Acht vragen over mobiel betalen

16 maart 2012

1. Waarom betalingen met Near Field Communication?

Wat voegt NFC toe aan bestaande opties als pinnen, chippen, creditcard en SMS-betalingen?

Bannink (Logica): Op zich weinig, maar het is een extra middel in ‘the war on cash’. De behandeling van cash is voor banken enorm kostbaar. Op EU-schaal is er jaarlijks zo’n 5 miljard euro mee gemoeid. Vandaar ook acties als ‘klein bedrag, pinnen mag’, maar elk aanvullend middel om te zorgen dat geld niet fysiek binnenkomt is voor banken en winkeliers welkom.

Westerhof (Sixpack): Voornamelijk snelheid. Deels doordat contactloos vlotter gaat dan het ‘dippen’ van de EMV-chip die de standaard is mobiel b voor ‘het nieuwe pinnen’. Maar vooral doordat het mogelijk gemaakt wordt om kleine bedragen, bijvoorbeeld tot 25 euro, mobiel te voldoen zonder dat de consument een pincode hoeft in te voeren. De banken besluiten individueel of een dergelijke optie beschikbaar wordt gesteld aan de consument.

Gertjan Rösken (Rabobank): Het betalen met een mobiel met NFC gaat sneller en gemakkelijker omdat je met de app direct je saldo en afschrijving kunt zien. Maar het proces blijft hetzelfde, dus het voegt voor de consument of retailer niets wezenlijks toe. Voor hen wordt het pas interessant als je ook nieuwe gebruikersmogelijkheden introduceert. Bijvoorbeeld als het de retailer in staat stelt om op zaterdagmiddag klanten via een app te laten weten dat hij nog van twaalf barbecuepakketen af moet. Of als het de consument de mogelijkheid biedt om een bezoek aan een evenement te boeken, waar hij dan naar binnen kan door z’n telefoon tegen de tourniquet te houden.

2. Waarom is er niet voor gekozen ‘het nieuwe pinnen’ op NFC-leest te schoeien?

Jannemieke Zandee (Currence): Die keuze is niet door Currence gemaakt maar door de banken.

Gertjan Rösken (Rabobank): Pinnen op basis van NFC is technisch wel mogelijk. Maar iedere Nederlander moest direct veiliger kunnen pinnen. De banken konden met het verbeteren van de beveiliging, door het uitbannen van de magneetstrip, niet wachten op een brede uitrol van een NFC-infrastructuur. Ook sluit het nieuwe pinnen aan op wat we in Europa al gewend waren: betalen met de chip.

Waarom komt NFC-betalen in Nederland zo traag van de grond?

Bannink (Logica): Het lijkt er op dat partijen een beetje op elkaar hebben zitten wachten. Toen we zo’n jaar of vijf geleden samen met Rabobank, KPN en C1000 in de gemeente Molengraaf een proef deden met NFC-betaling was iedereen positief maar was het wachten op de fabrikanten van smartphones. Maar de fabrikanten lijken te wachten op diensten die van NFC gebruik maken. Die kip-of-ei-situatie lijkt nu te worden doorbroken door het Sixpack-initiatief waarin partijen samenwerken die samen meer dan de helft van de markt voor mobiele telefonie als winkelbetalingen bedienen. Maar acceptatie is een kwestie van tijd. Ik verwacht dit jaar of volgend jaar nog geen momentum. Voor een marktpenetratie van 20 of 30 procent is bereikt zullen we waarschijnlijk 2 à 3 jaar verder zijn.

Voorwaarde daarbij is dat er binnenkort onder andere nieuwe iPhones en Android-phones met ingebouwde NFC chip op de markt komen.

Westerhof (Sixpack): NFC is geen rocket science, maar er moet wel nogal het een en ander geregeld worden. De Europese regelgeving, met namen SEPA, stelt stringente eisen wat betreft beveiliging en interoperabilteit met bestaande Europese betaalinfrastructuur. Dat betekent dat je proefprojecten moet doen en partijen voor samenwerking bij elkaar moet brengen. Er moet toestemming komen van markttoezichthouders, ook dat neemt tijd,. Daarnaast is er natuurlijk nog de beperkte beschikbaarheid van telefoons die geschikt zijn voor NFC-toepassingen. We hebben weliswaar gekozen voor een implementatie op basis van een secure element (red: het logische element dat functionaliteit en gegevens bevat, vergelijkbaar met de chip op een bankpas) op de simkaart, maar ook daarbij blijf je afhankelijk van een NFC-antenne die geïntegreerd is in de telefoon. Technisch is het inderdaad mogelijk behalve het secure element ook de NFC-antenne in het simkaartje te verwerken, maar dat is commercieel nog niet beschikbaar.

