7 IT-beroepen 
in de gevarenzone

9 oktober 2012

De IT-arbeidsmarkt zit al een tijdje op slot: het aantal vacatures blijft onverminderd laag en de werkloosheid loopt weer op. Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Zo is het afgelopen jaar de vraag naar freelancers gedaald, terwijl het aantal vacatures voor vaste IT-banen licht is toegenomen. En er is nog altijd een tekort aan bepaalde IT-specialisten. Daarnaast zijn er ontwikkelingen gaande die los staan van de economische crisis. De opmars van onder meer cloud computing, Big Data en BYOD lokken grote verschuivingen uit. Niet alleen bedrijven en IT-functies veranderen, ook de rollen van IT-professionals ondergaan een transformatie. Uit recent onderzoek van EMC blijkt dat 64 procent van de ondervraagde Nederlandse IT-managers en -professionals denkt dat cloud computing in de komende drie jaar nieuwe rollen en verantwoordelijkheden creëert; voor Big Data is dat 41 procent. Dit betekent dat er nieuwe functies gaan komen als cloudarchitecten en datascientists, maar ook dat andere IT-functies worden bedreigd en wellicht zelfs verdwijnen. Een overzicht van de 7 meest bedreigde IT-soorten, en enkele overlevingstips!

1) De vooringenomen ‘kan niet’-IT’er

Het type dat denkt dat de klant nooit gelijk heeft en dat gebruikers altijd ongelijk hebben totdat het tegenovergestelde is bewezen is ‘so last season’. Zijn favoriete zinnen zijn: ‘Nee, nee en nog eens nee!’ en ‘Omdat ik het zeg’. Tot voor kort bemoeiden alleen IT’ers zich met IT en kwamen zij hiermee weg. Maar de nieuwe IT-revolutie zorgt ervoor dat dit type IT’er tegenwoordig wordt weggezet als een sneu figuur van wie niemand zich iets aantrekt.

“De rol van IT’ers als alleenheerser in zijn vakgebied lijkt uitgespeeld, nu de directeur zelf met een iPad onder zijn arm het kantoor komt binnenwandelen en eist dat hij altijd en overal toegang krijgt tot het bedrijfsnetwerk”, vertelt Bas van de Haterd. Eigen smartphones, tablets en laptops worden massaal ingezet op de werkvloer, vaak zonder hulp van de IT-afdeling, met allerlei beveiligingsrisico’s tot gevolg. Van de Haterd stelt dat nee zeggen niet per definitie fout is – op sommige securityzaken zou hij willen dat IT’ers soms zelfs harder ingrijpen. “Maar je ziet nu dat de default-optie vaak nee is, terwijl het niets met security te maken heeft.”

De vooringenomen ‘kan niet’-IT’er wordt steeds vaker vervangen door IT’ers die wel beseffen dat het tijd is voor meer keuzes en vrijheid voor medewerkers op het gebied van IT. IT-professionals die op de oude voet verdergaan en weigeren uit hun ivoren toren te komen, lopen het gevaar uitgerangeerd te raken. Organisaties die nog wel hardnekkige nee-schudders aan het roer hebben staan, zullen volgens Van de Haterd meer moeite ondervinden met het aantrekken van talent. “Pas-afgestudeerde talenten zullen eerder geneigd zijn te kiezen voor een werkgever waar ze kunnen werken met hun eigen spullen, waar en wanneer ze willen en waar ze het idee hebben dat ze zelf ook wat in te brengen hebben op IT-gebied.”

Ga voor de spiegel staan en oefen hardop met het woordje ‘ja’. Met andere woorden: probeer je flexibeler op te stellen. Omarm de nieuwe technologische revolutie en besef dat samenwerken en goed communiceren essentieel zijn en dat je kunt leren van elkaar. Werk aan je soft skills en volg trainingen op dit vlak. Ontwikkel een managementstrategie op het gebied van mobiele apparaten met speciale aandacht voor het beheer en de beveiliging hiervan en stel een reglement op voor het gebruik van social media.

