Development

Software-ontwikkeling
Agile

Agile innovatie: de Lean Startup-methode

De essentie is: eerder risico lopen met kleinere investeringen

© Shutterstock
22 juni 2017

De essentie is: eerder risico lopen met kleinere investeringen

Agile werken wordt tegenwoordig ingezet voor de complete bedrijfsvoering in organisaties. Dat vraagt echter om een veel bredere blik dan alleen IT. Hoe werk je agile bedrijfsbreed? Bij de ontwikkeling van nieuwe producten of diensten blijkt de Lean Startup-methode uitermate geschikt. Bovendien sluit die prima aan op een organisatie met agile/Scrum-teams.

Door het succes van agile en Scrum binnen IT worden zij ook breder opgepakt. Bijvoorbeeld in andere disciplines zoals marketing, HR of klantenservice. Maar zelfs ook bedrijfsbreed waarbij de hele organisatie gaat werken in cross-functionele teams. Wat vraagt een integrale toepassing, extra, van agile? Zijn de beschikbare aanpakken en methoden afdoende? Of zijn wellicht nieuwe methoden nodig?

 

Het antwoord op deze vragen is niet eenduidig. Ja, Scrum is ook bruikbaar in andere omgevingen en in andere multidisciplinaire teams. En nee, het idee van ‘benoem een product owner en maak een product backlog’ is onvoldoende om op grote schaal een product- en dienstontwikkeling te leiden. Daar is meer voor nodig.

Voor innovatie van nieuwe producten en diensten is de Lean Startup-methode (LSU) een geschikte aanvulling op de agile toolbox. De grote vraag van onze tijd is namelijk niet: ‘kan het gemaakt worden?’, maar: ‘moet het gemaakt worden?’. LSU kijkt daarvoor naar product- of dienstontwikkeling op een ondernemende en marktgerichte manier; net alsof het een nieuw bedrijf is. Vandaar de term ‘Startup’. De term ‘Lean’ duidt erop dat geprobeerd wordt om zo optimaal mogelijk waarde te vergroten en desinvestering te voorkomen. LSU is speciaal gemaakt voor het ontwikkelen van compleet nieuwe, visionaire, producten en/of diensten.

Experimenten

Bij het in de markt zetten van een op een visie gebaseerd nieuw product of nieuwe service, werkt traditioneel marktonderzoek niet goed. Hoe kunnen gebruikers een mening hebben over een product of dienst dat compleet nieuw is en zij nog helemaal niet kennen? Marktonderzoek zal daarom maar beperkt bruikbare data opleveren. Eric Ries heeft in zijn boek The Lean Startup een methode beschreven om dit soort innovatieve ideeën op een andere manier te managen. In zijn aanpak wordt een visie doorvertaald naar hypothesen: aannames en verwachtingen. Via een Build-Measure-Learn-loop worden dan ‘experimenten’ gedaan en herhaald, net zolang tot de hypothesen volledig zijn bevestigd of compleet worden verworpen.

Bepaal vooraf wat de drempelwaarden zijn

Daar draait LSU om: een aanpak die constant uitgaat van experimentele toetsing van hypothesen in de markt. Feitelijk is dat exact waar ook Scrum naar streeft, alleen dan op teamniveau. Lean Startup doet dat echter op een veel hoger en marktgerichter niveau. Is er wel markt voor deze dienst? Willen onze klanten voor dit product eigenlijk wel betalen? Willen zij ons er wel voor betalen?

De Lean Startup-methode kan daarom juist heel nuttig zijn voor reeds bestaande (grote) organisaties. Ook zij zijn bezig met (disruptieve) innovatie en acteren daarmee ook in een markt van extreme onzekerheid. Door aandacht te besteden aan alle LSU-fasen, wordt het investeringsrisico lager en de kans op een succesvolle lancering van een nieuwe service of nieuw product hoger. Eigenlijk is dat de essentie achter LSU: risico’s naar voren halen door vroege toetsing. Eerder risico lopen met kleinere investeringen, waardoor grote risico’s met grotere investeringen niet genomen hoeven te worden. Korte cycli, maar dan niet om software te maken, maar om complete marktideeën te implementeren en te toetsen. Maar wél snel én in korte cycli. En dat sluit weer perfect aan op de ideeën binnen agile en Scrum.

Meer dan Scrum

Zodoende kan de conclusie getrokken worden dat een bredere inzet van agile in organisaties zal vragen om aanpassingen. Aanpassingen in de organisatie zelf, maar ook aanpassingen in de methoden en hulpmiddelen. Bijvoorbeeld bij integrale product- en dienstontwikkeling kan de Lean Startup-methode een uitstekende aanvulling zijn voor het maken van strategische en portfoliobeslissingen. Scrum laat dat aan de product owner over, maar dat blijkt in de praktijk een veel te simplistische benadering wanneer het groot en bedrijfsbreed wordt opgepakt. LSU biedt hier veel meer structuur en veel meer onderliggende hulpmiddelen dan Scrum.

