Development

Software-ontwikkeling

7 Eyeopeners voor Den Haag

3 oktober 2014

De softwaresector in Nederland draait beter dan de economie als geheel, het had nog mooier kunnen zijn als er minder sociaal-economische obstakels zouden zijn geweest. Zo kampt de softwaresector met een nijpend tekort aan goed opgeleid personeel en ondervinden veel softwarebedrijven belemmeringen voor export van hun producten. Nederland ICT en onderzoekbureau Dialogic publiceerden daarom het rapport: ‘De Softwaresector in Nederland’. Samen kwamen zij tot 7 eyeopeners.

1) De Nederlandse softwaresector is zeer aanzienlijk van omvang

Het aantal bedrijven in Nederland dat software maakt is de afgelopen vier jaar met 27 procent gegroeid naar ruim 44.000 bedrijven. Die sterke groei in het aantal bedrijven is volgens Dialogic-onderzoeker Robbin te Velde echter grotendeels het gevolg van een uitstoot van personeel, dat vervolgens als zzp’er voor zichzelf begon. Vandaar ook dat de gezamenlijke omzet minder sterk toenam dat het aantal bedrijven; met 4 procent in de periode 2010-2012. Beperkt, maar altijd nog duidelijk beter dan de 0,4 procent krimp die de Nederlandse economie als geheel over diezelfde jaren doormaakte.

Al met al is de softwaresector vandaag de dag goed voor een netto-omzet van 23,5 miljard euro en een toegevoegde waarde van 16,7 miljard euro (2012). Dat is, net als in 2010, zo’n 2,8 procent van het Bruto Binnenlands Product. De softwaresector levert daarmee een grotere bijdrage aan de economie dan bijvoorbeeld de sectoren chemie, pensioenen & verzekeringen of food & flowers.

Volgens Te Velde moeten de vele – soms noodgedwongen – starters in de softwarebranche zeker niet worden uitgelegd als een teken van zwakte in de sector. “Voor de specialisten onder de zzp’ers is er, met nagenoeg nul overhead, een heel goede boterham te verdienen; die willen voor geen goud terug in een vaste baan.” Maar doorgroeien naar een onderneming met personeel willen ze ook lang niet allemaal. “Er is altijd vanuit het beleid veel focus op het laten doorgroeien van bedrijven. Maar dan wordt voorbij gegaan aan het feit dat veel ondernemers, en met name zzp’ers, helemaal niet willen doorgroeien. Dit in tegenstelling tot de VS waar men zo snel mogelijk veel mensen onder zich wil hebben”, observeert Te Velde.

2) Voor Nederland is software een belangrijk exportproduct

De softwareproducerende bedrijven in Nederland exporteren dit jaar naar verwachting voor zo’n 3,1 miljard euro. Dat is meer dat twee maal zoveel als in 2010. Het gaat daarbij uiteraard vooral om product-software. De exportgroei vindt voornamelijk plaats in West-Europa, Noord-Amerika en in Azië.

Voor de softwareproducerende bedrijven die nog niet exporteren, vormen gebrek aan buitenlandse ervaring en gebrek aan financiële armslag de belangrijkste belemmeringen voor het winnen van klanten in het buitenland. Ook de regelgeving maakt het softwarebedrijven niet makkelijk de stap naar het buitenland te maken.

De relatie tussen het niet exporteren en het gebrek aan buitenlandse ervaring is volgens Te Velde geen kip-eiprobleem. “De enige manier om die vicieuze cirkel te doorbreken is door relatief veilige omgevingen of niches te creëren waarbinnen ondernemers kunnen experimenteren. Hier ligt mijns inziens een duidelijke rol voor de overheid.”

3) De softwaresector levert een belangrijke bijdrage aan de werkgelegenheid

Het aantal werkzame personen in de sector is de jaren 2010 tot 2012 met 3,0 procent toegenomen (naar 164.200 fte) terwijl de gemiddelde omzet per werknemer met 2,9 procent toenam. Dat is een stuk beter dan de ICT-sector over de volle breedte (0,6 procent omzettoename) die het op zijn beurt weer aanmerkelijk beter doet dan de Nederlandse economie als geheel (0,3 procent krimp).

In de softwaresector houden zich meer mensen bezig met onderzoek en ontwikkeling dan met verkoop en/of marketing. Tegelijkertijd hebben veel sofwarebedrijven nog steeds te kampen met tekorten aan personeel, vertelt Bas Linders, programmamanager softwaresectie bij Nederland ICT. “Er is vooral een tekort aan ontwikkelaars. Jongeren realiseren zich nog te weinig dat een studie in die richting geheid garant staat voor een goede baan.”