2) De superspecialistische IT-specialist

Dit zijn IT’ers die over heel veel kennis over één bepaald type hardware- of softwaregereedschap beschikken, maar van wie andere vaardigheden onderontwikkeld zijn – de zogenoemde one trick pony. Een voorbeeld van dit soort is de ‘stille codeklopper’. “Als men vroeger een programmeur zocht, was dat ook echt de enige skill die nodig was voor die baan. Als je een tikkie introvert was, maakte dat niet uit. Maar men verwacht in toenemende mate van IT’ers dat ze representatief en communicatief zijn, en ook met klanten of directie kunnen overleggen. Het hebben van soft skills zoals goed kunnen luisteren en presenteren, kan het werk dat een IT’er doet veel effectiever maken en daarvan zijn werkgevers zich heel bewust”, meent Peter Healey.

Erik-Jan Monshouwer stelt dat ook de business skills niet moeten worden onderschat. “Vaak denken we dat het alleen ligt aan een gebrek aan communicatieve vaardigheden, maar vaker is het zo dat er niet wordt gedacht aan de business. Men is bezig met de IT, niet met het in dienst stellen van de IT voor de organisatie.” Daarnaast vervaagt door de BYOD-revolutie de grens tussen zakelijke en consumentgerichte hardware en software en de scheiding tussen hard- en software in het algemeen. Dit betekent dat IT’ers van alle markten thuis moeten zijn en dus niet meer kunnen zeggen dat ze alleen maar iets weten van de hardwarematige kant of zich kunnen verschuilen achter het feit dat ze een software-nerd zijn.

Doe je oogkleppen af, verbreed je kennis, zowel op technologisch als communicatief en bedrijfseconomisch vlak. Wacht hier niet te lang mee, want voor je het weet vis je achter het net. Volg opleidingen of cursussen, bezoek seminars, lees boeken, praat met vakgenoten en discussieer op fora. Maak bewuste keuzes en verdiep je kennis op meerdere fronten. Soft skills zijn doorgaans minder eenvoudig aan te leren dan technische vaardigheden, je moet er wel ‘het type voor zijn’. Ben je dit niet, kies dan voor een IT-functie waarbij deze vaardigheden minder van belang zijn. Maar bedenk wel dat die functies in rap tempo verdwijnen.

3) De algemene IT-manager

Dit lijkt haaks te staan op het vorige punt, maar te generalistisch is ook weer niet goed. Healey: “Vroeger werden IT-managers veelal geselecteerd op managementvaardigheden, maar tegenwoordig wordt van IT-managers veel kennis over de materie verwacht, of een specialisatie binnen een bepaalde niche. Als generiek manager zonder technische IT-kennis of specifieke specialisatie kom je er niet meer.”

Floor Hählen merkt dat de vraag naar generalistische projectmanagers sterk is teruggelopen. “Er wordt steeds meer specialistische kennis gevraagd. Daarnaast zijn er simpelweg minder nieuwe projecten en staan de tarieven enorm onder druk. De voorkeur gaat vaker uit naar zzp’ers, die niet te maken hebben met dure kantoorpanden en allerlei ondersteunende diensten en hun tarieven dus gemakkelijker kunnen laten zakken.” In reactie hierop besloot Sogeti projectmanagers die daarvoor open staan en beschikken over de vereiste capaciteiten bij te scholen in de specialisatie Agile, Scrum of Security.

Volg een IT-opleiding, bijvoorbeeld een Master of Science in IT, houdt je IT-kennis up-to-date door bijscholingen en volg het laatste nieuws in vakbladen, op IT-websites en op fora. Of laat je omscholen tot IT-professional waar nog wel veel vraag naar is.

4) De computerreparateur

Wellicht het IT-beroep dat het snelst uit zal sterven. Jaren terug kwam je ze nog regelmatig tegen: mannen die je kapotte harddisk kwamen vervangen, een gesmolten moederbord verwisselden of een nieuwe videokaart of een accu plaatsten om je dure pc draaiend te blijven houden. Maar sinds de verkoopprijzen van veel hardware gigantisch zijn gedaald, is het vaak goedkoper en sneller om een apparaat in zijn geheel te vervangen dan om het te laten repareren. Ook de opmars van goedkopere mobiele apparaten zorgt ervoor dat je de computerreparateur nauwelijks meer tegenkomt.

Overweeg een overstap naar bijvoorbeeld serveronderhoud. In die hoek zit je gebeiteld de komende jaren; werk zat als je in staat bent snel diagnoses te stellen bij hardwarefouten en -problemen op servers. Je zult je ervoor moeten laten omscholen, maar voor een beetje techneut moet dat geen probleem zijn.

