze getoetst te worden om luchtfietserij te voorkomen. De keuze zal beoordeeld moeten worden door de verschillende stakeholders en de architect zal hierbij zelf concreet moeten zijn over hoe de architectuurkeuze in de praktijk zal gaan werken. Voor risicovolle keuzes kan eerst een prototype of pilot worden gedaan.

Hoewel we de kritische succesfactoren stapsgewijs hebben besproken betekent dat niet dat het ook volgordelijke stappen zijn die doorlopen moeten worden. In de praktijk komt eerder alles tegelijk aan bod. Het gaat erom dat op het moment dat er gekozen moet worden alle succesfactoren aanwezig zijn. De skills die nodig zijn om dat voor elkaar te krijgen, laten zien dat architectuur een vak is en vraagt om vakmanschap.

 

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!