4) Offshoring speelt nauwelijks een rol

Het percentage software dat buiten de eigen Nederlandse organisatie wordt ontwikkeld (outsourcing) is vergeleken met 2010 bijna verdubbeld tot 18 procent. Maar de meeste softwareontwikkelaars nemen daarbij wél Nederlandse partners in de arm. Zo’n 5 procent van de softwareontwikkeling vindt plaats in West-Europese landen, waarvan de helft in eigen vestigingen. Het percentage software dat in verafgelegen lagelonenlanden wordt ontwikkeld (offshoring) blijft met 2,1 procent laag.

De omineuze voorspelling van een jaar of wat terug, dat de hele software-industrie met kennis en al naar lagelonenlanden verdwijnt, lijkt dus niet uit te komen. Volgens Te Velde deels een gevolg van over-hyping. “Er zijn een paar grote bedrijven waar het werkt, die 30 procent of meer van hun software-engineering in India laten uitvoeren. Die cases zijn samen met verhalen uit de VS, een eigen leven gaan leiden.” Daarnaast vermoedt Te Velde dat de offshoringtrend in Nederland is doorkruist door het succes van agile ontwikkelmethoden: “Die vereisen korte lijnen en soepele communicatie tussen gebruikers en ontwikkelaars, wat moeilijk te verenigen is met uitbesteden naar India. Tegelijkertijd bieden de vele zzp’ers op de arbeidsmarkt een alternatieve manier van flexibilisering, dus ook daarvoor hoef je niet meer uit te besteden.”

5) SaaS is hard op weg het dominante model te worden

Eindproducten en diensten zijn veel meer dan in 2010 gebaseerd op een cloudconstructie, stelt Dialogic vast. Dat geldt met name voor jonge en kleine bedrijven. Die kunnen de omschakeling naar SaaS makkelijker maken, doordat ze minder tijd en aandacht kwijt zijn aan cloud-geschikt maken van een omvangrijke bestaande productfamilie. Veel jonge en startende softwarebedrijven (‘cloud born’) bieden uitsluitend op cloud gebaseerde software aan.

“Omvang en leeftijd zijn bij de transitie van licentiesoftware naar SaaS vaak een nadeel”, stelt Linders. “Het is technisch een hele klus en ook nog eens een ander businessmodel.”

6) Maatwerk verliest geleidelijk aan terrein

Bij de productie van software wordt in de sector als geheel inmiddels bijna evenveel omzet behaald (45 procent) met de productie van productsoftware als met de productie van maatwerksoftware (55 procent). Vooral bij de grotere software producerende bedrijven verschuift de aandacht steeds meer naar productsoftware. In 2010 kwam daar nog ongeveer 40 procent van de omzet uit maatwerk, inmiddels is dat nog slechts zo om en nabij de 20 procent.

Volgens Linders is de keuze tussen maatwerk- of pakketsoftware voor veel bedrijven een afweging tussen onderscheidend in de markt willen opereren of kosten en risico’s beheersen. “Naarmate voor klanten het kostenaspect zwaarder weegt, wordt eerder gekozen voor software die als product zijn werking elders al heeft bewezen.”

7) Open source is alom aanwezig

Het aandeel van open source binnen de totaal ontwikkelde hoeveelheid software nam toe van 11 à 12 procent in 2010 naar 18 procent nu. Gerekend naar aantal bedrijven dat open source als ‘grondstof’ gebruikt en/of open source als eindproduct aflevert, is er zelfs sprake van een verdubbeling. Het aantal ‘closed source only’-bedrijven halveerde.

Volgens Te Velde bevat bijna elk proprietary programma tegenwoordig wel opensourcemodules. “Men gaat er steeds pragmatischer mee om. Vroeger was open source versus closed source een ideologische keuze; je was voor of je was tegen. Nu wordt veel nuchterder gekeken of het iets toevoegt. Daardoor zien we nu veel meer mengvormen van closed en open source.

Dus het aandeel pure open source is waarschijnlijk afgenomen, maar als we naar het percentage opensourcecode kijken in de totale hoeveelheid code, dan is het aandeel juist duidelijk toegenomen. Daar komt nog bij dat veel opensourceprojecten de afgelopen jaren een duidelijke professionalisering hebben doorgemaakt.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!