5) De traditionele werkplek- en systeembeheerder

De beheerder die met een cd-rom onder zijn arm binnen komt lopen om bepaalde software te installeren op je pc, kom je bijna niet meer tegen. Tegenwoordig gebeurt dit vrijwel altijd centraal, op afstand, via een Citrix-omgeving of in de cloud. En soms zelfs van buitenaf, omdat deze taken zijn geoutsourced of geoffshored.

Healey ziet de vraag naar systeembeheerders hard teruglopen: “Waar vroeger teams van 5 of 6 man in de weer waren met kabels en racks, zie je bij de meeste bedrijven nu een verschuiving naar de cloud, waarbij de datacenters dus bij een externe partij staan. Vaak is één persoon dan genoeg om de systemen voor meerdere vestigingen te beheren.”

Van de Haterd komt regelmatig bij een bedrijf dat twee jaar geleden is overgegaan op een Mac-omgeving. “Dit jaar is het abonnement met de serviceprovider afgeschaft voor systeembeheer, omdat er de afgelopen twee jaar geen enkele keer gebruik van is gemaakt. Het loopt gewoon.”

De verwachting is echter dat het beroep nooit helemaal zal uitsterven, want de rol van systeembeheerders is nu eenmaal van vitaal belang in het IT-landschap. Maar de taken van en de gestelde eisen aan deze beroepsgroep veranderen in drastisch tempo. Volgens Monshouwer krijgen systeembeheerders steeds meer een regierol en moeten zij zich ook meer bezig houden met architectuur en afstemming met derden.

Cloud providers zullen hogere eisen stellen aan opleiding, vaardigheden en ervaring. De grote dienstverleners op dit vlak zijn met name op zoek naar veelzijdige netwerk-, opslag- en infrastructuurspecialisten. Ook kennis van middleware is vaak vereist. Stroom dus door van het mbo naar het hbo of verbreed en verdiep je kennis met trainingen op het gebied van softwareontwikkeling en architectuur. Behaal ook de bijbehorende certificaten. Ontwikkel je tot IT-beveiligingsgoeroe of data-analyse-expert, dan kan je voorlopig niets gebeuren. Van de Haterd: “De nieuwe richting is de systeemverbinder, die alles met elkaar verbindt. Hier is ook door de BYOD-trend steeds meer behoefte aan.”

6) De gewone webdesigner

Ooit waren ze met velen, nu is er nog maar een handjevol van over. De komst van gebruiksvriendelijke tools voor het bouwen van websites en de overgang naar minder dynamische sites die prettiger zijn op mobiele apparaten zorgen ervoor dat webdesigners steeds vaker met hun duimen zitten te draaien. Bij goede, dure sites blijft wel ruimte voor goede designers, maar die zoeken wel de crème de la crème. Van de Haterd benadrukt dat dit soort eerder designer is dan IT’er. “Een goede websdesigner heeft nog nooit een regel code geschreven en snapt alles van design en gebruiksgemak. En een goede webdeveloper – waar juist wel veel vraag naar is – houdt zich weer verre van design en maakt gewoon wat de ontwerper heeft bedacht.”

Zorg dat je heel goed bent in wat je doet, bijvoorbeeld webdevelopment, en zorg dat je heel goed samen kan werken met anderen die heel goed zijn in wat zij doen, bijvoorbeeld design of SEO (search engine optimization). Van de Haterd: “Een webdeveloper die de taal van een webdesigner spreekt, maar zelf niet de illusie heeft een goede designer te zijn, is de ideale partner voor een goede designer, en omgekeerd.”