4. Pinnen kan zonder mobiele telefoon. Wat voegt de mobiele telefoon toe aan de betaalfunctie?

Renske Algra (KPN): Wij wensen het op dit moment te laten bij ons gezamenlijk Sixpackstatement.

Westerhof (Sixpack): Als het alleen om betalen bij de kassa gaat misschien weinig. De belangrijkste voordelen liggen in de toegevoegde functies. Sixpack is er niet alleen voor betaaldiensten. We willen een generieke NFCinfrastructuur neerzetten, die naast betalen ook allerhande andere diensten mogelijk maakt, zoals loyalty-services, coupons, ticketing voor bioscopen en theaters en wellicht ook openbaar vervoer, als van daaruit belangstelling bestaat. Wat natuurlijk wel zo is, is dat de deelname van telecomproviders essentieel is in verband met de toegang tot de telefoon van de consument en de distributie van SIM-cards met een ondersteuning voor NFC.

5. Krijgen we in Nederland één brede NFC-betalingsstandaard of moeten we eerst door een fase van meerdere niet samenwerkende diensten heen, zoals zich eind jaren ’90 voordeed met de Chipper versus de ChipKnip?

Westerhof (Sixpack): De geschiedenis van Chipper en ChipKnip staat model voor hoe samenwerking niet goed tot stand komt. Dat zullen de banken dus hoe dan ook vermijden. Dat betekent echter niet dat er geen sprake zal zijn van meerdere betaaldiensten. Sixpack biedt een generieke infrastructuur, waarop banken meerdere betaaldiensten kunnen leveren. Sixpack ondersteunt zowel Mastercard als Visa. Welke van beide bij de betaalterminal in werking treedt, bepaalt de winkelier samen met zijn bank; de consument zelf merkt weinig verschil.

Bannink (Logica): Dat is moeilijk voorspelbaar. T-Mobile is uit Sixpack gestapt. Mogelijk kiezen ze voor de standaard die Deutsche Telekom in Duitsland uitrolt. Maar dat hoeft niet te betekenen dat zij niet ook de betaalservice van Sixpack zullen ondersteunen. Sixpack is niet de enige die zich op NCF-betalingen richt. Paypal ontplooit ook initiatieven op dat terrein. Een hele machtige en ook eigenwijze partij is natuurlijk Apple. De geruchten zijn dat het volgende model van de iPhone NFC faciliteert.

Ik verwacht dat dat een open oplossing wordt waar meerdere dienstverleners via een eigen app op kunnen aanhaken, zoals dat nu ook met de plaatsbepalingsfunctie of de ingebouwde camera kan. Maar Apple heeft wel vaker verrast met eigen gesloten oplossingen via iTunes. Als ze zoiets met NFC-betalingen ook proberen is dat natuurlijk een aanzienlijke barst in het NFC-front. Iets soortgelijks is ook mogelijk met Google. Die laat zelf telefoons maken met NFC en heeft ook een bankvergunning aangevraagd.

Een dergelijke ontwikkeling zou wel schadelijk zijn voor de acceptatie; de consument wil bij z’n eigen bank blijven en de winkelier gaat niet meer dan een chiplezer op z’n toonbank zetten.

6. T-mobile is uit Sixpack gestapt. Betekent dat dat jullie NFC-diensten voor jullie klanten aan derden overlaten?

Michael Vos (T-Mobile): Gezien de investeringen en de te verwachten opbrengsten ziet T-Mobile op dit moment helaas te weinig aanknopingspunten om door te gaan met Sixpack. Deutsche Telekom en T-Mobile Nederland geloven in de toekomst van mobiel betalen. Het toekomstige NFC ecosysteem biedt grote toegevoegde waarde voor zowel consumenten als zakelijke klanten van T-Mobile. De wijze waarop T-Mobile deze diensten naar de markt zal brengen wordt op een later moment bepaald.

7. Hebben de deelnemers in Sixpack zich exclusief verbonden, of laten de afspraken nog ruimte om daarnaast ook in andere NFC-conglomeraten te participeren?

Westerhoff (Sixpack): Er zijn op dat punt geen beperkende afspraken. De consument heeft maar één mobiele telefoon. Daarop moet je elkaar als dienstverleners niet voor de voeten gaan lopen.

Gertjan Rösken (Rabobank): Zeker niet. De Rabobank biedt op dit moment mobiel betalen aan met de mobiele portemonnee MiniTix in combinatie met de NFC-sticker op de mobiele telefoon. Bijna 4000 consumenten betalen hiermee aan de kassa op meer dan vijftig locaties: sportkantines, bedrijfskantines.

8. In hoeverre bereiden de retailers zich voor op mobiel betalen?

Rianne van der Sar (Albert Heijn): We hebben al diverse proeven gedaan met mobiel betalen. Onder meer in 2007 in Rotterdam en een jaar later in het Amstelstation in Amsterdam.