Probeer altijd te toetsen met klanten

Is LSU daarmee de volgende stap na Scrum? Nee, wij denken van niet. Scrum verdient bestaansrecht en is binnen andere teams ook gewoon goed toepasbaar. Echter, bij het strategisch sturen en bedrijfsbreed agile werken, biedt LSU een uitstekende methode om snel keuzes te maken en aannamen te toetsen. LSU sluit daarmee perfect aan op het ritme dat binnen een IT-afdeling met sprints en product owners reeds is ingericht. De onderliggende principes zijn identiek en de Scrum-teams staan al klaar om iteratief de ideeën uit LSU daadwerkelijk te realiseren.

Zes aanbevelingen om Lean Startup toe te passen

1. Bied houvast via vaste structuur en fasering

Nieuwe manieren van werken en denken vragen ook om nieuwe structuren. De Lean Startup-structuur helpt om de verschillende fasen van experimenteren, risico nemen en investeren in de juiste volgorde en balans te doorlopen. Deze vier fasen zijn: probleem-, product-, markt- en businessmodelvalidatie. Dit extended Lean Startup-model (https://www.prowareness.nl/wp-content/uploads/2017/01/Whitepaper-Lean-Startup-Prowareness.pdf) is een voorbeeld van hoe via een vaste fasering en structuur gewerkt kan worden. Door verschillende onderliggende methoden en werkwijzen te koppelen aan de verschillende fases in het model, ontstaat er een gedetailleerde kijk op het te ontwikkelen product of de nieuwe dienst. Door het doorlopen van deze fasen ontstaat een veel beter beeld of er verder geïnvesteerd moet worden of dat een idee gewoon (nog) niet goed genoeg is.

2. Zet het doen van experimenten via kleine stappen centraal

Ondanks dat ideeën goed lijken, hoeven ze niet goed te zijn. Validatie op alle mogelijke niveaus van abstractie hoort daarvoor centraal te staan. Steeds bevestigen of het raadzaam is om verder te gaan op de ingezette lijn of bij te sturen. Experimenteren in kleine stappen via een stabiel ritme en vaste aanpak, met steeds een werkend resultaat (MVP – minimal viable product) dat getoetst kan worden bij betalende klanten. Maak deze experimenten onderdeel van de normale workflow. Maak geen aparte innovatiebacklogs, maar integreer het werk aan de experimenten met het werk voor de reeds aanwezige producten en diensten. De product owner is dus nodig bij het aanbrengen van een stroom innovatiewerk naar de backlog op basis van Lean Startup.

3. Stuur op ondernemerschap door iedereen

Ondernemerschap is niet alleen de taak van productmanagement of product owners. Maak het daarom onderdeel van de algehele manier van denken en werken, en voorkom dat het alleen bij enkele specifieke rollen of personen ligt. Daardoor krijgt iedereen die ideeën heeft, de ruimte om experimenten te doen. Dit is vooral een mindset: het stelt intuïtie en gevestigde patronen ter discussie. Het denken in MVP’s lukt alleen als alle teamleden meedenken, omdat zij een veel beter zicht hebben op het ‘hoe’. Zoveel en zo snel mogelijk valideren op basis van zo min mogelijk inspanning is de kern. Dat kan alleen door actieve deelname en op basis van inzichten van alle betrokkenen.

4. Visualiseer expliciet

Veel organisaties hebben de neiging in de waan van de dag achter huidige klanten en diensten aan te rennen. Daarmee wordt vernieuwing al snel onzichtbaar of uitgesteld. Door de stappen en voortgang van elke Lean Startup-fase expliciet te maken, ontstaat een eenduidig overzicht van voortgang en krijgt het ook de aandacht die het verdient. Een hulpmiddel dat hier goed bij werkt, is het opstellen van een Lean Canvas: een tool waarmee de verschillende fasen en hypothesen expliciet worden gemaakt en de voortgang in de toetsing wordt bijgehouden.

5. Valideer met échte klanten

Vaak is innovatie erg intern gericht: het schrijven van plannen, het maken van presentaties en het product of de dienst in stappen perfectioneren. Pas aan het einde gaat het daadwerkelijk live. Tussentijds wordt er wel getoetst en zijn er wel mijlpalen, maar die worden vaak slechts intern uitgevoerd. Lean Startup vraagt om realistische toetsing: echte validatie met echt betalende klanten. Probeer dus altijd te toetsen met klanten. Al is het er meer eentje. Dat is altijd beter dan een akkoord krijgen van een interne stuurgroep.

6. Maak drempelwaarden vooraf expliciet

Lean Startup is gebaseerd op toetsing. Constant valideren. Wat vaak vergeten wordt is om vooraf te definiëren wanneer iets goed is. Hoe vaak verwachten we het te verkopen? Wat wordt de verbetering in conversie van deze aanpassing? Op de overgang tussen de verschillende Lean Startup-fasen bestaan algemeen erkende en in de markt bewezen succescriteria, die met eigen criteria aangevuld kunnen worden. Deze worden van tevoren bepaald en er kan niet naar de volgende fase gegaan worden zonder het behalen van deze criteria voor elke fase. Hierdoor wordt het ontwikkelen van een onsuccesvol product of service op een objectieve manier vermeden. Bepaal dus vooraf wat de drempelwaarden zijn.

 

Lees meer over
Lees meer over Development OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.