7) Legacyspecialisten

Legacysystemen zijn systemen in een organisatie die al lange tijd draaien, verouderd zijn, niet voldoen aan de huidige standaard, maar nog niet gemist kunnen worden binnen het bedrijf. Dit is nog vaak het geval bij banken en verzekeraars, nutsbedrijven en gemeentes. Vaak gaat het om maatwerksoftware die gemaakt is in een oude ontwikkeltaal, zoals Cobol of Delphi. Deze expertise wordt steeds minder gevraagd. Bovendien verschraalt het aanbod, omdat er steeds minder ontwikkelaars beschikbaar zijn met voldoende kennis van deze oude programmeertalen, aangezien hogescholen en universiteiten dit al jaren niet meer onderwijzen. Tegelijkertijd zijn de systemen er vaak nog wel even, omdat de implementatie van een nieuw systeem vaak later start dan verwacht, uitloopt, of helemaal niet wordt uitgerold. Hählen: “De komende jaren is er nog wel werk voor ze: want de systemen moeten wel beheerd worden en gebruikers moeten ergens terecht kunnen met hun vragen.” Bovendien heb je specialisten nodig die de overgang naar nieuwe systemen begeleiden. Zij moeten zowel kennis hebben van de oude als de nieuwe programmeertalen. Op termijn is dit een aflopend verhaal, want nieuwe systemen worden er niet meer ontwikkeld in de genoemde programmeertalen.

Blijf niet hangen in je oude, vertrouwde wereldje. Zorg dat je ook kennis krijgt van nieuwe programmeertalen, zodat je de brug bent tussen de oude en de nieuwe wereld. Volgens Hählen is dit overigens een lastige opgave. “Wij hebben gemerkt dat deze groep in het algemeen moeilijk is om te scholen naar nieuwe programmeertalen, omdat het een heel andere logica vergt, die andere hersenprocessen aanroept. Maar als je deze mensen in een andere rol kan plaatsen met behulp van omscholing, bijvoorbeeld als tester of projectmanger, dan kunnen zij – juist vanwege hun legacy-ervaring – van enorme toegevoegde waarde zijn.” Monshouwer vult aan dat ‘Cobol-krassers’ vaak tegen hun pensioen aanzitten, wat omscholing bemoeilijkt. “Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar over het algemeen is de omschakeling naar een modernere programmeertaal lastig. Je moet snel kunnen schakelen, deel uit willen maken van een team en continu sparren met collega’s en dat is niet voor iedereen weggelegd. De stap naar tester is voor hen vaak beter te maken, maar dan wel bij een softwareproducent. Als je namelijk in de business terechtkomt, moet je veel communiceren met gebruikers en externe partijen.”

Waar is het wel veilig?

Uit statistieken van vacaturesite IT Job Board blijkt dat bepaalde IT-functies nog steeds in opkomst zijn, terwijl andere juist minder gezocht worden. De vraag naar consultants, systeembeheerders en SAP- en Oracle-specialisten is in 2012 het hardst teruggelopen. Volgens IT Job Board ziten IT’ers op een aantal gebieden nog veilig:

  1. Mobiel
    Steeds meer bedrijven lanceren mobiele sites en bouwen apps. “Dat mobiel internet een enorme vlucht aan het nemen is, zien we om te beginnen aan het bezoek van onze eigen website: in een luttele 12 maanden tijd nam het percentage gebruikers dat onze site bezoeker via een mobiel of tablet bezoekt toe van 6 procent tot meer dan 12 procent,” zegt Healey. Hij ziet deze trend ook weerspiegeld in de rollen die gezocht worden op IT Job Board. “Er is een flinke groei in de vraag naar Mobile developers, vooral professionals met vaardigheden voor iOs en Android zijn steeds gewilder. Daarnaast blijven PHP-, Java- en .NET-specialisten onverminderd populair.”
    Hoewel Healey een krimp bespeurt in de vraag naar traditionele Oracle- en SAP-specialisten, wordt wel veel gezocht naar mensen die dit soort systemen kunnen koppelen aan mobiele oplossingen. “PHP, C#, ASP.NET en Java zijn hierbij de gouden skills.”
  2. Internet en e-commerce
    Internetbusiness is nog steeds booming, mensen kopen steeds meer online. IT Job Board ziet dit terug in een stijgende behoefte aan webdevelopers, experts op het gebied van zoekmachine-optimalisatie en front-end developers.
  3. Business analyse
    Ook de vraag naar businessanalisten is sterk toegenomen. “Er wordt meer gezocht naar mensen die een brug kunnen slaan tussen techniek en business. Dit moeten IT’ers zijn die niet alleen helpen de business te onderhouden, maar deze ook helpen op te bouwen. Ze moeten kunnen meedenken met de klanten, en de wensen van de directie kunnen vertalen naar techniek. De IT’er moet dus in toenemende mate representatief en communicatief zijn”, licht Healey toe.
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!