Op dit moment testen we samen met Rabobank in een Albert Heijn to go in het Amsterdamse WTC. Die proef werkt met een oplaadfunctie via een app op de telefoon. We gaan na deze proef evalueren of en hoe we verder gaan. Uitgangspunt is wel dat we klanten keuze willen bieden.

‘NFC-betaling’ kan van alles zijn

Al jaren wordt gepraat over NFC en ‘betalen met je mobieltje’. Min of meer alsof dat één en hetzelfde is. Dat is het niet. Mobiel betalen kan ook op basis van andere technologie dan NFC. Bijvoorbeeld via sms-berichten, telefoonaanklikbare kaartlezers of zelfs door ultrasone communicatie tussen het mobieltje en de kassasystemen van de winkelier. Maar radiocommunicatie over de korte afstand op basis van ISO 18000-3 (NFC) wordt wel breed beschouwd als het handigst en betrouwbaarst. Het is de techniek die ook ten grondslag ligt aan de OV-chipkaart en menig toegangscontrolesysteem.

De aanduiding NFC zegt - in de context van betaling - eigenlijk alleen maar iets over de wijze waarop klanten en leveranciers betalingsinformatie uitwisselen. In die zin is het niet meer of minder dan een hightech alternatief voor de magneetstrip of de koperen contactvlakjes die nu in zwang zijn op de meeste bankpassen. NFC zegt niets over de achterliggende betalings- of informatielogistiek. Het kan bijvoorbeeld zijn dat alleen versleutelde identificatie-informatie wordt uitgewisseld (zoals via de magneetstrip) maar het is evenzeer mogelijk dat ook het bedrag wordt doorgegeven (zoals bij een chipbetaling) of wellicht nog meer.

Wat er bij een mobiele betalingsdienst aan informatie via NFC wordt uitgewisseld, hangt af van de programmering van de achterliggende microchip; die regelt de betaling (in onderscheid van de informatie over de betaling). Die chip bepaalt bijvoorbeeld of het gaat om een betaling uit een oplaadbaar beursje, à la de chipknip (‘wallet’-betaling), een ‘debitbetaling’ ten laste van een rekening courant of een ‘creditbetaling’, waarvoor de financiële dienstverlener de klant achteraf factureert.

Op zich is het voor NFC-betaling niet nodig dat de betalingschip (het ‘secure element’) micro-elektronisch is geïntegreerd met de mobiele telefoon. Ze kan net zo goed in een bankpasje zitten of - zoals sommige banken dat nu al ondersteunen - verwerkt zijn in een sticker die de rekeninghouder op z’n telefoon of op z’n brillenkoker plakt. Het voordeel van dergelijke oplossingen is dat de adoptie er van niet afhankelijk is van vervanging van oudere telefoons door modellen met NFC. Een andere work around voor een NFC-chip in de telefoon loopt via een simkaart met een NFC-chip er op. Het voordeel van hechtere integratie met de telefoon blijft wel dat het de mogelijkheid creëert van interactie met apps voor allerhande toegevoegde functies en diensten.

Vodafone naast Sixpack ook in zee met Visa

Telecombedrijf Vodafone en creditcarduitgever Visa werken sinds kort samen aan een platform voor ‘wallet’-betalingen op basis van NFC ten behoeve van omstreeks 400 miljoen klanten van Vodafone in ruim 30 landen en 5 werelddelen.

Voor kleine betalingen volstaat het straks om met het toestel langs een betaalterminal te bewegen (Visa payWave), vergelijkbaar met het in- of uitchecken met de OV-chipkaart. Bij grotere aankopen moet de consument wel een code invoeren.

In eerste instantie komt de betaaldienst in het komende boekjaar beschikbaar in Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Turkije. Andere landen volgen. Vodafones boekjaar start op 1 april. Het platform staat open voor deelnemers uit alle relevante bedrijfstakken, met inbegrip van financiële instellingen, winkeliers, transport- en nutsbedrijven. De door Vodafone en Visa nagestreefde oplossing zou wel afhankelijk zijn van smartphones met een NFC-chip.

Pikant detail is dat Vodafone ook al meedoet in Sixpack, het consortium dat - gedragen door onder meer Rabobank, ABN-Amro en ING - een brede infrastructuur wil uitrollen voor debitbetalingen via NFC, ten laste van de bankrekening dus te zonder noodzaak tot vooraf opladen. Sixpack wil gebruik maken van een betaalchip die verwerkt is in de simkaart van de telefoon en is dus afhankelijk van medewerking van telecomproviders als Vodafone en KPN. T-Mobile deed aanvankelijk ook mee in Sixpack, maar trok zich eind vorig jaar terug. Sixpack wacht op dit moment op toestemming van de Europese mededingingsautoriteit en denk z’n oplossing niet voor 2013 uit te kunnen rollen.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!